Το Ιράκ επιστρέφει σε Μουντιάλ μετά από 40 χρόνια, όμως η αβεβαιότητα γύρω από τη συμμετοχή του Ιράν σκιάζει το πιο διευρυμένο τουρνουά στην ιστορία.
Η εθνική ομάδα του Ιράκ εξασφάλισε για πρώτη φορά μετά το 1986 την παρουσία της σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου, κλείνοντας και τυπικά το παζλ των 48 ομάδων του Μουντιάλ 2026. Ωστόσο, η πιθανότητα αποχώρησης του Ιράν, εν μέσω πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, απειλεί να μετατρέψει τη διοργάνωση σε πεδίο σκληρών γεωπολιτικών τριβών.
Η πρόκριση του Ιράκ μέσα στον πόλεμο
Μετά από 23 αγώνες, ένα ταξίδι 25 ωρών και αποτυχημένο αίτημα αναβολής, το Ιράκ επικράτησε 2-1 της Βολιβίας σε αγώνα μπαράζ στο Μοντερέι του Μεξικού, κερδίζοντας το πολυπόθητο εισιτήριο. Η αποστολή ταξίδεψε μετ’ εμποδίων, καθώς η διακοπή των αεροπορικών πτήσεων στην περιοχή λόγω του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν–Ισραήλ υποχρέωσε παίκτες να καλύψουν τμήματα της διαδρομής οδικώς.
Ο ομοσπονδιακός τεχνικός Γκρέιαμ Άρνολντ μίλησε για δικαίωση των παικτών και των «46 εκατομμυρίων Ιρακινών», εκφράζοντας την ελπίδα ότι η επιτυχία θα αλλάξει την εικόνα της χώρας διεθνώς. Οι σκηνές πανηγυρισμών στους δρόμους συνοδεύτηκαν από κήρυξη διήμερης εθνικής αργίας, σε μια χώρα όπου ο πόλεμος έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους και έχει πλήξει σοβαρά την οικονομία.
Παρά την πρόσφατη σχετική σταθεροποίηση, το Ιράκ έχει παρασυρθεί ξανά στη δίνη της σύγκρουσης, με επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους και πλήγματα σε φιλοϊρανικές ένοπλες ομάδες στο έδαφός του. Η πρόκριση της εθνικής ομάδας λειτουργεί ως σπάνιο σημείο εθνικής συσπείρωσης σε ένα εξαιρετικά πολωμένο περιβάλλον.
Ιράν: διασταυρούμενα μηνύματα, πολιτική θύελλα
Την ώρα που η FIFA ανακοινώνει ότι η τελική 48άδα του Μουντιάλ 2026 ολοκληρώθηκε, η συμμετοχή του Ιράν παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Η ιρανική ομοσπονδία έχει αφήσει επανειλημμένα να εννοηθεί ότι εξετάζει αποχώρηση, ζητώντας οι αγώνες της να μεταφερθούν από τις ΗΠΑ στο Μεξικό.
Σε φιλικό αγώνα στην Τουρκία, όπου ο Τζάνι Ινφαντίνο παρακολούθησε τη νίκη του Ιράν με 5-0 επί της Κόστα Ρίκα, οι Ιρανοί διεθνείς ύψωσαν φωτογραφίες παιδιών που σκοτώθηκαν από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα. Αντίστοιχα μηνύματα διαμαρτυρίας είχαν σταλεί και σε προηγούμενες εμφανίσεις, ενώ και η γυναικεία εθνική ομάδα έχει βρεθεί στο επίκεντρο, με παίκτριες να ζητούν άσυλο στην Αυστραλία.
Παρά τα σημάδια έντασης, ο Ινφαντίνο εμφανίστηκε κατηγορηματικός: «Το Ιράν θα είναι στο Μουντιάλ», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι από τις επαφές του με παίκτες και τεχνική ηγεσία «όλα είναι καλά». Αντίθετη, όμως, είναι η ρητορική σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει δημόσια το Ιράν να μην ταξιδέψει «για τη ζωή και την ασφάλειά του», ενώ ο Ιρανός υφυπουργός Αθλητισμού Αχμάντ Νονιαμαλί έχει δηλώσει ότι «σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να συμμετάσχουμε» υπό τις παρούσες συνθήκες.
Η ασάφεια αυτή δημιουργεί και πρακτικό πρόβλημα: σε ενδεχόμενη αποχώρηση, οι κανονισμοί της FIFA προβλέπουν ότι τη θέση θα πάρει επιλαχούσα ομάδα από την ίδια συνομοσπονδία, πιθανότατα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μετά τη νίκη του Ιράκ. Ωστόσο, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, καθώς η ομοσπονδία επιδιώκει να αποφύγει ένα διπλωματικό ναρκοπέδιο.
Διεύρυνση του Μουντιάλ και νέοι παίκτες στη σκακιέρα
Πέρα από το μεσανατολικό μέτωπο, τα μπαράζ έφεραν ιστορικές προκρίσεις και αλλού. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη απέκλεισε την Ιταλία στα πέναλτι, αφήνοντας τη «σκουάντρα ατζούρα» εκτός Μουντιάλ για τρίτη συνεχόμενη φορά, ενώ η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό επιστρέφει στη διοργάνωση για πρώτη φορά μετά το 1974, όταν αγωνιζόταν ως Ζαΐρ.
Η επέκταση στις 48 ομάδες έχει επικριθεί ως επιβάρυνση ενός ήδη υπερφορτωμένου καλενταριού και ως παράγοντας υποβάθμισης του αγωνιστικού επιπέδου. Ωστόσο, προσφέρει πρωτοφανείς ευκαιρίες σε μικρότερες ποδοσφαιρικές δυνάμεις: Πράσινο Ακρωτήρι, Κουρασάο, Ιορδανία και Ουζμπεκιστάν θα κάνουν ντεμπούτο σε τελική φάση, ενισχύοντας το αφήγημα ενός πιο «συμπεριληπτικού» Μουντιάλ στη Βόρεια Αμερική.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράκ ενσαρκώνει το αφήγημα της υπέρβασης μέσα στα ερείπια του πολέμου, ενώ το Ιράν μετατρέπεται σε δοκιμασία για το κατά πόσο το ποδόσφαιρο μπορεί πράγματι να μείνει «υπεράνω πολιτικής» όταν οι βόμβες πέφτουν και οι κυβερνήσεις ανταλλάσσουν απειλές.
Σχόλιο 
: Το Μουντιάλ 2026 αποκαλύπτει με ωμό τρόπο ότι το σύγχρονο ποδόσφαιρο είναι άρρηκτα δεμένο με τη γεωπολιτική ισχύ. Η FIFA επιχειρεί να προστατεύσει το προϊόν της, αποφεύγοντας σκληρές αποφάσεις για το Ιράν, όμως όσο οι ΗΠΑ και η Τεχεράνη συγκρούονται, η ουδετερότητα του ποδοσφαίρου γίνεται εύθραυστο αφήγημα. Η πρόκριση του Ιράκ δείχνει τη δύναμη του αθλητισμού να κινητοποιεί κοινωνίες σε κρίση, αλλά η τελική εικόνα της διοργάνωσης θα κριθεί από το αν το γήπεδο θα παραμείνει χώρος συμβολικής αντιπαράθεσης ή θα μετατραπεί σε προέκταση του πολέμου.
#Μουντιάλ2026 #Ιράκ #Ιράν #FIFA #γεωπολιτική
