Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει την εξάρτηση της Ελλάδας από ενεργειακές και βιομηχανικές εισαγωγές. Τα στοιχεία του ΣΕΒΕ φωτίζουν τους κινδύνους για κόστος, εφοδιαστική αλυσίδα και πληθωρισμό.
Η γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, επαναφέρει με οξύ τρόπο στο προσκήνιο την ενεργειακή και εμπορική εξάρτηση της Ελλάδας από την περιοχή. Οι επιχειρήσεις παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία το ενδεχόμενο διαταραχής στις θαλάσσιες μεταφορές και ειδικά στο κρίσιμο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ, την ώρα που οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου κινούνται ανοδικά.
Η δομή των ελληνικών εισαγωγών από τη Μέση Ανατολή
Παρότι οι βασικοί εμπορικοί εταίροι της Ελλάδας παραμένουν οι ευρωπαϊκές χώρες, τα στοιχεία του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ) που επικαλείται το insider.gr αναδεικνύουν την ουσιαστική – αν και όχι κυρίαρχη – σημασία των εισαγωγών από τα κράτη της Μέσης Ανατολής.
Ο κορμός των εισαγωγών είναι ενεργειακός: ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα, στα οποία προστίθενται κρίσιμες βιομηχανικές πρώτες ύλες όπως πλαστικές ύλες, αργίλιο και χαλκός. Αντίθετα, τα αγροδιατροφικά προϊόντα καταλαμβάνουν μικρό μερίδιο.
Από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα οι ελληνικές εισαγωγές ανέρχονται περίπου σε 190 εκατ. ευρώ, κυρίως σε αργίλιο, ορυκτά καύσιμα και πλαστικά. Από τη Σαουδική Αραβία, η αξία αγγίζει τα 1,14 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περί τα 940 εκατ. ευρώ αφορούν ορυκτά καύσιμα, 111 εκατ. ευρώ πλαστικές ύλες και μικρότερα ποσά χημικά, χαλκό και αργίλιο.
Το Ισραήλ αποτελεί επίσης σημαντικό προμηθευτή, με εισαγωγές περίπου 350 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 124 εκατ. ευρώ είναι ορυκτά καύσιμα, 33 εκατ. ευρώ πλαστικές ύλες, 28 εκατ. ευρώ αργίλιο, 14 εκατ. ευρώ χαλκός και άλλα 14 εκατ. ευρώ λιπάσματα, ενώ 13 εκατ. ευρώ αφορούν ανόργανα χημικά. Από το Κουβέιτ η Ελλάδα εισάγει γύρω στα 90 εκατ. ευρώ, σχεδόν εξ ολοκλήρου ορυκτά καύσιμα.
Το Μπαχρέιν είναι ουσιαστικά μονοθεματικός προμηθευτής, με εισαγωγές περίπου 207 εκατ. ευρώ αποκλειστικά σε αργίλιο. Από το Κατάρ οι εισαγωγές είναι περιορισμένες, περίπου 16 εκατ. ευρώ, κυρίως πλαστικές ύλες, ενώ από το Ιράν ανέρχονται σε 15 εκατ. ευρώ, με 6 εκατ. ευρώ σε ξηρούς καρπούς και φρούτα και 3,5 εκατ. ευρώ σε πλαστικά.
Κίνδυνοι για κόστος, πληθωρισμό και εφοδιαστική αλυσίδα
«Ανησυχούμε συγκρατημένα», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης, υπογραμμίζοντας ότι το μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη διάρκεια της κρίσης. Εάν η ένταση διατηρηθεί για 2-3 μήνες, αναμένεται γενικευμένη άνοδος στο κόστος: από την τιμή του πετρελαίου και τα ναύλα έως τον τελικό πληθωρισμό. Όπως επισημαίνει, ο πόλεμος δεν θα διακόψει τις εμπορικές συναλλαγές, αλλά θα τις καταστήσει σημαντικά ακριβότερες, τόσο στις εισαγωγές όσο και στις εξαγωγές.
Σε επιχειρηματικό επίπεδο, υπάρχουν κλάδοι που εμφανίζονται πιο θωρακισμένοι. Ο όμιλος Jumbo, με σημαντικό δίκτυο προμηθευτών και αποθηκευτικών χώρων εντός και εκτός Ελλάδας, διαβεβαιώνει ότι δεν υφίσταται προς το παρόν ζήτημα επάρκειας προϊόντων. Ακόμη και για τη δραστηριότητα στο Ισραήλ, μέσω της Fox Group που έχει το franchise της μάρκας στη χώρα, οι επιπτώσεις αξιολογούνται ως διαχειρίσιμες σε επίπεδο ομίλου.
Ωστόσο, σε μακροοικονομικό επίπεδο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και βιομηχανικές πρώτες ύλες σημαίνει ότι κάθε διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ ή στο ασφαλιστικό και ναυτιλιακό κόστος μεταφέρεται ταχέως στην ελληνική οικονομία, πιέζοντας το ενεργειακό κόστος, τα βιομηχανικά περιθώρια κέρδους και τελικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Σχόλιο 
: Η κρίση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως stress test για την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας. Τα στοιχεία των εισαγωγών δείχνουν ότι η χώρα, παρά τη διαφοροποίηση προμηθευτών τα τελευταία χρόνια, παραμένει ευάλωτη σε γεωπολιτικά σοκ στον Κόλπο, ιδίως στο πετρέλαιο και σε κρίσιμες βιομηχανικές πρώτες ύλες. Η επόμενη περίοδος θα κρίνει κατά πόσο η ΕΕ και η Ελλάδα μπορούν να επιταχύνουν πρακτικές λύσεις: μακροχρόνιες συμβάσεις LNG, ενίσχυση στρατηγικών αποθεμάτων, επενδύσεις σε ΑΠΕ και βιομηχανική ανακύκλωση μετάλλων και πλαστικών. Χωρίς τέτοια αντίβαρα, κάθε ανάφλεξη στον χάρτη θα μεταφράζεται σε νέο κύμα πληθωρισμού για τον Έλληνα καταναλωτή.
#ΜέσηΑνατολή #Εισαγωγές #Ελλάδα #Ενέργεια #ΣΕΒΕ #Εμπόριο
