Δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε πρόταση του Μπενιαμίν Νετανιάχου να καλέσουν τους Ιρανούς σε μαζική εξέγερση κατά του καθεστώτος, κρίνοντας το σχέδιο υπερβολικά ριψοκίνδυνο. Η διαφορά προσεγγίσεων για την αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη αναδεικνύει τα όρια της στρατηγικής σύμπλευσης ΗΠΑ–Ισραήλ.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απέρριψε πρόταση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να υπάρξει δημόσια αμερικανοϊσραηλινή έκκληση προς τον ιρανικό λαό για μαζική εξέγερση κατά της κυβέρνησής του. Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και μία ισραηλινή πηγή, η συζήτηση έγινε την περασμένη εβδομάδα, μετά τη δολοφονία του διοικητή των παραστρατιωτικών δυνάμεων Μπασίτζ, Γκολαμρεζά Σολεϊμανί.
«Πολύ ριψοκίνδυνη» η προτροπή σε διαδηλώσεις
Ο Νετανιάχου είδε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τη δολοφονία Σολεϊμανί ως ευκαιρία να ενταθεί η πίεση στο ιρανικό καθεστώς, με μια συντονισμένη δημόσια έκκληση προς τους Ιρανούς να «πλημμυρίσουν τους δρόμους». Ο Τραμπ φέρεται να αρνήθηκε, χαρακτηρίζοντας την ιδέα υπερβολικά επικίνδυνη. «Γιατί, στο καλό, να πούμε στον κόσμο να βγει στους δρόμους, όταν θα τους θερίσουν;» φέρεται να είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, επισημαίνοντας τον κίνδυνο μαζικής, αιματηρής καταστολής.
Η στάση αυτή αντανακλά μια πιο προσεκτική αμερικανική προσέγγιση στην ανοιχτή υποκίνηση εσωτερικών αναταραχών σε ξένη χώρα, ιδίως όταν υπάρχει σαφής πιθανότητα βίαιης αντίδρασης του καθεστώτος. Η Ουάσιγκτον, όπως περιγράφεται, σταθμίζει όχι μόνο το δυνητικό στρατηγικό όφελος, αλλά και το πολιτικό και ανθρωπιστικό κόστος μιας τέτοιας κίνησης.
Διαφορετικές στοχεύσεις για την αλλαγή καθεστώτος
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι οι στρατηγικοί στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ στο ζήτημα της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν δεν ταυτίζονται. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η αποδυνάμωση ή ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος αντιμετωπίζεται περισσότερο ως «μπόνους» – ένα πιθανό πρόσθετο κέρδος, αλλά όχι ο κεντρικός σκοπός των στρατιωτικών και γεωπολιτικών τους κινήσεων.
Αντίθετα, για το Ισραήλ, η βαθιά αποσταθεροποίηση ή ακόμη και η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη συγκαταλέγεται στους βασικούς στρατηγικούς στόχους, λόγω της αντίληψης του Ιράν ως υπαρξιακής απειλής. Αυτή η ασυμμετρία στόχων εξηγεί γιατί η ισραηλινή ηγεσία εμφανίζεται πιο πρόθυμη να αναλάβει ρίσκα που η Ουάσιγκτον θεωρεί υπερβολικά.
Γεωπολιτικό ρίσκο και μήνυμα προς Τεχεράνη
Η φερόμενη άρνηση Τραμπ να υιοθετήσει την πρόταση Νετανιάχου αναδεικνύει τα όρια της στρατηγικής σύμπλευσης ΗΠΑ–Ισραήλ, ακόμη και σε περιόδους έντονης σύγκρουσης με την Τεχεράνη. Η Ουάσιγκτον δείχνει ότι δεν είναι διατεθειμένη να ταυτιστεί ανοιχτά με μια επιχείρηση υποκίνησης εξέγερσης, η οποία θα μπορούσε να εκληφθεί διεθνώς ως ευθεία προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος με απροσδιόριστες συνέπειες.
Για την ιρανική ηγεσία, οι αποκαλύψεις αυτές στέλνουν το μήνυμα ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, οι ΗΠΑ προτιμούν την πίεση μέσω κυρώσεων, στοχευμένων χτυπημάτων και διπλωματικής απομόνωσης, παρά την ανοιχτή υποκίνηση λαϊκής εξέγερσης. Την ίδια ώρα, η διαρροή τέτοιων συνομιλιών υπενθυμίζει στο ιρανικό καθεστώς ότι η προοπτική εσωτερικής αστάθειας παραμένει στο στρατηγικό οπλοστάσιο των αντιπάλων του.
Για τις αγορές και τους περιφερειακούς παίκτες στη Μέση Ανατολή, η υπόθεση αυτή δείχνει ότι, παρά τη σκληρή ρητορική, ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να ζυγίζει προσεκτικά το ρίσκο μιας ανεξέλεγκτης εσωτερικής κατάρρευσης στο Ιράν, η οποία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή, να επηρεάσει τις ενεργειακές ροές και να δημιουργήσει ένα νέο, απρόβλεπτο κενό ισχύος.
Σχόλιο 
: Η φερόμενη απόρριψη του σχεδίου Νετανιάχου από τον Τραμπ δείχνει ότι, ακόμη και σε καθεστώς μέγιστης έντασης, η Ουάσιγκτον διαχωρίζει την πίεση στο ιρανικό καθεστώς από την ωμή επιχείρηση αλλαγής του. Το Ισραήλ βλέπει την ανατροπή της Τεχεράνης ως στρατηγικό στόχο πρώτης γραμμής· οι ΗΠΑ, αντίθετα, φαίνεται να φοβούνται πως ένα ανεξέλεγκτο εσωτερικό χάος στο Ιράν μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνο από έναν εχθρικό αλλά προβλέψιμο συνομιλητή.
#ΗΠΑ #Ισραήλ #Ιράν #Τραμπ #Νετανιάχου
