Οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου συνεχίζουν την ανοδική πορεία τους, καθώς οι απειλές Τραμπ κατά ιρανικών υποδομών κλιμακώνουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης δοκιμάζεται ενόψει της επόμενης περιόδου αποθήκευσης.
Νέα άνοδο σημειώνουν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η ρητορική κλιμάκωσης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέναντι στο Ιράν ενισχύει τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή. Τα συμβόλαια αναφοράς στην ευρωπαϊκή αγορά έχουν ήδη ενισχυθεί πάνω από 55% από την έναρξη του πολέμου, με τη σημερινή συνεδρίαση να προσθέτει ακόμη ένα ράλι τιμών.
Αγορές σε εγρήγορση ενόψει της προθεσμίας Τραμπ
Τα προθεσμιακά συμβόλαια πρώτου μήνα στην Ολλανδία, που αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς για την Ευρώπη, κατέγραφαν νωρίς το πρωί άνοδο 1,5%, διαμορφούμενα στα 50,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο Άμστερνταμ. Ενδοσυνεδριακά, η άνοδος είχε φθάσει έως και το 3,1%, ένδειξη της έντονης νευρικότητας των επενδυτών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει αυστηρή προθεσμία έως τις 20:00 (ώρα Ανατολικής Ακτής) της Τρίτης για την επίτευξη συμφωνίας τερματισμού της σύγκρουσης, απειλώντας ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να καταστρέψει «κάθε γέφυρα στο Ιράν μέχρι τα μεσάνυχτα της αυριανής ημέρας». Έχει επίσης προειδοποιήσει πως οι ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας θα μετατραπούν σε «φλεγόμενες, εκρηγνυόμενες και μη επαναχρησιμοποιήσιμες», διατυπώσεις που αρκούν για να ανατινάξουν τις προσδοκίες στα ενεργειακά συμβόλαια.
Κρίσιμος κόμβος τα Στενά του Ορμούζ και ο αντίκτυπος στην Ευρώπη
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελούν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG. Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών «ύψιστη προτεραιότητα» και βασικό όρο κάθε συμφωνίας. Το Ιράν, από την πλευρά του, προειδοποιεί ότι σε περίπτωση πλήγματος στις υποδομές του θα απαντήσει με εντατικοποίηση επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο, απειλώντας να περιορίσει ακόμη περισσότερο την παγκόσμια προσφορά.
Για την Ευρώπη, ο κίνδυνος είναι διπλός. Πρώτον, μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να δυσκολέψει την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, τα οποία βρίσκονται λίγο πάνω από το 28%, σε μια κρίσιμη φάση προετοιμασίας για τον επόμενο χειμώνα. Δεύτερον, αν και ο κύριος όγκος των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή κατευθύνεται προς την Ασία, η κλιμάκωση στην περιοχή απειλεί να οξύνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τις περιορισμένες ποσότητες LNG, πιέζοντας ανοδικά τις τιμές και στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σχόλιο
: Η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά αποδεικνύεται εξαιρετικά ευάλωτη σε γεωπολιτικά σοκ εκτός ηπείρου. Η εξάρτηση από εισαγόμενο LNG και η περιορισμένη ευελιξία στην υποκατάσταση προμηθευτών σημαίνουν ότι ακόμη και έμμεσες απειλές στην περιοχή του Περσικού Κόλπου μεταφράζονται άμεσα σε αυξήσεις τιμών για βιομηχανία και νοικοκυριά. Για την ΕΕ, η επιτάχυνση επενδύσεων σε αποθήκευση, διαφοροποίηση πηγών και εξοικονόμηση ενέργειας δεν είναι πλέον στρατηγική επιλογή, αλλά άμεση ανάγκη για να περιοριστεί η γεωπολιτική ομηρία της αγοράς φυσικού αερίου.






