Η άφιξη του HBO Max στο Ηνωμένο Βασίλειο συμπίπτει με μια ριζικά μεταβαλλόμενη τηλεοπτική αγορά και μια φορτισμένη πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ. Το δίκτυο που όρισε την έννοια του «prestige TV» καλείται να αποδείξει ότι παραμένει δημιουργικά και πολιτικά ανεξάρτητο.
Για τρεις δεκαετίες, το σύνθημα «It’s not TV. It’s HBO» συμπύκνωνε την αλαζονική αλλά δικαιολογημένη αυτοπεποίθηση ενός καναλιού που μετέτρεψε την τηλεόραση σε υψηλή δραματουργία. Από τους «Sopranos» και το «The Wire» μέχρι το «Six Feet Under» και το «Sex and the City», το HBO έστησε το πρότυπο της σειριακής αφήγησης που αργότερα υιοθέτησαν όλες οι πλατφόρμες streaming.
Από το καλωδιακό ρίσκο στην παγκόσμια χρυσή εποχή
Ξεκινώντας το 1972 ως συνδρομητικό κανάλι ταινιών και αθλητικών, το HBO βρέθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’80 αντιμέτωπο με κορεσμό και σκληρό ανταγωνισμό. Η στροφή στην πρωτότυπη μυθοπλασία ήταν μονόδρομος, αλλά το δίκτυο επέλεξε έναν ριψοκίνδυνο δρόμο: στήριξε δημιουργούς με θεατρικό, δημοσιογραφικό ή κινηματογραφικό υπόβαθρο, που συχνά αντιμετώπιζαν την τηλεόραση με δυσπιστία.
Το «Oz», το «Sex and the City», οι «Sopranos» και αργότερα το «The Wire» και το «Six Feet Under» αποτέλεσαν μια διαδοχή έργων που ανέτρεψαν τους κανόνες των δικτύων ελεύθερης μετάδοσης. Χωρίς εξαρτήσεις από διαφημιστές, το HBO επέτρεψε σκοτεινούς αντιήρωες, αμφίσημα φινάλε και αφηγήσεις που θύμιζαν λογοτεχνία περισσότερο παρά τηλεοπτικό προϊόν. Η απόφαση να προβληθούν οι «Sopranos» παρά τις καταστροφικές μετρήσεις focus group καταγράφεται ως ιστορική στροφή για το μέσο.
Streaming, μίνι σειρές και η πίεση της συγκέντρωσης
Η είσοδος των πλατφορμών streaming μετέφερε αυτό το μοντέλο σε βιομηχανική κλίμακα. Η λογική του binge-watching, που ξεκίνησε με DVD box sets, έγινε ο κανόνας. Σταδιακά, όμως, το βάρος μετακινήθηκε από τις μακρόπνοες σειρές σε αυτοτελείς μίνι σειρές, με μικρότερο ρίσκο και πιο προβλέψιμο κόστος.
Σήμερα, η σχεδιαζόμενη εξαγορά της Warner Bros Discovery – ιδιοκτήτριας του HBO – από την Paramount και η πιθανή συγχώνευση των υπηρεσιών streaming δημιουργούν ένα νέο, πιο συγκεντρωτικό τοπίο. Λιγότεροι «αγοραστές» περιεχομένου σημαίνουν λιγότερες ευκαιρίες για τολμηρή, ακριβή δραματουργία. Παρά την επιμονή του προέδρου του HBO Max, Casey Bloys, ότι το δίκτυο εξακολουθεί να μην «τεστάρει» πιλοτικά επεισόδια και να κρίνει μόνο με κριτήριο «αν είναι καλό και διαφορετικό», η αγορά συνολικά γίνεται πιο συντηρητική.
Πολιτικές πιέσεις στην εποχή Τραμπ και το στοίχημα της ταυτότητας
Την οικονομική αναδιάταξη επιβαρύνει ένα βαθιά πολωμένο πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ. Η κόντρα γύρω από την αποτυχημένη προσπάθεια της Netflix να μπει στη συμφωνία για τη Warner Bros, οι δημόσιες παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ και η ιδεολογική εγγύτητα της ηγεσίας της Paramount με τον Λευκό Οίκο εγείρουν ερωτήματα για την ανεξαρτησία των μεγάλων media conglomerates.
Το HBO, ιστορικά, δεν απέφυγε τις πολιτικές αιχμές – από το «The Wire» και το «The Newsroom» μέχρι πρόσφατες σειρές που σχολίασαν τον αμερικανικό καπιταλισμό και την ανισότητα. Ωστόσο, ποτέ μέχρι σήμερα δεν χρειάστηκε να λειτουργήσει σε ένα πλαίσιο όπου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ στοχοποιεί δημόσια εταιρείες ψυχαγωγίας και διοικήσεις πλατφορμών. Η ισορροπία ανάμεσα σε εμπορική επιβίωση, πολιτικές πιέσεις και δημιουργική ελευθερία γίνεται όλο και πιο λεπτή.
Η ναυαρχίδα της πλατφόρμας στην εκκίνηση της βρετανικής παρουσίας, το νοσοκομειακό δράμα «The Pitt», υιοθετεί πιο κλασική, πολύχρονη φόρμα σειράς, θυμίζοντας ότι η σταθερότητα προγράμματος παραμένει κρίσιμο ζητούμενο για τα στούντιο. Το ερώτημα είναι αν, μέσα σε συγχωνεύσεις, περικοπές και πολιτική τοξικότητα, το HBO θα μπορέσει να συνεχίσει να λειτουργεί ως καταφύγιο για «αιρετικούς» δημιουργούς ή αν θα μετατραπεί σε ακόμη έναν καλά πακεταρισμένο, αλλά προβλέψιμο, content provider.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση HBO είναι εργαστήριο για όλη τη βιομηχανία: δείχνει πώς η υπερσυγκέντρωση και η πολιτικοποίηση των media μπορούν σταδιακά να στραγγαλίσουν ακριβώς τον δημιουργικό κίνδυνο που έκανε το προϊόν ελκυστικό. Για την Ευρώπη – και την Ελλάδα – το δίδαγμα είναι σαφές: χωρίς πλουραλισμό χρηματοδοτών και πραγματική θεσμική προστασία της καλλιτεχνικής ανεξαρτησίας, η «χρυσή εποχή» της τηλεόρασης κινδυνεύει να γίνει απλώς ένα σύντομο ιστορικό διάλειμμα.
#HBO #HBOMax #Streaming #Τηλεόραση #Media
