Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για σύντομο τέλος του πολέμου με το Ιράν, ενώ οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε αδιέξοδο και η παγκόσμια οικονομία πιέζεται. Η στρατιωτική κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ διατηρεί τις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών σε υψηλά επίπεδα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να λήξει «πολύ σύντομα», παρά το γεγονός ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζεται, προκαλώντας αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων.
Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις και αμερικανικές «κόκκινες γραμμές»
Μιλώντας στο Fox Business, ο Τραμπ συνέδεσε την προοπτική λήξης των εχθροπραξιών με την αποδοχή των αμερικανικών όρων από την ιρανική πλευρά. «Αν είναι έξυπνοι, θα τελειώσει σύντομα», είπε, επαναλαμβάνοντας ότι ο κεντρικός όρος της Ουάσιγκτον είναι η πλήρης αποποίηση πυρηνικού οπλοστασίου από την Τεχεράνη. «Δεν μπορούν να έχουν πυρηνικό όπλο», τόνισε, περιγράφοντας αυτό ως αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή».
Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, υπό την ηγεσία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ JD Vance, κατέρρευσαν το περασμένο Σαββατοκύριακο. Ο Vance δήλωσε ότι η ιρανική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να δεσμευτεί πως θα σταματήσει την επιδίωξη ανάπτυξης πυρηνικού όπλου ή των τεχνολογιών που θα μπορούσαν να επιταχύνουν την απόκτησή του. «Έχουν επιλέξει να μην αποδεχθούν τους όρους μας», ανέφερε, καταδεικνύοντας το βάθος του χάσματος μεταξύ των δύο πλευρών.
Παρά την έλλειψη επίσημα ανακοινωμένων νέων γύρων συνομιλιών, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι μέσα στις επόμενες ημέρες μπορεί να υπάρξει κίνηση, εκφράζοντας θετικά σχόλια για τον μεσολαβητικό ρόλο του Πακιστάν και δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον «κλίνει» προς το να επιστρέψει εκεί για περαιτέρω διαβουλεύσεις.
Οικονομικές πιέσεις και γεωπολιτικές ισορροπίες
Ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαύλους παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας, επιτείνει τις ελλείψεις σε βασικά αγροτικά προϊόντα και ήλιο, ενώ οι τιμές πετρελαίου και βενζίνης παραμένουν επίμονα υψηλές. Η κατάσταση αυτή αποτελεί δυσοίωνο πολιτικό σήμα για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου, καθώς το κόστος καυσίμων και μεταφορών επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις διεθνώς, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης και της Ελλάδας.
Παρά το ότι ο πόλεμος έχει ήδη ξεπεράσει το αρχικό χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχε θέσει ο Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος προβάλλει μια εικόνα στρατιωτικής «νίκης». Περιέγραψε το ιρανικό πολεμικό δυναμικό ως σχεδόν ολοκληρωτικά αποδιαρθρωμένο: χωρίς ναυτικό, χωρίς αεροπορία, χωρίς αντιαεροπορικά συστήματα και ραντάρ. Υποστήριξε μάλιστα ότι στο Ιράν υπάρχει πλέον «νέο καθεστώς», το οποίο χαρακτήρισε «συγκριτικά λογικότερο» από την προηγούμενη ηγεσία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως έχει μεταβάλει τους εσωτερικούς συσχετισμούς στην Τεχεράνη.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ισχυρίστηκε επίσης ότι η Κίνα συμφώνησε να μην αποστείλει όπλα στην Τεχεράνη, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στο Πεκίνο στα μέσα Μαΐου. Περιέγραψε την κινεζική ηγεσία ως «πολύ ευχαριστημένη» με την αμερικανική πίεση για άνοιγμα των Στενών, παρουσιάζοντας την κινεζοαμερικανική σύμπλευση στο ζήτημα του Ιράν ως διπλωματικό κέρδος.
Η ρητορική περί «γρήγορου τέλους» του πολέμου, σε συνδυασμό με την απουσία απτής προόδου στις διαπραγματεύσεις, δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα στρατιωτικής υπεροψίας και πολιτικού υπολογισμού. Για την παγκόσμια οικονομία και ειδικά για τις εισαγωγικές χώρες ενέργειας, η διάρκεια και η ένταση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ θα είναι καθοριστικός παράγοντας για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα των αγορών τους επόμενους μήνες.
Σχόλιο
: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική υπεροχή σε πολιτικό και διπλωματικό κέρδος, όμως η εμμονή σε απόλυτες «κόκκινες γραμμές» για τα πυρηνικά περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμού και παρατείνει την αβεβαιότητα στις αγορές. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η ρητορική του Τραμπ, αλλά η διάρκεια του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ και ο αντίκτυπός του στο ενεργειακό κόστος και στον πληθωρισμό.






