Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν στο Πακιστάν προσκρούουν σε αγεφύρωτες διαφορές για το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης. Η απειλή ναυτικού αποκλεισμού από την Ουάσιγκτον ανοίγει νέο κύκλο αστάθειας στον Κόλπο.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, που διεξήχθησαν στο Πακιστάν, φαίνεται να προσέκρουσαν σε σκληρό αδιέξοδο, καθώς η ιρανική αντιπροσωπεία απέρριψε μια σειρά κεντρικών αμερικανικών απαιτήσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον ζήτησε από την Τεχεράνη τον τερματισμό κάθε μορφής εμπλουτισμού ουρανίου, την αποσυναρμολόγηση όλων των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και την παράδοση του ήδη παραγόμενου υψηλά εμπλουτισμένου υλικού.
Σκληρή γραμμή της Τεχεράνης σε πυρηνικό και περιφερειακό ρόλο
Ιρανικές πηγές, όπως μεταφέρονται από αμερικανό αξιωματούχο, ξεκαθάρισαν ότι η χώρα δεν προτίθεται να δεχθεί πλήρη εγκατάλειψη του προγράμματος εμπλουτισμού, το οποίο θεωρεί κυριαρχικό της δικαίωμα και διαπραγματευτικό εργαλείο σε μια ιδιαίτερα εύφλεκτη περιοχή. Η άρνηση δεν περιορίστηκε στο πυρηνικό σκέλος: η Τεχεράνη φέρεται να απέρριψε και τις αμερικανικές πιέσεις να διακόψει τη χρηματοδότηση και στήριξη προς ένοπλες οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, που αποτελούν βασικούς βραχίονες της ιρανικής επιρροής σε Παλαιστίνη και Λίβανο.
Ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο των συνομιλιών ήταν και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Οι δύο πλευρές δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν σε πλήρες άνοιγμα και απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα, με την Τεχεράνη να διατηρεί μοχλούς πίεσης σε μια θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας.
Πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απειλή ναυτικού αποκλεισμού
Στο τραπέζι βρέθηκε και το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, με τις δύο αντιπροσωπείες να μην καταλήγουν σε συμφωνία για την αποδέσμευσή τους. Για την ιρανική οικονομία, η πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια θα αποτελούσε ανάσα σε ένα περιβάλλον κυρώσεων και περιορισμένης πρόσβασης στις διεθνείς αγορές.
Παρά το αδιέξοδο σε αυτά τα καίρια ζητήματα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες «πήγαν κατά βάση καλά», αναγνωρίζοντας ωστόσο πως το πυρηνικό ζήτημα και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ παραμένουν άλυτα. Ως απάντηση, ανακοίνωσε την πρόθεση της Ουάσιγκτον να επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, κίνηση που αν υλοποιηθεί θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και να αναβαθμίσει τον κίνδυνο στρατιωτικής αντιπαράθεσης στον Περσικό Κόλπο.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, μια ενδεχόμενη κλιμάκωση στην περιοχή θα σήμαινε αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές πετρελαίου και ναυτιλιακό ρίσκο για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις θαλάσσιες μεταφορές υδρογονανθράκων.
Σχόλιο 
: Η άρνηση του Ιράν να υποχωρήσει σε πυρηνικό πρόγραμμα και περιφερειακούς συμμάχους επιβεβαιώνει ότι η Τεχεράνη βλέπει τις δυνατότητες εμπλουτισμού και τα δίκτυα επιρροής της ως υπαρξιακά εργαλεία ασφάλειας και αποτροπής. Η εξαγγελία ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ ανεβάζει τον πήχη της αντιπαράθεσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού σε μια ζώνη κρίσιμη για την παγκόσμια ενέργεια. Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: ο γεωπολιτικός κίνδυνος στον Κόλπο επανέρχεται δυναμικά, με πιθανές επιπτώσεις στο κόστος ενέργειας, τα ναύλα και τη διεθνή επενδυτική ψυχολογία.
#Ιράν #ΗΠΑ #Πυρηνικό #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή
