Η Τεχεράνη απειλεί ανοικτά με κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ εάν συνεχιστεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός. Η κίνηση ανεβάζει δραματικά το ρίσκο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και τις αγορές.
Το Ιράν προχώρησε σε μία από τις πιο αιχμηρές προειδοποιήσεις του μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων εκεχειρίας, απειλώντας ευθέως ότι θα κλείσει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ εάν συνεχιστεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός. Η δήλωση ρίχνει λάδι στη φωτιά σε μια ήδη εύφλεκτη γεωπολιτική συγκυρία, με άμεσες προεκτάσεις για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η προειδοποίηση της Τεχεράνης και το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλινμπάφ, έγραψε στην πλατφόρμα X λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Παρασκευής: «Με τη συνέχιση του αποκλεισμού, το Στενό του Ορμούζ δεν θα παραμείνει ανοικτό». Παράλληλα κατηγόρησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι διατύπωσε «επτά ψευδείς ισχυρισμούς μέσα σε μία ώρα», υποστηρίζοντας πως «δεν κέρδισαν τον πόλεμο με αυτά τα ψέματα και σίγουρα δεν θα πετύχουν τίποτα ούτε στις διαπραγματεύσεις».
Ο Καλινμπάφ διευκρίνισε ότι η διέλευση από το Στενό θα επιτρέπεται μόνο μέσω «καθορισμένης διαδρομής» και με ιρανική άδεια, προσθέτοντας ότι το αν θα παραμείνει ανοικτό «θα κριθεί στο πεδίο, όχι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης». Η ρητορική αυτή μεταφέρει την αντιπαράθεση από το επίπεδο των δηλώσεων σε σαφή απειλή χρήσης ναυτικής ισχύος σε ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία του πλανήτη.
Πυρηνικό πρόγραμμα, μπρα ντε φερ με Τραμπ και ενεργειακό σοκ
Σε παράλληλη γραμμή σκλήρυνσης, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπακαΐ απέρριψε κατηγορηματικά οποιοδήποτε ενδεχόμενο μεταφοράς του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν σε άλλη χώρα. Τόνισε ότι μια τέτοια επιλογή «δεν έχει ποτέ τεθεί στο τραπέζι», διαψεύδοντας ευθέως τις δηλώσεις Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον θα συνεργαστεί με την Τεχεράνη για την «ανάκτηση» του εμπλουτισμένου ουρανίου και τη μεταφορά του στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να αναστείλει επ’ αόριστον το πυρηνικό του πρόγραμμα, κάνοντας λόγο για «απεριόριστο» μορατόριουμ. Η Τεχεράνη όμως, με τις χθεσινές τοποθετήσεις, δείχνει ότι δεν αποδέχεται τους αμερικανικούς όρους και επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τόσο το πυρηνικό της πρόγραμμα όσο και τον έλεγχο επί του Ορμούζ ως διαπραγματευτικά όπλα.
Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά την παράταση της προσωρινής εξαίρεσης από τις κυρώσεις σε ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου έως τις 16 Μαΐου, για φορτία που φορτώθηκαν μέχρι την Παρασκευή. Η κίνηση αυτή, που έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αποκαλύπτει την πίεση που ασκεί στις αγορές η αποδιοργάνωση των ροών πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν και της έντασης στον Περσικό Κόλπο.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί το βασικό θαλάσσιο πέρασμα για σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία του μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε άνοδο τιμών, αυξημένη μεταβλητότητα και ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια, ιδίως για την Ευρώπη και τις ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται από τις ροές της Μέσης Ανατολής.
Σχόλιο 
: Η ιρανική απειλή για το Ορμούζ δεν είναι απλώς διπλωματικός λεονταρισμός· είναι σαφές μήνυμα ότι η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να εργαλειοποιήσει τον έλεγχο ενός κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου για να πιέσει την Ουάσινγκτον σε πυρηνικό και κυρώσεις. Η αιφνίδια αμερικανική στροφή στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ενεργειακή ισορροπία: ο Λευκός Οίκος αναγκάζεται να χαλαρώσει μέτρα κατά της Μόσχας για να απορροφήσει το σοκ από το Ιράν. Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα– η εξέλιξη υπογραμμίζει την ανάγκη επιτάχυνσης της διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών ενέργειας, καθώς και της ενίσχυσης των στρατηγικών αποθεμάτων, ενόψει ενός καλοκαιριού που προμηνύεται με αυξημένη γεωπολιτική και ενεργειακή μεταβλητότητα.
#Ιράν #Ορμούζ #ΗΠΑ #Ενέργεια #Πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή
