Ισχυρό ράλι άνω του 5% κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου, καθώς η κλιμάκωση γύρω από το Ιράν αναζωπυρώνει τους φόβους για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Η αγορά αποτιμά πλέον όχι μόνο τον κίνδυνο πολέμου, αλλά και το ενδεχόμενο παρατεταμένων αναταράξεων στα Στενά του Ορμούζ.
Σε καθεστώς έντονης νευρικότητας εισήλθε ξανά η παγκόσμια αγορά πετρελαίου, με τις τιμές να εκτινάσσονται τη Δευτέρα πάνω από 5%, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε κατά 5,79% στα 70,90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent κατέγραψε άνοδο άνω του 6%, αγγίζοντας τα 77,51 δολάρια.
Και τα δύο συμβόλαια υποχώρησαν από τα ενδοσυνεδριακά υψηλά τους, όπου η άνοδος είχε ξεπεράσει το 12%–13%, ωστόσο το εύρος των κινήσεων επιβεβαιώνει ότι η αγορά τιμολογεί πλέον ένα σενάριο γεωπολιτικού σοκ με διάρκεια.
Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ και ο ρόλος του Ιράν
Στον πυρήνα των ανησυχιών βρίσκεται η πιθανότητα διαταραχής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, το στρατηγικό σημείο διέλευσης που αποτελεί τον πιο κρίσιμο «λαιμό μπουκαλιού» για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, πάνω από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως διήλθαν από τα Στενά το 2025, περίπου το ένα τρίτο των θαλάσσιων εξαγωγών αργού παγκοσμίως.
Περίπου τα δύο τρίτα αυτού του όγκου κατευθύνονται προς την Ασία – κυρίως Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα – γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε διακοπή ή επιβράδυνση της ροής θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην ασιατική οικονομία και, κατ’ επέκταση, στη διεθνή ζήτηση και στις τιμές ενέργειας.
Οι αναλυτές της UBS υπογραμμίζουν ότι «θεωρούμε τον ρυθμό ανάκαμψης της κυκλοφορίας μέσω Ορμούζ και την έκταση των ιρανικών αντιποίνων ως καθοριστικούς παράγοντες για την τιμή του πετρελαίου τις επόμενες ημέρες». Η αβεβαιότητα εντείνεται από το εσωτερικό σκηνικό στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, με ανοικτό το ερώτημα ποιος θα ελέγξει τελικά τον τέταρτο μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον OPEC.
Σενάρια για Brent στα 100 δολάρια και κίνδυνος κατάρρευσης ιρανικών εξαγωγών
Η Barclays εκτιμά ότι, εφόσον η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή συνεχίσει να κλιμακώνεται, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 100 δολάρια το βαρέλι. «Το πώς θα καταλήξει αυτό είναι εξαιρετικά αβέβαιο σε αυτό το σημείο, αλλά εν τω μεταξύ η αγορά πετρελαίου θα πρέπει να αντιμετωπίσει τους χειρότερους φόβους της», σημειώνουν χαρακτηριστικά οι αναλυτές της τράπεζας.
Παράλληλα, ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, προειδοποιεί ότι οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν μπορεί να καταρρεύσουν, εάν η πολιτική αβεβαιότητα στην Τεχεράνη συνδυαστεί με μαζικές διαδηλώσεις και απεργίες στις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές και στα λιμάνια. Το Ιράν παράγει σήμερα περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, όγκος που, αν τεθεί εν μέρει ή πλήρως εκτός αγοράς, θα ενίσχυε δραματικά τις πιέσεις στην προσφορά.
Η εκτίναξη του κόστους του αργού τροφοδοτεί ήδη σενάρια για νέα άνοδο στις τιμές βενζίνης και θέρμανσης διεθνώς, με κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές να προετοιμάζονται για εντατικούς ελέγχους στην εσωτερική αγορά καυσίμων, ώστε να περιοριστούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και να αποτραπούν δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις.
Σχόλιο 
: Η σημερινή κίνηση στο πετρέλαιο δεν είναι απλώς μια βραχυπρόθεσμη αντίδραση ειδήσεων, αλλά υπενθύμιση ότι η παγκόσμια αγορά ενέργειας παραμένει όμηρος της γεωπολιτικής. Εάν ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ αποκτήσει διάρκεια, οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις θα βρεθούν μπροστά σε ένα νέο, δυνητικά επίμονο, ενεργειακό σοκ, με άμεσες συνέπειες στο κόστος ζωής, στον πληθωρισμό και στην πορεία της παγκόσμιας ανάπτυξης.
#πετρέλαιο #Ιράν #ενέργεια #αγορές #ΜέσηΑνατολή
