Τα κυβερνητικά μέτρα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας προκαλούν σφοδρά πυρά από την αντιπολίτευση. ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ ζητούν πιο επιθετική φορολόγηση τραπεζών και ενεργειακών ομίλων.
Τα έκτακτα μέτρα της κυβέρνησης για την ανάσχεση της ακρίβειας, με αιχμή το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και βασικά τρόφιμα, άνοιξαν νέο μέτωπο πολιτικής αντιπαράθεσης. Στο φόντο της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και του αναμενόμενου νέου κύματος ανατιμήσεων, η αντιπολίτευση κατηγορεί το Μέγαρο Μαξίμου για ανεπαρκή και επικοινωνιακού χαρακτήρα απάντηση στην αισχροκέρδεια.
ΠΑΣΟΚ: Πρόταση για έκτακτη φορολόγηση κερδών τραπεζών
Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του εκπροσώπου του, επιχείρησε να αναδείξει κυβερνητικές αντιφάσεις, υπενθυμίζοντας ότι «το πλαφόν στο κέρδος, που ακούμε και είναι θετικό να υπάρξει, το λέγαμε εμείς και ο Πρωθυπουργός διαφωνούσε». Τόνισε όμως ότι χωρίς ρύθμιση των ενδοομιλικών συναλλαγών, το μέτρο κινδυνεύει να αποδειχθεί κενό γράμμα, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν τεχνητά κέρδη σε άλλες θυγατρικές.
Κεντρική πολιτική κίνηση της Χαριλάου Τρικούπη είναι η προαναγγελία πρότασης νόμου για έκτακτη φορολόγηση των κερδών των τραπεζών. Κατά το ΠΑΣΟΚ, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το ζήτημα ως «ταμπού», την ώρα που ο τραπεζικός κλάδος εμφανίζει υψηλή κερδοφορία, σε συνθήκες αυξημένων επιτοκίων και πιεσμένων νοικοκυριών.
Ο τομεάρχης Ανάπτυξης του κόμματος, Γιώργος Νικητιάδης, πρόσθεσε τέσσερις χαρακτηριστικούς «αστερίσκους» ως μομφή προς τη Νέα Δημοκρατία: απουσία ουσιαστικών μέτρων στήριξης πολιτών, καμία συζήτηση για μείωση ειδικών φόρων κατανάλωσης και ΦΠΑ –παρά το ότι σε χώρες όπως Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ιταλία, Κύπρος έχουν εφαρμοστεί αντίστοιχες παρεμβάσεις–, αγνόηση των προτάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τα καύσιμα και έλλειψη πρωτοβουλιών για μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση.
ΣΥΡΙΖΑ: Φορολόγηση υπερκερδών πετρελαϊκών και αυστηρό πλαφόν στην ενέργεια
Σε ακόμη πιο αιχμηρό τόνο, ο ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει ότι τα ανακοινωθέντα μέτρα «νομοτελειακά θα αποτύχουν», υποστηρίζοντας ότι δεν αγγίζουν τα υπερκέρδη κρίσιμων κλάδων. Η Κουμουνδούρου θέτει ως προϋπόθεση για πραγματική ανάσχεση της ακρίβειας ένα πακέτο παρεμβάσεων που περιλαμβάνει:
• Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στο κατώτατο επιτρεπτό επίπεδο της ΕΕ.
• Μηδενισμό του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά για όσο διαρκεί η κρίση.
• Φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών.
• Επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας με ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά.
Κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, ο λόγος που η κυβέρνηση δεν υιοθετεί αυτές τις προτάσεις είναι ότι «προϋποθέτουν σύγκρουση με ισχυρά συμφέροντα». Η Νέα Δημοκρατία, υποστηρίζει η αξιωματική αντιπολίτευση, «επιλέγει συνειδητά να αφήνει τους πολίτες απροστάτευτους, να πληρώνουν την ακρίβεια από την τσέπη τους», νομοθετώντας με το βλέμμα στραμμένο στους οικονομικά ισχυρούς.
Η ουσία της σύγκρουσης: αναδιανομή βαρών ή διαχείριση τιμών;
Πίσω από την πολιτική ρητορική αναδεικνύεται μια βαθύτερη διαφωνία στρατηγικής: η κυβέρνηση επενδύει σε διοικητικά μέτρα περιορισμού του περιθωρίου κέρδους και ελέγχους στην αγορά, αποφεύγοντας οριζόντιες μειώσεις φόρων που θα επιβάρυναν τον προϋπολογισμό. Αντίθετα, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ ζητούν πιο επιθετική αναδιανομή μέσω έκτακτων φόρων σε τράπεζες, πετρελαϊκές και ενέργεια, ώστε να χρηματοδοτηθεί η ελάφρυνση σε καύσιμα και τρόφιμα.
Το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η κοινωνική πίεση από το διαρκές κύμα ακρίβειας, αφετέρου η δημοσιονομική αντοχή σε ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών κινδύνων. Το αν η κυβέρνηση θα επιμείνει στη γραμμή των πλαφόν ή θα υποχρεωθεί –υπό πολιτική πίεση– να ανοίξει συζήτηση για έκτακτη φορολόγηση υπερκερδών, θα αποτελέσει κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης τους επόμενους μήνες.
Σχόλιο
: Η αντιπολίτευση μεταφέρει τη συζήτηση από την τεχνική διαχείριση της ακρίβειας στην ουσία της κατανομής βαρών: ποιος πληρώνει την κρίση και ποιος διατηρεί τα κέρδη. Αν η κυβέρνηση δεν συνοδεύσει τα πλαφόν με πειστικούς ελέγχους και στοχευμένη φορολόγηση υπερκερδών, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στην εικόνα ότι προστατεύει τις τράπεζες και την ενέργεια περισσότερο από τα νοικοκυριά.






