Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε αντισυνταγματική την απαγόρευση «θεραπείας μεταστροφής» στο Κολοράντο. Η απόφαση ανατρέπει πολιτειακό νόμο προστασίας ανηλίκων ΛΟΑΤΚΙ.
Με μια απόφαση 8-1 που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο νόμος της πολιτείας Κολοράντο, ο οποίος απαγόρευε τη λεγόμενη «θεραπεία μεταστροφής» σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα κάτω των 18 ετών, παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία περί ελευθερίας του λόγου.
Ο νόμος προέβλεπε ότι αδειοδοτημένοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας δεν μπορούν να επιχειρούν, μέσω θεραπείας, να αλλάξουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου ανηλίκων, με πρόστιμα έως 5.000 δολάρια για τους παραβάτες.
Σύγκρουση ελευθερίας λόγου και προστασίας της υγείας
Η υπόθεση ξεκίνησε από την Κέιλι Τσάιλς, χριστιανή σύμβουλο ψυχικής υγείας, η οποία υποστήριξε ότι ο νόμος λογόκρινε τις απόψεις της και παραβίαζε το δικαίωμά της να εκφράζεται θεραπευτικά σύμφωνα με τις θρησκευτικές της πεποιθήσεις. Το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε σε μεγάλο βαθμό αυτό το επιχείρημα, ανατρέποντας προηγούμενη απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που είχε κρίνει τον νόμο συνταγματικό.
Ο συντηρητικός δικαστής Νιλ Γκόρσατς, συντάκτης της πλειοψηφικής γνώμης, τόνισε ότι ο νόμος «δεν απαγορεύει μόνο σωματικές παρεμβάσεις· σε περιπτώσεις όπως αυτή, λογοκρίνει λόγο βάσει της άποψης που εκφράζεται». Κατά τον ίδιο, το Κολοράντο μπορεί να επικαλείται την προστασία της δημόσιας υγείας, όμως «η Πρώτη Τροπολογία λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι σε κάθε προσπάθεια επιβολής ορθοδοξίας στη σκέψη ή στον λόγο».
Η απόφαση δεν κλείνει εντελώς την πόρτα σε ρυθμίσεις: το Δικαστήριο επέστρεψε την υπόθεση στο κατώτερο δικαστήριο, ζητώντας αυστηρότερο έλεγχο υπό το πρίσμα της ελευθερίας του λόγου, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο να απαγορευθούν μη λεκτικές, «αποτρεπτικές» σωματικές πρακτικές.
Διχασμός στο δικαστήριο, ανησυχία για τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι δύο φιλελεύθερες δικαστίνες, η Έλενα Κέιγκαν και η Σόνια Σοτομαγιόρ, συντάχθηκαν με τη συντηρητική πλειοψηφία, θεωρώντας ότι η πολιτεία καταπνίγει τη μία πλευρά ενός δημόσιου διαλόγου. Μοναδική διαφωνούσα ήταν η Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον, η οποία προειδοποίησε ότι η απόφαση «ανοίγει ένα επικίνδυνο κουτί της Πανδώρας», υπονομεύοντας τη δυνατότητα των πολιτειών να ρυθμίζουν ιατρικές πρακτικές που μπορούν να προκαλέσουν «σοβαρή βλάβη στην υγεία και την ευημερία των Αμερικανών».
Η «θεραπεία μεταστροφής» έχει καταδικαστεί εδώ και χρόνια από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία και την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία ως αναποτελεσματική και επιβλαβής. Πάνω από 20 πολιτείες των ΗΠΑ, αλλά και μεγάλο μέρος της Ευρώπης –μεταξύ αυτών η Γερμανία– έχουν θεσπίσει απαγορεύσεις. Ο ΟΗΕ έχει ζητήσει παγκόσμια απαγόρευση, χαρακτηρίζοντας τις πρακτικές αυτές «διακριτικές, εξευτελιστικές και παραβίαση της σωματικής ακεραιότητας».
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Κολοράντο, Τζάρεντ Πόλις, ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος κυβερνήτης που υπέγραψε τον νόμο το 2019, βλέπει πλέον το πλαίσιο προστασίας ανηλίκων ΛΟΑΤΚΙ να αποδυναμώνεται. Στον αντίποδα, ο δικηγόρος της Τσάιλς, Τζέιμς Κάμπελ, από τη συντηρητική οργάνωση Alliance Defending Freedom, χαιρέτισε την απόφαση ως «σημαντική νίκη για την ελευθερία του λόγου, τη λογική και τις οικογένειες που απεγνωσμένα προσπαθούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους».
Η κυβέρνηση του Ρεπουμπλικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είχε ταχθεί υπέρ της προσφυγής, εντάσσοντας την υπόθεση στο ευρύτερο πολιτισμικό μέτωπο γύρω από τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και τα όρια της κρατικής ρύθμισης στην ιατρική και την ψυχική υγεία.
Σχόλιο 
: Η απόφαση σηματοδοτεί σαφή μετατόπιση προτεραιοτήτων: το Ανώτατο Δικαστήριο τοποθετεί την ελευθερία έκφρασης των θεραπευτών πάνω από την προληπτική προστασία ευάλωτων ανηλίκων, ακόμη και απέναντι σε πρακτικές που ο ιατρικός κόσμος και διεθνείς οργανισμοί χαρακτηρίζουν επιβλαβείς. Δημιουργεί δε νομολογιακό προηγούμενο που μπορεί να δυσκολέψει στο μέλλον τη ρύθμιση άλλων αμφιλεγόμενων ιατρικών ή ψυχοθεραπευτικών πρακτικών, με ευρύτερες συνέπειες για την ισορροπία ανάμεσα σε ατομικά δικαιώματα, δημόσια υγεία και προστασία των ΛΟΑΤΚΙ δικαιωμάτων σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.
#ΗΠΑ #ΑνώτατοΔικαστήριο #ΛΟΑΤΚΙ #ΑνθρώπιναΔικαιώματα
