Ο γενικός διευθυντής του IAEA Ραφαέλ Γκρόσι εκτιμά ότι ΗΠΑ και Ιράν θα επαναλάβουν σύντομα διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ με πολύ ευρύτερη ατζέντα.
Σημαντική κινητικότητα στο πυρηνικό και γεωπολιτικό παζλ της Μέσης Ανατολής προανήγγειλε ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) Ραφαέλ Γκρόσι, αποκαλύπτοντας ότι αναμένει νέες συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ήδη από το προσεχές Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.
Διαπραγμάτευση πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα
Μιλώντας σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Corriere della Sera», ο Γκρόσι υπογράμμισε ότι οι επερχόμενες συζητήσεις δεν θα περιοριστούν στα στενά πυρηνικά ζητήματα. Όπως εξήγησε, η ατζέντα αναμένεται να είναι «ευρύτερη», περιλαμβάνοντας για πρώτη φορά με δομημένο τρόπο τους πυραύλους, τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στην περιοχή, αλλά και εγγυήσεις ασφαλείας προς την Τεχεράνη. Η διεύρυνση αυτή αντανακλά την πραγματικότητα ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα έχει πλέον διαπλακεί με ένα πλέγμα περιφερειακών συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων δι’ αντιπροσώπων, από τον Λίβανο και τη Συρία μέχρι το Ιράκ και την Υεμένη.
Ο επικεφαλής του IAEA άφησε να εννοηθεί ότι στόχος είναι μια προσωρινή, αλλά λειτουργική διευθέτηση, η οποία θα παγώνει την περαιτέρω εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν, χωρίς να καταφεύγει σε στρατιωτική λύση. Όπως είπε, υπάρχουν εναλλακτικά διπλωματικά σενάρια που θα μπορούσαν να προβλέπουν αναστολή του εμπλουτισμού για λόγους πολιτικού, στρατιωτικού και έλλειψης εμπιστοσύνης περιβάλλοντος, με ρήτρα επανεξέτασης σε ορίζοντα πενταετίας ή δεκαετίας.
Διπλωματικό παράθυρο σε εύφλεκτη συγκυρία
Η επιλογή του Ισλαμαμπάντ ως πιθανού τόπου διεξαγωγής των συνομιλιών αναδεικνύει τον ρόλο του Πακιστάν ως χώρας με ειδικό βάρος στο πυρηνικό ζήτημα και ταυτόχρονα διαύλου με την Τεχεράνη. Οι αναφορές Γκρόσι σε μη στρατιωτική λύση έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, όπου κάθε κλιμάκωση στο ιρανικό μέτωπο θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές, στις ναυτιλιακές οδούς και στη συνολική περιφερειακή ασφάλεια.
Εφόσον επιβεβαιωθούν, οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν θα αποτελέσουν την πιο ουσιαστική διπλωματική προσπάθεια μετά το ναυάγιο της συμφωνίας του 2015, δοκιμάζοντας εκ νέου τα όρια εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο πλευρές και την ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να διαχειριστεί έναν από τους πιο εκρηκτικούς φακέλους της παγκόσμιας ασφάλειας.
Σχόλιο 
: Αν οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ προχωρήσουν, θα σηματοδοτήσουν στροφή από τη λογική της αποτροπής στη λογική της διαχείρισης ρίσκου, με έμφαση σε προσωρινές, αλλά ρεαλιστικές ρυθμίσεις που μειώνουν την πιθανότητα στρατιωτικής αναμέτρησης και σταθεροποιούν –έστω εύθραυστα– το περιφερειακό σκηνικό.
