Η στρατιωτική χούντα της Μιανμάρ θωρακίζει θεσμικά την εξουσία της, εκλέγοντας τον στρατηγό Μιν Αούνγκ Χλάινγκ πρόεδρο. Η κίνηση επιχειρεί να ντύσει με κοινοβουλευτικό μανδύα ένα καθεστώς που στηρίζεται στη βία και τον φόβο.
Η Βουλή της Μιανμάρ εξέλεξε τον μέχρι πρότινος επικεφαλής της στρατιωτικής χούντας, στρατηγό Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, νέο πρόεδρο της χώρας, ολοκληρώνοντας ένα προαποφασισμένο θεσμικό βήμα εδραίωσης της στρατιωτικής κυριαρχίας. Ο 69χρονος στρατιωτικός ηγέτης, που ουσιαστικά κυβερνά τη χώρα από το πραξικόπημα του 2021, μετακινείται πλέον από την αρχηγία των ενόπλων δυνάμεων στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα, χωρίς όμως να αλλάζει η πραγματική κατανομή ισχύος.
Εκλογή σε ελεγχόμενο κοινοβούλιο και «νομιμοποίηση» της χούντας
Η εκλογή του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ πραγματοποιήθηκε από ένα κοινοβούλιο που προέκυψε από τις εκλογές Δεκεμβρίου – Ιανουαρίου, οι οποίες καταγγέλθηκαν από ΟΗΕ και δυτικές κυβερνήσεις ως «παρωδία δημοκρατικής διαδικασίας». Το στρατιωτικά ευθυγραμμισμένο κόμμα Ένωση Αλληλεγγύης και Ανάπτυξης εξασφάλισε πάνω από το 80% των εδρών, διασφαλίζοντας ότι η προεδρική εκλογή θα ήταν τυπική διαδικασία.
Ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ παραιτήθηκε από τη θέση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων λίγο πριν την ψηφοφορία, παραδίδοντας την ηγεσία του στρατού στον στενό του συνεργάτη Γιε Γουίν Οο, γνωστό ως τα «μάτια και τα αυτιά» του στρατηγού. Η κίνηση αυτή επιτρέπει στο καθεστώς να προβάλει μια εικόνα μετάβασης από άμεση στρατιωτική διακυβέρνηση σε προεδρικό σύστημα, χωρίς όμως ουσιαστική μεταβολή στην πυραμίδα της εξουσίας.
Ένας στρατηγός ταυτισμένος με βία, διωγμούς και εμφύλιο
Ο νέος πρόεδρος έχει μακρά στρατιωτική διαδρομή, με άνοδο μέσα από επιχειρήσεις εναντίον εθνοτικών ανταρτικών ομάδων. Ανήκει στην εθνοτική ομάδα Νταγουέι, η οποία θεωρείται τμήμα της ευρύτερης βουδιστικής πλειοψηφίας, αλλά με ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα. Πριν ενταχθεί στη στρατιωτική ακαδημία, είχε σπουδάσει νομικά, στοιχείο που του επέτρεψε να χειριστεί με σχετική ευχέρεια και το θεσμικό σκέλος της στρατιωτικής κυριαρχίας.
Διεθνώς, ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ έχει καταδικαστεί για τον κεντρικό ρόλο του στην καταστολή της μουσουλμανικής μειονότητας Ροχίνγκια το 2017, που οδήγησε περίπου 750.000 ανθρώπους στην προσφυγιά στο Μπανγκλαντές. Το 2021 ηγήθηκε του πραξικοπήματος που ανέτρεψε την εκλεγμένη κυβέρνηση της Αούνγκ Σαν Σου Τσι, η οποία στη συνέχεια καταδικάστηκε σε συνολικά 27 χρόνια φυλάκισης σε δίκες που οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτηρίζουν πολιτικά υποκινούμενες.
Έκτοτε, η Μιανμάρ έχει βυθιστεί σε γενικευμένο εμφύλιο πόλεμο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, σχεδόν 93.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 3,6 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί εσωτερικά ή έχουν αναζητήσει καταφύγιο σε γειτονικές χώρες. Η εκλογή του ως προέδρου δεν αναμένεται να μεταβάλει αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα, αλλά μάλλον να την παγιώσει.
Τυπική θεσμική μεταβολή, αμετάβλητος αυταρχισμός
Αναλυτές επισημαίνουν ότι πρόκειται για «τεχνική» μετάβαση από στρατιωτική σε τυπικά προεδρική διακυβέρνηση, χωρίς ουσιαστική ανακατανομή εξουσιών. Ο στρατός παραμένει ο απόλυτος ρυθμιστής της πολιτικής ζωής, ελέγχοντας το κοινοβούλιο, την κυβέρνηση και τους βασικούς μηχανισμούς ασφαλείας. Η νέα ιδιότητα του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ του προσδίδει επιπλέον θεσμικό κύρος, το οποίο η χούντα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει διεθνώς ως επιχείρημα «ομαλοποίησης».
Ωστόσο, η διεθνής απομόνωση της Μιανμάρ δύσκολα θα αρθεί χωρίς ουσιαστικά βήματα προς τον τερματισμό της βίας, την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και έναν πραγματικό, χωρίς αποκλεισμούς, πολιτικό διάλογο. Μέχρι τότε, η προεδρία του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ μοιάζει περισσότερο με αλλαγή βιτρίνας σε ένα βαθιά αυταρχικό καθεστώς παρά με έναρξη διαδικασίας μετάβασης.
Σχόλιο 
: Η εκλογή του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ συνιστά κλασικό παράδειγμα «θεσμικού μακιγιάζ» αυταρχικού καθεστώτος: η χούντα ντύνεται κοινοβουλευτικό κοστούμι, ενώ στο πεδίο συνεχίζονται πόλεμος, διώξεις και ανθρωπιστική καταστροφή. Για τη διεθνή κοινότητα, το δίλημμα είναι αν θα αποδεχθεί αυτό το αφήγημα σταδιακής ομαλοποίησης ή θα επιμείνει σε σκληρή γραμμή κυρώσεων και πολιτικής απομόνωσης, με κίνδυνο όμως περαιτέρω στροφής της Μιανμάρ προς αυταρχικούς συμμάχους.
#Μιανμάρ #MinAungHlaing #ΑνθρώπιναΔικαιώματα #Πραξικόπημα
