Ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Κιρ Στάρμερ αντιμετωπίζει ψυχρό κλίμα, στην Κίνα μετατρέπεται σε απρόσμενο γαστρονομικό brand. Ένα απλό δείπνο στο Πεκίνο γέννησε ολόκληρο «μενού πρωθυπουργού» σε όλη τη χώρα.
Η αντίθεση δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη: την ώρα που στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Κιρ Στάρμερ αντιμετωπίζεται από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης ως άχρωμος, τεχνοκρατικός ηγέτης, στην Κίνα έχει εξελιχθεί σε απροσδόκητο πολιτισμικό και γαστρονομικό φαινόμενο. Αφορμή, ένα φαινομενικά ασήμαντο γεγονός: το δείπνο του σε ένα εστιατόριο της κουζίνας Γιουνάν στο Πεκίνο, κατά την επίσημη επίσκεψή του τον Ιανουάριο, που στόχευε στην επανεκκίνηση των σχέσεων Λονδίνου–Πεκίνου.
Το «μενού Στάρμερ» και η κινεζική γοητεία με τον πρωθυπουργό
Ο Βρετανός πρωθυπουργός επέλεξε να δειπνήσει στο Yi Zuo Yi Wang, δημοφιλές εστιατόριο στην περιοχή Τσαογιάνγκ, όπου συγκεντρώνονται πρεσβείες, διεθνή μέσα και η αστική, κοσμοπολίτικη Κίνα. Το γεγονός ότι επισκέφθηκε το ίδιο μαγαζί δύο φορές και παρήγγειλε ακριβώς τα ίδια πιάτα, αποδείχθηκε χρυσοφόρο για τους ιδιοκτήτες: το εστιατόριο λάνσαρε το «Keir Starmer menu», στα αγγλικά, το οποίο έκτοτε έχει γίνει ανάρπαστο, με κρατήσεις για μήνες.
Οι Κινέζοι, σύμφωνα με τις μαρτυρίες προσωπικού και θαμώνων, εντυπωσιάστηκαν από τη χρήση chopsticks, τις ευγενικές λέξεις στα κινεζικά και τη γενικότερη μετριοπαθή παρουσία του Στάρμερ. Τον είδαν ως «δικό τους άνθρωπο»: έναν συγκρατημένο, γραφειοκρατικό ηγέτη που προτάσσει την τάξη και τη σταθερότητα. Σε μια χώρα όπου η προσωπική σεμνότητα και η πειθαρχία θεωρούνται αρετές, αυτό το προφίλ βρίσκει απήχηση – σε αντίθεση με το βρετανικό πολιτικό σκηνικό, που συχνά ευνοεί την εκρηκτική, χαρισματική ρητορική.
Η ιστορία όμως δεν έμεινε στο Πεκίνο. Σε πόλεις της επαρχίας Γιουνάν, όπως το Νταλί και το Κουνμίνγκ, εστιατόρια διαφημίζουν πλέον «The Same Style as the Prime Minister menu», με φωτογραφίες του Στάρμερ σε στάση thumbs-up. Το μενού αντιγράφει τα πιάτα που παρήγγειλε στο Πεκίνο, κυρίως μανιταρο-κεντρικές συνταγές, με ορισμένα βρετανικά μέσα να σπεύδουν να τονίσουν ότι πρόκειται για παραισθησιογόνα μανιτάρια – στοιχείο που μάλλον ενίσχυσε, παρά έβλαψε, τη φήμη του εστιατορίου.
Πολιτικό συμβολικό κεφάλαιο και η σύγκριση με τη βρετανική παρακμή
Πίσω από την ανάλαφρη ιστορία ενός «μενού Στάρμερ» κρύβονται βαθύτερα πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα. Η Κίνα προβάλλεται ως καθαρή, αποτελεσματική, ευγενική και τεχνολογικά προηγμένη, με εντυπωσιακές υποδομές, ηλεκτρικά οχήματα, πράσινους δημόσιους χώρους και μαζική μείωση της φτώχειας. Για έναν Βρετανό παρατηρητή, η σύγκριση με μια χώρα που έχει υποστεί δεκαετίες ιδιωτικοποιήσεων και αποεπένδυσης στον δημόσιο τομέα είναι αμείλικτη.
Το κινεζικό κοινό, εν πολλοίς αποκομμένο από εσωτερικές βρετανικές αντιπαραθέσεις, δεν βλέπει τον Στάρμερ ως «άχαρο κεντρώο», αλλά ως τον εκπρόσωπο μιας παραδοσιακής, σταθερής δύναμης που αναζητά εκ νέου συνεννόηση με το Πεκίνο. Η προσωποποίησή του σε γαστρονομικό brand είναι, στην ουσία, μια μορφή ήπιας δύναμης (soft power) από την ανάποδη: δεν είναι η Βρετανία που εξάγει κουλτούρα, αλλά ο Βρετανός ηγέτης που απορροφάται και «ανασυσκευάζεται» από την κινεζική αγορά και φαντασία.
Ακόμη και οι αυτόματες μεταφράσεις προσθέτουν μια δόση ειρωνείας: σε πινακίδα στο Κουνμίνγκ, το όνομά του αποδόθηκε ως «Βρετανός Πρωθυπουργός Αστέρι-Θηρίο». Για έναν πολιτικό που συχνά κατηγορείται εντός συνόρων ότι στερείται λάμψης, το να μετατρέπεται σε μυθικό «Star Beast» στην άλλη άκρη του κόσμου είναι, αν μη τι άλλο, μια ιδιότυπη δικαίωση.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση «μενού Στάρμερ» φωτίζει πώς η εικόνα ενός ηγέτη μπορεί να αποδομείται εντός και να εξιδανικεύεται εκτός συνόρων, ανάλογα με τις προσδοκίες, τα στερεότυπα και τις ανάγκες της κοινωνίας που τον παρατηρεί. Για τις δυτικές δημοκρατίες, η κινεζική γοητεία με τον τεχνοκρατικό, πειθαρχημένο ηγέτη λειτουργεί ως καθρέφτης: δείχνει τι εκτιμά ένα αυταρχικό, αλλά αποτελεσματικό σύστημα και πόσο βαθιά έχει τρωθεί το δικό τους αφήγημα περί υπεροχής των θεσμών και του δημόσιου χώρου.
#Starmer #Κίνα #Βρετανία #πολιτική #διπλωματία
