Νέα στοιχεία της ΑΑΔΕ και του STAMA ανατρέπουν την κυρίαρχη αφήγηση για τον ρόλο των Airbnb στην άνοδο των ενοικίων. Το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στα εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά και αναξιοποίητα ακίνητα.
Η δημόσια συζήτηση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στην Ελλάδα έχει ταυτιστεί με την εικόνα των Airbnb στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ως βασικού «ενόχου» για την εκτίναξη των ενοικίων. Ωστόσο, τα νεότερα στοιχεία της ΑΑΔΕ, όπως παρουσιάστηκαν στο Short Stay Athens Conference και συζητήθηκαν με τον πρόεδρο του STAMA Greece, Βασίλη Αργυράκη, αποδομούν σε μεγάλο βαθμό αυτή τη γραμμική σύνδεση.
Η πραγματική γεωγραφία της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης
Σύμφωνα με τα δεδομένα, περίπου 60.000 ενεργά ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης βρίσκονται εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Πρόκειται κυρίως για εξοχικές κατοικίες, με έντονη εποχικότητα και περιορισμένη διασύνδεση με την «καθαρή» στεγαστική αγορά.
Η χωρική αυτή κατανομή σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο τμήμα της αγοράς συνδέεται περισσότερο με την τουριστική αξιοποίηση περιφερειακών περιοχών, παρά με την καθημερινή κατοικία στα αστικά κέντρα. Η επίδραση των συγκεκριμένων καταλυμάτων στα ενοίκια των πόλεων προκύπτει, συνεπώς, σαφώς πιο περιορισμένη από όσο συχνά παρουσιάζεται στον δημόσιο διάλογο.
Η εικόνα διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο όταν εξεταστεί η ενεργή χρήση των ακινήτων. Στην Αττική έχουν εκδοθεί περίπου 30.000 Αριθμοί Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ), όμως λιγότερα από τα μισά ακίνητα εμφανίζονται ως πραγματικά ενεργά. Στη Θεσσαλονίκη έχουν καταγραφεί περίπου 4.000 ΑΜΑ, με αντίστοιχη απόκλιση μεταξύ καταγεγραμμένων και λειτουργούντων καταλυμάτων.
Το αόρατο απόθεμα: κλειστά ακίνητα και γραφειοκρατικά εμπόδια
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Βασίλης Αργυράκης μετατοπίζει το κέντρο βάρους της συζήτησης από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στο τεράστιο απόθεμα κλειστών και αναξιοποίητων ακινήτων. Όπως επισημαίνει, «το κράτος, οι φορείς του, οι τράπεζες και οι διαχειριστές δανείων κάθονται σε ένα απόθεμα ακινήτων, προερχόμενα από αποποιήσεις κληρονομιών ή κατασχέσεις, το οποίο είναι υπερδιπλάσιο από τον συνολικό αριθμό ακινήτων που δραστηριοποιούνται στη βραχυχρόνια μίσθωση».
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, διαθέτει πλεόνασμα κατοικιών που υπερβαίνει τις 500.000, το οποίο παραμένει ουσιαστικά παγωμένο λόγω πολύπλοκων και χρονοβόρων διαδικασιών. Αυτές οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις εμποδίζουν την ταχεία ένταξη των ακινήτων στην προσφορά κατοικίας, είτε ως εμπορικά μισθώματα είτε ως κοινωνική κατοικία.
Ο Αργυράκης ασκεί σκληρή κριτική στο γεγονός ότι, ενώ ο δημόσιος διάλογος κατακλύζεται από προτάσεις απαγορεύσεων και περιορισμών σε μια αγορά που συνεισφέρει περί το 1 δισ. ευρώ ετησίως σε φόρους, απουσιάζουν σοβαρές προτάσεις για την αξιοποίηση των κλειστών κτιρίων στο κέντρο της Αθήνας. Πολλά από αυτά, όπως υπογραμμίζει, έχουν ήδη μισθωθεί για ξενοδοχειακή εκμετάλλευση από δημόσιους φορείς, χωρίς να εξετάζονται εναλλακτικές χρήσεις, όπως η κοινωνική κατοικία.
Η ουσία της παρέμβασης είναι σαφής: το στεγαστικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μονοδιάστατη στοχοποίηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά με μια συνεκτική πολιτική ενεργοποίησης του υφιστάμενου αποθέματος, απλοποίησης διαδικασιών και έξυπνων κινήτρων για να «ανοίξουν» τα κλειστά ακίνητα.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ και η παρέμβαση του STAMA δείχνουν ότι η πολιτεία κινδυνεύει να στοχοποιεί τον πιο ορατό, αλλά όχι τον πιο κρίσιμο, παίκτη της αγοράς. Χωρίς επιθετική στρατηγική αξιοποίησης των εκατοντάδων χιλιάδων κλειστών ακινήτων, κάθε περιορισμός στις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα λειτουργήσει περισσότερο ως πολιτικό άλλοθι παρά ως ουσιαστική λύση για τη στεγαστική κρίση.
#βραχυχρόνια_μίσθωση #Airbnb #στέγαση #τουρισμός #ακίνητα
