Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 3% τον Φεβρουάριο, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα καταγράφουν εκρηκτικές αυξήσεις, ενώ η ενέργεια παραμένει η μοναδική ανάσα, με φόντο όμως τον κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ.
Η εικόνα του πληθωρισμού στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο επιβεβαιώνει ότι η μάχη με την ακρίβεια κάθε άλλο παρά έχει κριθεί. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, ο εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 3% σε ετήσια βάση, έναντι 2,9% τον Ιανουάριο, κινούμενος αισθητά ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όπου η άνοδος περιορίστηκε στο 1,9%.
Πίσω από τον συνολικό αριθμό, όμως, κρύβεται μια έντονα αντιφατική εικόνα: από τη μία, εκρηκτικές ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα και υπηρεσίες· από την άλλη, η ενέργεια εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός αποπληθωριστικός παράγοντας – με σοβαρό όμως κίνδυνο ανατροπής λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή.
Τρόφιμα: Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» ανατιμήσεων στην Ευρωζώνη
Η μεγαλύτερη πηγή πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει ο κλάδος των τροφίμων. Ειδικά τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα – δηλαδή βασικά αγαθά όπως φρούτα, λαχανικά, κρέας – καταγράφουν άνοδο τιμών 11,8% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο, όταν στην Ευρωζώνη η αντίστοιχη αύξηση περιορίζεται στο 4,6%. Πρόκειται για την ταχύτερη άνοδο στην Ευρωζώνη, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαρθρωτική ένταση της ακρίβειας στην ελληνική αγορά.
Συνολικά, ο δείκτης «τρόφιμα, αλκοόλ και καπνός» αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 4,1%, έναντι 2,6% στην Ευρωζώνη. Κάποια «ανάσα» ήρθε από τα επεξεργασμένα τρόφιμα, όπου οι τιμές έμειναν αμετάβλητες τον Φεβρουάριο, μετά από άνοδο 1,8% τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η σταθεροποίηση αυτή δεν αρκεί για να αντισταθμίσει την εκτίναξη στα φρέσκα προϊόντα, που χτυπά ευθέως το καλάθι της καθημερινής κατανάλωσης.
Παράλληλα, τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά αυξήθηκαν κατά 1,7% στην Ελλάδα, έναντι μόλις 0,7% στην Ευρωζώνη, επιβεβαιώνοντας ότι η πληθωριστική δυναμική στη χώρα παραμένει πιο επίμονη και ευρύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ενέργεια: Προσωρινό «φρένο» με αβέβαιο ορίζοντα
Το μοναδικό στοιχείο που συγκρατεί προς το παρόν τον συνολικό δείκτη είναι η ενέργεια. Οι τιμές της μειώθηκαν κατά 3,5% στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο (έναντι -3,2% τον Ιανουάριο) και κατά 3,2% στην Ευρωζώνη. Αυτή η αποκλιμάκωση έχει λειτουργήσει ως αντίβαρο στην ακρίβεια των τροφίμων και των υπηρεσιών, συμβάλλοντας ώστε ο συνολικός πληθωρισμός να μην ξεφύγει περισσότερο.
Ωστόσο, η κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή αλλάζει δραματικά τις προοπτικές. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου Brent από τα 70-72 δολάρια στα 80-82 δολάρια το βαρέλι, σε συνδυασμό με την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου TTF – από περίπου 32 ευρώ σε πάνω από 55 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, με ενδοσυνεδριακές κινήσεις κοντά στα 60 ευρώ – δημιουργεί συνθήκες νέου ενεργειακού σοκ.
Οι αυξήσεις αυτές απειλούν να μετακυλιστούν στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στη βιομηχανία, στο εμπόριο και στις μεταφορές, πυροδοτώντας ένα νέο κύμα εισαγόμενου και εγχώριου πληθωρισμού τους επόμενους μήνες. Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει εντατικούς ελέγχους στην αγορά και δηλώνει έτοιμη να παρέμβει με πρόσθετα μέτρα, εφόσον οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και καυσίμων αρχίσουν να περνούν επιθετικά στα ράφια και στις υπηρεσίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η διαχείριση των προσδοκιών γίνεται κρίσιμη: όσο οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά φοβούνται μόνιμη άνοδο κόστους, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να παγιωθούν υψηλότερες τιμές σε όλο το φάσμα της οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα, πιο σύνθετη φάση πληθωρισμού: ο τυπικός δείκτης φαίνεται ελεγχόμενος, αλλά η πραγματική πίεση στα νοικοκυριά – μέσω τροφίμων και υπηρεσιών – είναι οξύτερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αν η ενεργειακή αποκλιμάκωση αντιστραφεί λόγω της γεωπολιτικής κρίσης, το μείγμα γίνεται εκρηκτικό. Η πρόκληση για την οικονομική πολιτική δεν είναι μόνο να ανακόψει τις ανατιμήσεις, αλλά να αποτρέψει τη μονιμοποίηση ενός πληθωρισμού δύο ταχυτήτων, όπου οι επίσημοι μέσοι όροι κρύβουν μια πολύ σκληρότερη πραγματικότητα για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
#πληθωρισμός #τρόφιμα #ενέργεια #Eurostat #Ευρωζώνη
