Τα φορολογικά έσοδα υστερούν έναντι στόχου στο πρώτο δίμηνο, αλλά το πρωτογενές πλεόνασμα υπερβαίνει αισθητά τις προβλέψεις. Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι χαμηλότεροι φόροι στα καύσιμα και ο ετεροχρονισμός δαπανών.
Μεικτή εικόνα καταγράφουν τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο δίμηνο του 2026. Από τη μία πλευρά, τα φορολογικά έσοδα κινούνται χαμηλότερα από τους στόχους, κυρίως λόγω της κάμψης στην έμμεση φορολογία στα ενεργειακά προϊόντα. Από την άλλη, το πρωτογενές αποτέλεσμα εμφανίζει σημαντική υπέρβαση, με σαφή συμβολή του περιορισμού δαπανών και ετεροχρονισμών πληρωμών.
Υστέρηση στα φορολογικά έσοδα, πίεση από τα ενεργειακά προϊόντα
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα έσοδα από φόρους στο δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 διαμορφώθηκαν σε 11,856 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ποσού 306 εκατ. ευρώ που σχετίζεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Αν αφαιρεθεί αυτό το έκτακτο έσοδο, τα καθαρά φορολογικά έσοδα περιορίζονται σε 11,55 δισ. ευρώ, επίπεδο χαμηλότερο κατά 310 εκατ. ευρώ ή 2,6% σε σχέση με τον στόχο.
Το ΥΠΕΘΟ αποδίδει την υστέρηση κυρίως στη μειωμένη είσπραξη φόρων στα ενεργειακά προϊόντα – ΕΦΚ και ΦΠΑ – κατά 204 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τόσο τις διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας όσο και πιθανή επιβράδυνση της κατανάλωσης, πριν ακόμη αποτυπωθούν στα στοιχεία οι επιπτώσεις της κρίσης στον Κόλπο, καθώς τα συγκεκριμένα μεγέθη αφορούν συναλλαγές Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου.
Συνολικά, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο δίμηνο ανήλθαν σε 11,99 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 124 εκατ. ευρώ έναντι στόχου. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) συνεισέφερε 715 εκατ. ευρώ, επίσης χαμηλότερα από τον στόχο κατά 120 εκατ. ευρώ, στοιχείο που δείχνει βραδύτερη απορρόφηση επενδυτικών πόρων στην εκκίνηση του έτους.
Πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από τον στόχο με όχημα τις δαπάνες
Παρά την υστέρηση στα φορολογικά έσοδα, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού σε τροποποιημένη ταμειακή βάση εμφανίζει πλεόνασμα 902 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 97 εκατ. ευρώ και πλεονάσματος 709 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στο πρωτογενές αποτέλεσμα, το οποίο ανήλθε σε 2,994 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο των 1,957 δισ. ευρώ και το περσινό επίπεδο των 2,802 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η κυβέρνηση διευκρινίζει ότι σημαντικό μέρος αυτής της υπέρβασης συνδέεται με ετεροχρονισμούς δαπανών, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Συγκεκριμένα, εξαιρούνται 126 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα, 591 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ και 200 εκατ. ευρώ από λοιπές κεφαλαιακές ενισχύσεις. Μετά την προσαρμογή, η «καθαρή» υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα περιορίζεται σε 120 εκατ. ευρώ.
Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού στο δίμηνο ανήλθαν σε 11,088 δισ. ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τον στόχο των 12,211 δισ. ευρώ, παρότι είναι ελαφρώς αυξημένες κατά 54 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι. Ιδιαίτερα, οι επενδυτικές δαπάνες περιορίστηκαν στα 875 εκατ. ευρώ, 906 εκατ. ευρώ κάτω από τον στόχο και 464 εκατ. ευρώ χαμηλότερα από το αντίστοιχο περσινό δίμηνο, εξέλιξη που εγείρει ερωτήματα για τον ρυθμό υλοποίησης έργων και δεσμεύσεων, ιδίως όσων συνδέονται με το ΠΔΕ και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Τέλος, η δημοσιονομική εικόνα επηρεάζεται λογιστικά από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού: ο ΦΠΑ 24% ύψους 306 εκατ. ευρώ αποδόθηκε και επιστράφηκε, ενώ το ίδιο ποσό κατεγράφη ως έσοδο από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών, επιβαρύνοντας τις ταμειακές ροές αλλά χωρίς μόνιμο αντίκτυπο στα διαρθρωτικά μεγέθη.
Σχόλιο 
: Η εικόνα του προϋπολογισμού στο πρώτο δίμηνο δείχνει ότι το «καλό» αποτέλεσμα οφείλεται κυρίως στο φρένο των δαπανών και σε τεχνικούς ετεροχρονισμούς, ενώ η πραγματική αδυναμία εντοπίζεται στην έμμεση φορολογία ενέργειας και στην υποεκτέλεση επενδυτικών δαπανών. Αν η τάση στα έσοδα από καύσιμα παγιωθεί και η διεθνής κρίση στον Κόλπο επιδεινώσει τις συνθήκες, η κυβέρνηση θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και στην ανάγκη να τρέξουν επενδύσεις και μέτρα στήριξης της οικονομίας.
#προϋπολογισμός #φορολογικάΈσοδα #πλεόνασμα #ΥΠΕΘΟ
