Κοινή προειδοποίηση για κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ απευθύνουν ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα και IEA, με έμφαση στις φτωχές χώρες. Η αβεβαιότητα γύρω από τα θαλάσσια περάσματα κρατά σε ομηρία τις αγορές ενέργειας.
Συναγερμό για τον κίνδυνο ενός νέου παγκόσμιου ενεργειακού σοκ κρούουν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Παγκόσμια Τράπεζα και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), σε κοινή τους δήλωση. Οι τρεις θεσμοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στις αγορές ενέργειας και βασικών εμπορευμάτων είναι «ουσιαστικές, παγκόσμιες και ιδιαίτερα ασύμμετρες», πλήττοντας δυσανάλογα τους εισαγωγείς ενέργειας και ειδικά τις φτωχές χώρες.
Αβεβαιότητα στα θαλάσσια περάσματα και καθυστέρηση στην ομαλοποίηση
Κεντρικό στοιχείο της ανησυχίας αποτελεί η κατάσταση στα θαλάσσια περάσματα, με ιδιαίτερη αναφορά στα στενά του Χορμούζ. Όπως σημειώνεται, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή «δεν έχει ακόμη ομαλοποιηθεί», γεγονός που κρατά σε υψηλά επίπεδα την αβεβαιότητα για τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ακόμη και αν οι θαλάσσιες μεταφορές επανέλθουν σύντομα σε κανονικούς ρυθμούς, θα απαιτηθεί χρόνος ώστε οι παγκόσμιες προμήθειες βασικών εμπορευμάτων να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα.
Η προειδοποίηση αυτή λειτουργεί ως έμμεσο μήνυμα προς τις κυβερνήσεις και τις αγορές ότι οι όποιες διαταραχές δεν είναι παροδικές. Οι καθυστερήσεις στις θαλάσσιες μεταφορές, τα υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου και οι πιθανές ανακατευθύνσεις φορτίων ανατροφοδοτούν τον πληθωρισμό ενέργειας και τροφίμων, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Δυσανάλογο πλήγμα σε φτωχές και εισαγωγικές οικονομίες
Η κοινή τοποθέτηση ΔΝΤ, Παγκόσμιας Τράπεζας και IEA υπογραμμίζει ότι οι χαμηλού εισοδήματος χώρες, ιδίως όσες εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πίεσης. Η άνοδος των τιμών ενέργειας απορροφά δημοσιονομικούς πόρους, αυξάνει τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και περιορίζει τα περιθώρια για κοινωνική πολιτική. Παράλληλα, οι κοινωνικές εντάσεις ενδέχεται να ενταθούν, καθώς το ενεργειακό κόστος μετακυλίεται σε τρόφιμα και μεταφορές.
Για οικονομίες όπως η ελληνική, με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και κρίσιμο ρόλο της ναυτιλίας, η επιμονή της αβεβαιότητας στα στρατηγικά στενά συνιστά παράγοντα κινδύνου για τιμές, πληθωρισμό και ανταγωνιστικότητα. Η δήλωση των τριών θεσμών λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η διαφοροποίηση πηγών παραμένουν στρατηγική προτεραιότητα, ενώ οι πιο ευάλωτες χώρες θα χρειαστούν πρόσθετη διεθνή χρηματοδοτική και τεχνική στήριξη.
Σχόλιο 
: Η σπάνια σύμπλευση ΔΝΤ, Παγκόσμιας Τράπεζας και IEA δείχνει ότι το ρίσκο νέου ενεργειακού σοκ δεν είναι θεωρητικό, αλλά άμεσο και πολυεπίπεδο: απειλεί ταυτόχρονα τη σταθερότητα τιμών, τη δημοσιονομική ισορροπία και την κοινωνική συνοχή, ιδίως στον αναπτυσσόμενο κόσμο, ενώ για χώρες όπως η Ελλάδα καθιστά επιτακτική την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και της διαφοροποίησης εφοδιαστικών διαδρομών.
#ΔΝΤ #ΠαγκόσμιαΤράπεζα #IEA #ενέργεια #οικονομία
