Ο Άκης Σκέρτσος παρουσιάζει το νέο, αυστηρό και ψηφιακά ενισχυμένο πλαίσιο ελέγχου για την πώληση αλκοόλ και καπνικών σε ανηλίκους. Ο νόμος 5216 συνδυάζει αυξημένες κυρώσεις με υποχρεωτική ταυτοποίηση ηλικίας μέσω Gov.gr Wallet.
Με εκτενή ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος εξηγεί τη φιλοσοφία και τα πρώτα αποτελέσματα της νέας κυβερνητικής πολιτικής για την προστασία των ανηλίκων από αλκοόλ και καπνικά προϊόντα. Αφορμή αποτέλεσαν τα απανωτά περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων το φθινόπωρο του 2024, που ανέδειξαν τις παθογένειες του προηγούμενου πλαισίου.
Από «απαγόρευση στα χαρτιά» σε αυστηρό ποινικό πλαίσιο
Ο Άκης Σκέρτσος περιγράφει ένα νομοθετικό καθεστώς που, από το 1994 έως το 2019, είχε αλλοιωθεί από συνεχείς τροποποιήσεις, αφήνοντας την απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και καπνού σε ανηλίκους ουσιαστικά ανενεργή. Οι έλεγχοι ήταν κατακερματισμένοι, ανατεθειμένοι κυρίως σε υποστελεχωμένες δημοτικές αστυνομίες και σε σώματα χωρίς επαρκή περιφερειακή παρουσία, ενώ η ΕΛΑΣ είχε αποσυρθεί από τον πυρήνα των ελέγχων.
Δεν υπήρχε υποχρεωτικός τρόπος ταυτοποίησης ηλικίας, ούτε κεντρικό μητρώο σημείων πώλησης, με αποτέλεσμα οι έλεγχοι να είναι ευκαιριακοί και συχνά εκ των υστέρων. Οι κυρώσεις χαρακτηρίζονται από τον υπουργό ως «χάδια», αφού η ποινική διάσταση είχε καταργηθεί και τα διοικητικά πρόστιμα ήταν χαμηλά, με αφαίρεση άδειας μόνο στην 5η υποτροπή.
Ο νέος νόμος 5216/2025 ανατρέπει αυτό το πλαίσιο σε τρία επίπεδα: καθιερώνει υποχρεωτικό έλεγχο ηλικίας σε κάθε πώληση, επιβάλλει καθολική απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους και ρυθμίζει νέες μορφές νικοτίνης και αυτόματους πωλητές, ενώ επαναφέρει και ενισχύει την ποινική διάσταση με αυτόφωρο, πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και δυνατότητα άμεσης αναστολής ή ανάκλησης άδειας λειτουργίας.
Ψηφιακά εργαλεία και αυξημένοι έλεγχοι από την ΕΛΑΣ
Κομβικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας. Δημιουργείται το ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου alto.gov.gr, όπου εγγράφονται υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις που πωλούν αλκοόλ και καπνικά, προσφέροντας στο κράτος πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς και άμεση πρόσβαση στα δεδομένα ελέγχων.
Η ταυτοποίηση ηλικίας γίνεται μέσω Gov.gr Wallet και Kids Wallet, με σκανάρισμα ειδικού QR code, τόσο σε φυσικά καταστήματα όσο και σε online συναλλαγές. Παράλληλα, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr δηλώνονται υποχρεωτικά ιδιωτικές εκδηλώσεις σε χώρους εστίασης, 48 ώρες πριν, επιτρέποντας αυτοματοποιημένους ελέγχους και διασταυρώσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Σκέρτσος, από 7.7.2025 έως 5.3.2026 οι έλεγχοι αυξήθηκαν κατά 21% (82.094 από 68.081), οι συλλήψεις εκτινάχθηκαν κατά 341% (από 71 σε 313) και οι δικογραφίες κατά 455% (από 78 σε 433), μετά την ανάληψη της αρμοδιότητας από την ΕΛΑΣ. Παράλληλα, σημειώνεται αύξηση 45% στις δικογραφίες για παραμέληση εποπτείας ανηλίκων σε βάρος γονέων, γεγονός που δείχνει, όπως υπογραμμίζει, ότι το νέο πλαίσιο στοχεύει και στην αλλαγή κοινωνικής κουλτούρας.
Ο υπουργός εντάσσει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία σε μια ευρύτερη στρατηγική προστασίας ανηλίκων από βία, ψηφιακό εθισμό και ενδοοικογενειακή κακοποίηση, επιμένοντας ότι «η ανοχή τελείωσε» και ότι τα παιδιά «προστατεύονται στην πράξη, όχι στα χαρτιά».
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Σκέρτσου σηματοδοτεί στροφή από ένα χαλαρό, αποσπασματικό καθεστώς σε ένα σφιχτό, ψηφιακά υποστηριζόμενο πλαίσιο με πραγματικές συνέπειες για παραβάτες. Το στοίχημα πλέον είναι η διαρκής εφαρμογή, η διαλειτουργικότητα των συστημάτων και η αποφυγή μετακύλισης της παραβατικότητας στην «άτυπη» αγορά, όπου οι ψηφιακοί έλεγχοι δυσκολεύονται να φτάσουν.
#Σκέρτσος #Αλκοόλ #Καπνικά #Ανήλικοι #GovGr
