Η απόφαση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί νέο σοκ στις αγορές ενέργειας, με ισχυρό ράλι σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Οι αναλυτές προειδοποιούν για σενάρια τιμών άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι αν η κρίση παραταθεί.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν με οξύ τρόπο τον κίνδυνο ενεργειακού σοκ στην παγκόσμια οικονομία. Η απόφαση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και να απειλήσει με επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που επιχειρούν διέλευση, οδήγησε σε νέο ισχυρό ράλι τις τιμές του πετρελαίου για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα.
Απότομη άνοδος σε WTI και Brent, μπλοκάρισμα κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκαν πάνω από 5%, με άνοδο 4,04 δολαρίων, στα 75,21 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, το Brent – παγκόσμιο σημείο αναφοράς – κέρδισε επίσης άνω του 5%, αυξανόμενο κατά 4,41 δολάρια, στα 82,15 δολάρια το βαρέλι.
Συνολικά, οι τιμές του «μαύρου χρυσού» έχουν ενισχυθεί πάνω από 12% μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ουσιαστικά σταματήσει. Περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από αυτόν τον στενό θαλάσσιο διάδρομο, με τις εξαγωγές να κατευθύνονται κυρίως προς Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Αφρική. Η διακοπή αυτής της ροής αποτελεί δομικό σοκ για την προσφορά, με άμεση αντανάκλαση στις τιμές.
Μετάδοση του σοκ στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και σενάρια για 100+ δολάρια
Η αστάθεια δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάσσονται άνω του 60% σε εβδομαδιαία βάση, μετά την απόφαση του Κατάρ να σταματήσει την παραγωγή LNG, ως αντίδραση σε ιρανικές επιθέσεις με drones. Δεδομένου ότι το LNG από το Κατάρ αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του νέου ενεργειακού μίγματος της Ευρώπης, η διακοπή αυτή ενισχύει τον κίνδυνο νέου κύκλου ανατιμήσεων στην ενέργεια.
Αναλυτές εμπορευμάτων της Wall Street προειδοποιούν ότι, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να υπερβούν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Η ING επισημαίνει ότι η αγορά «αφομοιώνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή» και προειδοποιεί πως ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος από το μπλοκάρισμα της ναυσιπλοΐας θα ήταν η στοχοποίηση πρόσθετων ενεργειακών υποδομών στην περιοχή από το Ιράν, κάτι που θα οδηγούσε σε πιο παρατεταμένες διακοπές προσφοράς.
Η Bernstein αναθεώρησε ανοδικά την εκτίμησή της για την τιμή του Brent το 2026 από 65 σε 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε ακραίο σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης δεν αποκλείει επίπεδα 120-150 δολαρίων. Τέτοιες τιμές θα αναζωπύρωναν τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς, θα περιόριζαν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και θα αύξαναν το ενεργειακό κόστος για βιομηχανία και μεταφορές.
Κίνδυνος νέου πληθωριστικού κύματος και επιπτώσεις στην οικονομία
Η τρέχουσα κρίση αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στις αγορές ενέργειας, παρά τη μερική διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών τα τελευταία χρόνια. Η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους, όπως τα Στενά του Ορμούζ, μεταφράζεται σε υψηλό γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, ένα παρατεταμένο ράλι στις τιμές των καυσίμων θα σήμαινε νέα πίεση στο κόστος μεταφορών, στη θέρμανση και στην εφοδιαστική αλυσίδα, με μετακύλιση στο καλάθι της νοικοκυράς. Παράλληλα, θα περιόριζε τον δημοσιονομικό χώρο των κυβερνήσεων για στοχευμένα μέτρα στήριξης, την ώρα που οι κεντρικές τράπεζες θα καλούνταν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και την αποφυγή ύφεσης.
Σχόλιο 
: Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει στρατηγικός παράγοντας για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τη γεωπολιτική ισορροπία. Αν η ένταση παραταθεί, οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις διεθνώς θα βρεθούν μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: αυστηρή νομισματική πολιτική για τον έλεγχο των τιμών ή χαλάρωση για στήριξη της ανάπτυξης, με κίνδυνο νέας πληθωριστικής έξαρσης.
#πετρέλαιο #ΣτενάΟρμούζ #ΜέσηΑνατολή #φυσικόΑέριο #ενέργεια
