Με κατεπείγουσα Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου προχωρά η κυβέρνηση στην εξειδίκευση των τεσσάρων μέτρων που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την ακρίβεια σε καύσιμα, αγροτική παραγωγή και ακτοπλοΐα. Η ΠΝΠ θα ορίζει με λεπτομέρεια τους δικαιούχους, τις διαδικασίες αιτήσεων, τα ποσά επιδοτήσεων και τον μηχανισμό ελέγχου.
Η κυβέρνηση επιλέγει τη λύση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) για να «κλειδώσει» άμεσα το πλαίσιο εφαρμογής των τεσσάρων παρεμβάσεων που εξήγγειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέναντι στο κύμα ακρίβειας. Η ΠΝΠ, που αναμένεται να εκδοθεί και να οδεύσει προς κύρωση στη Βουλή, ρυθμίζει αναλυτικά τον τρόπο χορήγησης του νέου fuel pass, της οριζόντιας επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, της ενίσχυσης για λιπάσματα στους αγρότες και του πακέτου στήριξης στην ακτοπλοΐα.
Fuel pass: δικαιούχοι, όρια και ψηφιακή κάρτα
Κεντρικό εργαλείο παραμένει η επιδότηση καυσίμων μέσω του fuel pass, το οποίο θα ενεργοποιηθεί ξανά μέσω πλατφόρμας στο gov.gr (vouchers.gov.gr). Κάθε φυσικό πρόσωπο θα μπορεί να δηλώσει ένα μόνο όχημα, στο οποίο έχει τουλάχιστον ποσοστό συνιδιοκτησίας. Έτσι, κάθε σύζυγος μπορεί να λάβει ξεχωριστή επιδότηση, εφόσον διαθέτει δικό του όχημα, ενώ πολλαπλά οχήματα στο ίδιο όνομα ενισχύονται μόνο για ένα.
Δικαιούχοι είναι και όσοι χρησιμοποιούν οχήματα leasing, με υποχρέωση καταχώρισης των στοιχείων της σύμβασης. Προβλέπονται αυστηροί έλεγχοι: το όχημα πρέπει να είναι σε κυκλοφορία, ασφαλισμένο και χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές τελών. Η επιδότηση πιστώνεται κυρίως σε άυλη ψηφιακή κάρτα, με χρήση αποκλειστικά σε πρατήρια καυσίμων, ταξί και μέσα μαζικής μεταφοράς, μέσω εξειδικευμένων κωδικών κατηγορίας εμπόρου (MCC).
Τα ποσά κλιμακώνονται ανά περιοχή, μέσο πληρωμής και τύπο οχήματος. Για αυτοκίνητα σε ηπειρωτικές περιοχές η ενίσχυση φθάνει τα 50 ευρώ με ψηφιακή κάρτα (40 ευρώ με ΙΒΑΝ), ενώ σε νησιά τα 60 ευρώ (50 ευρώ με ΙΒΑΝ). Για μοτοσυκλέτες κυμαίνεται από 25 έως 35 ευρώ. Το εισοδηματικό φίλτρο ορίζει όρια από 25.000 ευρώ για άγαμους έως 45.000 ευρώ για οικογένειες με δύο παιδιά. Υπόλοιπα που δεν θα καταναλωθούν εντός του προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα θα επιστρέφονται στο Δημόσιο.
Οριζόντια επιδότηση diesel και στήριξη πρωτογενούς τομέα
Παράλληλα, η ΠΝΠ θεσπίζει οριζόντια επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης, ύψους 16 λεπτών το λίτρο συν ΦΠΑ, για το διάστημα 1-30 Απριλίου 2026. Η μείωση θα ενσωματωθεί στην τιμή διάθεσης από τα διυλιστήρια, όμως η πλήρης αντανάκλαση στα πρατήρια εκτιμάται ότι θα απαιτήσει μερικές ημέρες. Η συνέχιση ή προσαρμογή του μέτρου για τον Μάιο θα κριθεί με νέα ΠΝΠ, ανάλογα με τις τότε συνθήκες στην αγορά καυσίμων.
Για τους αγρότες θεσπίζεται επιδότηση 15% στην αγορά λιπασμάτων, μέσω ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ. Με τιμολόγιο 1.000 ευρώ, ο παραγωγός θα λαμβάνει 150 ευρώ, με συγκεκριμένα όρια και προϋποθέσεις που θα ορίζει η ΠΝΠ. Η παρέμβαση στοχεύει στον περιορισμό του κόστους παραγωγής, σε μια περίοδο έντονων ανατιμήσεων στα εφόδια.
Ακτοπλοΐα: αποζημιώσεις αντί για πλαφόν στις τιμές
Στο μέτωπο των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, η κυβέρνηση επιλέγει έμμεση προσέγγιση. Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες θα λάβουν νέο πακέτο αποζημιώσεων, καθώς λήγει το προηγούμενο καθεστώς, το οποίο πλέον θα καλύπτει και τις εκπτώσεις που παρέχουν σε κοινωνικές ομάδες, όπως πολύτεκνοι, ΑμεΑ και φοιτητές. Έτσι ικανοποιείται το αίτημα των εταιρειών για αντιμετώπιση ανάλογη με άλλους συγκοινωνιακούς φορείς, όπως τα ΚΤΕΛ.
Ωστόσο, η ΠΝΠ δεν αναμένεται να επιβάλει ρητή απαγόρευση αυξήσεων στα εισιτήρια, αφήνοντας στις εταιρείες περιθώριο εμπορικής πολιτικής. Το στοίχημα της κυβέρνησης είναι ότι ο συνδυασμός επιδότησης καυσίμων, στήριξης της ακτοπλοΐας και μείωσης κόστους παραγωγής θα συγκρατήσει το συνολικό αποτύπωμα της ακρίβειας στην οικονομία και ειδικά στα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Σχόλιο
: Η ΠΝΠ αποτυπώνει μια στρατηγική βραχυπρόθεσμης ανακούφισης με έντονο διοικητικό έλεγχο, αλλά και σημαντική πολυπλοκότητα για τους πολίτες. Η στόχευση μέσω εισοδηματικών κριτηρίων και άυλων καρτών περιορίζει τη διαρροή πόρων, όμως η εξάρτηση από προσωρινές επιδοτήσεις, ιδίως στα καύσιμα, δεν αντιμετωπίζει τις δομικές αιτίες της ακρίβειας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι η αντοχή του προϋπολογισμού εάν οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές, καθώς και το κατά πόσο οι παρεμβάσεις θα περάσουν πλήρως στον τελικό καταναλωτή ή θα απορροφηθούν εν μέρει στην αλυσίδα διανομής.






