Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, παρακολουθώντας στενά τον πληθωρισμό και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η συζήτηση μετατοπίζεται από το ενεργειακό σοκ στον δομικό πληθωρισμό και τις προοπτικές ανάπτυξης.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) οδεύει προς τη συνεδρίαση της Πέμπτης με σαφή προσανατολισμό στη διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα, επιλέγοντας τη «στρατηγική υπομονής» απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση των τιμών ενέργειας. Το μήνυμα από την Κριστίν Λαγκάρντ και κορυφαία μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι ότι νέα αύξηση επιτοκίων θα δικαιολογούνταν μόνο αν διαπιστωθεί γενικευμένη κλιμάκωση τιμών σε προϊόντα, υπηρεσίες και προσδοκίες.
Η σημασία του δομικού πληθωρισμού και τα νέα στοιχεία
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον Μάρτιο έδειξαν άνοδο του γενικού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη στο 2,6% από 1,9% τον Φεβρουάριο, ωστόσο η αύξηση αποδίδεται αποκλειστικά στην ενέργεια. Αντίθετα, ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί ενέργεια και νωπά τρόφιμα, υποχώρησε ελαφρά στο 2,2% από 2,3%, υποδηλώνοντας ότι η «καρδιά» των τιμών παραμένει σχετικά ελεγχόμενη.
Καθοριστικά θα είναι τα προκαταρκτικά στοιχεία Απριλίου για τον πληθωρισμό, τα οποία θα δημοσιοποιηθούν την ίδια ημέρα με τη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Μόνο μια αισθητή επιτάχυνση του δομικού δείκτη θα μπορούσε να ανατρέψει την κυρίαρχη γραμμή μη μεταβολής επιτοκίων. Παράλληλα, η πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ α΄ τριμήνου του 2026 θα δώσει εικόνα για τον πραγματικό αντίκτυπο του πολέμου στην ανάπτυξη.
Αδύναμη ανάπτυξη, διχασμένες προσδοκίες για τις επόμενες κινήσεις
Τα στοιχεία οικονομικού κλίματος δείχνουν σαφή επιβράδυνση στη δραστηριότητα υπηρεσιών, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος περιορίζει τη ζήτηση. Σε αντίθεση με το 2022, όταν η αυξημένη ρευστότητα των νοικοκυριών τροφοδότησε ανατιμήσεις, σήμερα η ασθενέστερη ζήτηση λειτουργεί ως φρένο σε δευτερογενή κύματα πληθωρισμού.
Στις προβλέψεις Μαρτίου, η ΕΚΤ μείωσε την εκτίμηση για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο 0,9% για φέτος, με δυσμενές σενάριο στο 0,6%. Αντίστοιχα, ο βασικός πληθωρισμός προβλέπεται στο 2,6%, με δυσμενή εκδοχή στο 3,5%. Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας έχει ήδη «ψαλιδίσει» την πρόβλεψή του στο 0,5%.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, εκτιμά ότι, αν ο πόλεμος λήξει σύντομα, ο πραγματικός πληθωρισμός θα κινηθεί χαμηλότερα από το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, υποστηρίζοντας στάση αναμονής και αποφυγή βεβιασμένων αυξήσεων. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι αν η σύρραξη παραταθεί, «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αυστηρότερης πολιτικής.
Έρευνες του Reuters και του Bloomberg δείχνουν ότι η πλειονότητα των οικονομολόγων αναμένει αύξηση 25 μονάδων βάσης τον Ιούνιο, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται στο 2,25%, ενώ μια μειοψηφία δεν προεξοφλεί καμία κίνηση ή προβλέπει δύο αυξήσεις μέσα στο 2026.
Σχόλιο 
: Η ΕΚΤ επιχειρεί λεπτή ισορροπία: από τη μία, πρέπει να διαφυλάξει την αξιοπιστία της απέναντι στον πληθωρισμό· από την άλλη, να μην πυροδοτήσει ύφεση σε μια ήδη εύθραυστη οικονομία. Η απόφαση διατήρησης των επιτοκίων τώρα μεταθέτει το πραγματικό δίλημμα για το καλοκαίρι, όταν θα έχει αποσαφηνιστεί τόσο η πορεία του πολέμου όσο και η αντοχή της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Για τις αγορές και τις κυβερνήσεις, το μήνυμα είναι ότι η νομισματική πολιτική δεν θα λειτουργήσει ως αυτόματος πιλότος, αλλά θα παραμείνει πλήρως εξαρτημένη από τα δεδομένα.
#ΕΚΤ #επιτόκια #πληθωρισμός #Ευρωζώνη #Στουρνάρας
