Η εκλογική συντριβή του Βίκτορ Όρμπαν και η ιστορική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ ανοίγουν νέο κεφάλαιο για την Ουγγαρία. Οι πολιτικές ισορροπίες στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ αναμένεται να μεταβληθούν ουσιαστικά.
Η Ουγγαρία γύρισε σελίδα έπειτα από δεκαέξι χρόνια διακυβέρνησης Βίκτορ Όρμπαν. Το νεοσύστατο κόμμα Τίσα του Πέτερ Μάγιαρ κέρδισε, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, μια ιστορική πλειοψηφία δύο τρίτων, τη μεγαλύτερη από το τέλος του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989-1990, με συμμετοχή που άγγιξε το 80%. Για μια χώρα που είχε σχεδόν πειστεί ότι ο Όρμπαν δεν μπορούσε να ηττηθεί στην κάλπη, η ανατροπή ισοδυναμεί με πολιτικό σεισμό.
Κατάρρευση του «συστήματος Όρμπαν» και άνοδος Μάγιαρ
Το βράδυ των εκλογών, ένα λιτό μήνυμα στο Facebook από τον Πέτερ Μάγιαρ –«Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν μόλις με συνεχάρη για τη νίκη μας»– προανήγγειλε το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Λίγο αργότερα, ο απερχόμενος πρωθυπουργός εμφανίστηκε μπροστά σε μια μικρή, εμφανώς μουδιασμένη, συγκέντρωση υποστηρικτών για να παραδεχθεί την ήττα και να δηλώσει ότι η Φίντεζ θα «υπηρετήσει το έθνος από την αντιπολίτευση», διαμηνύοντας ωστόσο πως «ποτέ, ποτέ, ποτέ δεν θα τα παρατήσουμε».
Η εικόνα στους δρόμους της Βουδαπέστης ήταν διαμετρικά αντίθετη: δεκάδες χιλιάδες, κυρίως νέοι, γιόρταζαν μέχρι αργά, σε σκηνές που θύμιζαν την πτώση του κομμουνισμού. Ανεξάρτητα ουγγρικά μέσα έκαναν λόγο για «τέλος της τυραννίας» και «γκρέμισμα του συστήματος Όρμπαν», υπογραμμίζοντας πόσο βαθιά είχε ριζώσει η πεποίθηση ότι το καθεστώς ήταν άτρωτο.
Στην ομιλία νίκης, διάρκειας περίπου 40 λεπτών, ο Μάγιαρ απέφυγε τον θριαμβολογικό τόνο. Μίλησε για «επανενεργοποίηση» της χώρας, δεσμεύτηκε να εργαστεί «κάθε λεπτό και κάθε δευτερόλεπτο» για να δικαιώσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων και απηύθυνε ενωτικό μήνυμα προς τους υποστηρικτές της Φίντεζ, λέγοντας ότι θα είναι και δικός τους πρωθυπουργός.
Επανευρωπαϊσμός της Βουδαπέστης και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Το πιο ηχηρό μήνυμα της βραδιάς αφορούσε τον ευρωπαϊκό και διεθνή προσανατολισμό της Ουγγαρίας. Ο Μάγιαρ διακήρυξε ότι η χώρα θα γίνει ξανά «ευρωπαϊκή» και «ισχυρός εταίρος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ». Το πλήθος απάντησε με συνθήματα «Οι Ρώσοι σπίτι τους!» και «Ευρώπη!», σηματοδοτώντας ρήξη με την πολυετή πολιτική προσέγγισης του Όρμπαν προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλους αυταρχικούς ηγέτες.
Στο εσωτερικό, ο νικητής κάλεσε σε παραίτηση τους ανώτατους θεσμικούς παράγοντες –πρόεδρο, γενικό εισαγγελέα και κορυφαίους δικαστικούς– και υποσχέθηκε αποκατάσταση των ελέγχων και ισορροπιών, μετά από μια περίοδο κατά την οποία η εκτελεστική εξουσία είχε συγκεντρώσει πρωτοφανή ισχύ, ελέγχοντας δημόσια διοίκηση, δικαιοσύνη και μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης.
Πολιτικοί αναλυτές στην Ουγγαρία κάνουν λόγο για «νέα εποχή». Επισημαίνουν ότι ο συνδυασμός της βαθιάς κόπωσης από την «καμπάνια μίσους» των τελευταίων ετών, των παραμορφωμένων εκλογικών κανόνων που αυτή τη φορά γύρισαν μπούμερανγκ στη Φίντεζ, της χαρισματικής παρουσίας του Μάγιαρ και της απόσυρσης σχεδόν όλων των υπόλοιπων αντιπολιτευόμενων κομμάτων δημιούργησε ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας.
Η ήττα του Όρμπαν συνιστά ταυτόχρονα πλήγμα για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ, που είχαν επενδύσει πολιτικά στον ουγγρικό ηγέτη. Στην Ευρώπη, πολλές κυβερνήσεις έσπευσαν να συγχαρούν τον Μάγιαρ, ελπίζοντας σε τέλος των βέτο, των μπλοκαρισμάτων και της συστηματικής υπονόμευσης ευρωπαϊκών αποφάσεων από τη Βουδαπέστη.
Ωστόσο, η πρόκληση τώρα είναι διπλή: να αποδομηθεί ένα βαθιά ριζωμένο, πελατειακό και αυταρχικό σύστημα χωρίς να αντικατασταθεί από ένα νέο μονοπώλιο εξουσίας, και να αποκατασταθεί η δημοκρατική ομαλότητα σε μια κοινωνία που έχει διχαστεί επί χρόνια. Όπως σημειώνει ο αρχισυντάκτης του περιοδικού HVG, Μάρτον Γκεργκέι, ο Μάγιαρ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να ξαναχτίσει τη δημοκρατία, παρότι οι αριθμοί στη Βουλή του επιτρέπουν να κυβερνήσει χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς.
Σχόλιο 
: Η πτώση Όρμπαν δεν είναι μόνο ουγγρική υπόθεση· αναδιατάσσει την εσωτερική ισορροπία δυνάμεων στην ΕΕ, αφαιρώντας από τον άξονα των εθνολαϊκιστών έναν εμβληματικό παίκτη και στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι ακόμη και τα πιο εδραιωμένα «ανελεύθερα καθεστώτα» μπορούν να ηττηθούν με δημοκρατικά μέσα. Το αν η Ουγγαρία θα εξελιχθεί σε success story επανεκδημοκρατισμού ή σε νέα απογοήτευση θα κρίνει και την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής αφήγησης περί κράτους δικαίου.
#Ουγγαρία #Όρμπαν #Μάγιαρ #ΕΕ #εκλογές
