Η κυπριακή προεδρία της ΕΕ αναγκάζεται να αναθεωρήσει πλήρως το ημερολόγιο των συνεδριάσεων Μαρτίου λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Οι περισσότερες συναντήσεις μεταφέρονται διαδικτυακά, ενώ υπουργικές συνεδριάσεις αναβάλλονται.
Η Κύπρος, η οποία από τον Ιανουάριο ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, προχωρά σε ριζική αναδιάταξη όλων των ευρωπαϊκών συναντήσεων που επρόκειτο να φιλοξενήσει τον Μάρτιο. Όπως δήλωσαν Κύπριοι αξιωματούχοι, όλες οι συνεδριάσεις σε επίπεδο υπουργών αναβάλλονται για μεταγενέστερο χρόνο, ενώ τα τεχνικού επιπέδου συμβούλια και συνέδρια θα πραγματοποιηθούν εξ αποστάσεως.
Ασφάλεια, αερομεταφορές και επιχειρησιακή συνέχεια
Η απόφαση συνδέεται άμεσα με την επιδείνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στις αερομεταφορές και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. «Λόγω των εξελίξεων στην περιοχή υπήρξαν δυσκολίες ή ακυρώσεις πτήσεων όχι μόνο προς την Κύπρο, αλλά και προς άλλες χώρες της περιοχής, οπότε έπρεπε να δείξουμε ευελιξία», ανέφερε χαρακτηριστικά Κύπριος αξιωματούχος.
Η Λευκωσία, ως τρίτο μικρότερο κράτος-μέλος της Ένωσης και χώρα με περιορισμένη εγχώρια υποδομή σε σχέση με τα μεγάλα κράτη, βρίσκεται στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εντάσεων μετά τις επιθέσεις ιρανικών drones σε βρετανικές βάσεις στο νησί. Η αποστολή πολεμικών πλοίων και μαχητικών αεροσκαφών από Ελλάδα, Γαλλία και Ισπανία για την ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου υπογραμμίζει ότι το νησί έχει μετατραπεί σε κρίσιμο κόμβο ασφαλείας για την ΕΕ.
Πλήγμα στο πρόγραμμα της κυπριακής προεδρίας
Ήδη έχουν αναβληθεί η άτυπη σύνοδος υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων (2-3 Μαρτίου) και η συνάντηση υπουργών Πολιτισμού (5-6 Μαρτίου). Στο πρόγραμμα του Μαρτίου περιλαμβάνονταν ακόμη άτυπη συνάντηση υπουργών Άμυνας (11-12 Μαρτίου), σύνοδος για τις τηλεπικοινωνίες (23-24 Μαρτίου), συνεδρίαση του Ecofin (27-28 Μαρτίου) και Συμβούλιο Έρευνας και Ανταγωνιστικότητας (30-31 Μαρτίου). Όλες αυτές οι συναντήσεις είτε μετατίθενται χρονικά είτε μεταφέρονται σε διαδικτυακή μορφή, γεγονός που αποδυναμώνει την ορατότητα της κυπριακής προεδρίας και περιορίζει τις ευκαιρίες διπλωματικής δικτύωσης που προσφέρει η φυσική παρουσία.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται πλέον η άτυπη Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ΕΕ, προγραμματισμένη για τις 23-24 Απριλίου στην Κύπρο, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει τροποποιηθεί. Η κυπριακή προεδρία φιλοδοξεί να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη συνάντηση για να φέρει στο ίδιο τραπέζι τους Ευρωπαίους ηγέτες με ομολόγους από τις γειτονικές χώρες της περιοχής, με στόχο μια ευρύτερη συζήτηση για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης και ρόλος της Κύπρου
Η αναγκαστική «ψηφιοποίηση» των ευρωπαϊκών συνεδριάσεων στην Κύπρο αναδεικνύει τις αλληλεξαρτήσεις μεταξύ ασφάλειας και θεσμικής λειτουργίας της ΕΕ. Η Λευκωσία βρίσκεται σε δύσκολη ισορροπία: από τη μία επιδιώκει να αναδείξει την προεδρία της με ισχυρή φυσική παρουσία ευρωπαϊκών θεσμών στο νησί· από την άλλη, οφείλει να διασφαλίσει την ασφάλεια των αντιπροσωπειών και την ομαλή λειτουργία των ευρωπαϊκών διαδικασιών, ακόμη και αν αυτές μεταφέρονται σε ψηφιακό περιβάλλον.
Η κλιμάκωση της έντασης, με τα ιρανικά drones να πλήττουν βρετανική βάση και τα κράτη-μέλη να αποστέλλουν στρατιωτικά μέσα για την προστασία της Κύπρου, επιβεβαιώνει ότι η Μέση Ανατολή δεν αποτελεί πλέον «μακρινό» μέτωπο για την Ευρώπη, αλλά άμεση πρόκληση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και συνοχή.
Σχόλιο 
: Η αναβολή και ψηφιοποίηση των συναντήσεων στην Κύπρο είναι πολύ περισσότερο από τεχνική προσαρμογή: αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι η ΕΕ δεν μπορεί να θωρακίσει πλήρως την κανονικότητα των θεσμών της απέναντι σε μια ασύμμετρη περιφερειακή κρίση. Η κυπριακή προεδρία, αντί να κεφαλαιοποιήσει την ανάδειξη του νησιού ως κόμβου της ευρωπαϊκής πολιτικής, αναγκάζεται να διαχειριστεί μια κρίση ασφαλείας που μετατρέπει το έδαφός της σε προκεχωρημένο φυλάκιο της Ένωσης. Το πραγματικό τεστ θα είναι η άτυπη Σύνοδος Κορυφής του Απριλίου: αν πραγματοποιηθεί κανονικά, θα στείλει μήνυμα ανθεκτικότητας· αν τροποποιηθεί, θα επιβεβαιώσει ότι η γεωπολιτική αστάθεια μπορεί να αναδιαμορφώσει ακόμη και τον πυρήνα της ευρωπαϊκής διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
#Κύπρος #ΕΕ #ΜέσηΑνατολή #ΠροεδρίαΕΕ #Ασφάλεια
