Η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει συγκρατημένα θετικές προοπτικές για τα ακίνητα, αλλά με σαφείς προϋποθέσεις γεωπολιτικής και οικονομικής σταθερότητας. Κλειδί η αύξηση προσφοράς κατοικιών και η στροφή στην περιφέρεια.
Η έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025 καταγράφει μια αγορά ακινήτων που παραμένει σε ανοδική τροχιά, αλλά πλέον υπό την βαριά σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της ενεργειακής αβεβαιότητας. Το προηγούμενο ράλι τιμών δείχνει να «φρενάρει», όχι λόγω εξασθένησης της ζήτησης, αλλά επειδή ο γεωπολιτικός κίνδυνος και το ακριβό πετρέλαιο μπορούν να ανατρέψουν τις προσδοκίες για ανάπτυξη και χρηματοδότηση.
Γεωπολιτικός κίνδυνος και νέα ισορροπία στην αγορά
Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει ότι οι προοπτικές του ελληνικού real estate παραμένουν «συγκρατημένα θετικές», υπό τρεις κρίσιμες προϋποθέσεις: γρήγορη αποκλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σταθεροποίηση των διεθνών οικονομικών συνθηκών και διατήρηση των θετικών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Με άλλα λόγια, η αγορά μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά με ηπιότερους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια των διψήφιων αυξήσεων.
Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει ήδη τις τιμές του πετρελαίου και το κόστος μεταφορών, με κίνδυνο να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Αυτό συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνει το κόστος κατασκευής, περιορίζοντας τόσο την αγοραστική δύναμη όσο και τα περιθώρια κερδοφορίας για νέες αναπτύξεις. Παράλληλα, οι επενδυτές γίνονται πιο επιλεκτικοί, εστιάζοντας στην ποιότητα κατασκευής, στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και στη γειτνίαση με υποδομές και δίκτυα μεταφορών.
Αύξηση προσφοράς και μάχη με τη γραφειοκρατία
Η Τράπεζα της Ελλάδος διαπιστώνει ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί μόνο από την πλευρά της ζήτησης. Βραχυπρόθεσμα απαιτούνται πολιτικές που αυξάνουν την προσφορά κατοικιών και συγκρατούν τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές. Ως καίριες παρεμβάσεις αναδεικνύονται: η αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας για ανάπτυξη κατοικιών, η διευκόλυνση μετατροπής κενών επαγγελματικών ακινήτων σε κατοικίες και τα κίνητρα για επανένταξη ανενεργών ή εγκαταλελειμμένων ακινήτων στην αγορά.
Ταυτόχρονα, η ΤτΕ επισημαίνει τον δομικό ρόλο της γραφειοκρατίας ως φραγμού στην ανάπτυξη νέων κατοικιών. Η απλοποίηση και επιτάχυνση διαδικασιών μεταβίβασης, τακτοποίησης, πολεοδομικής αδειοδότησης και ανάπτυξης νέων κατασκευών θεωρείται προϋπόθεση για να αυξηθεί ουσιαστικά η προσφορά. Καθοριστικής σημασίας είναι και ένα σταθερό, προβλέψιμο νομικό και φορολογικό πλαίσιο που θα ενθαρρύνει επενδύσεις και θα μειώσει την αβεβαιότητα για ιδιοκτήτες και developers.
Η στρατηγική στροφής στην περιφέρεια
Ίσως η πιο πολιτικά φορτισμένη πτυχή της έκθεσης είναι η πρόταση για αποσυμφόρηση των μεγάλων αστικών κέντρων μέσω ενίσχυσης της περιφέρειας. Η Τράπεζα της Ελλάδος μιλά για ανάγκη ενός ολοκληρωμένου εθνικού στρατηγικού σχεδίου στέγασης, που θα αναβαθμίζει υποδομές στην περιφέρεια και θα βελτιώνει τη σύνδεση πόλεων και οικισμών με τα μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα.
Επενδύσεις σε μέσα σταθερής τροχιάς, ανάπλαση και ένταξη νέων εκτάσεων σε οικιστική χρήση, καθώς και στοχευμένες παρεμβάσεις εντός του αστικού ιστού, μπορούν να αναδιατάξουν τον χάρτη της ζήτησης κατοικίας. Μια πιο ισορροπημένη γεωγραφική κατανομή θα μπορούσε να μετριάσει την εκρηκτική άνοδο τιμών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθιστώντας την κατοικία πιο προσιτή σε εθνικό επίπεδο.
Σχόλιο 
: Η Τράπεζα της Ελλάδος στέλνει διπλό μήνυμα: το ράλι στα ακίνητα δεν τελειώνει, αλλά περνά σε φάση ωρίμανσης και αυξημένων κινδύνων. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα λειτουργεί ως φυσικό «φρένο», αποκαλύπτοντας τις χρόνιες παθογένειες της ελληνικής στεγαστικής πολιτικής: χαμηλή προσφορά, διοικητικά εμπόδια, συγκέντρωση σε λίγα αστικά κέντρα. Αν δεν υπάρξει συντονισμένη στρατηγική για περιφέρεια, υποδομές και ενεργοποίηση ανενεργού αποθέματος, η επόμενη φάση της αγοράς μπορεί να χαρακτηρίζεται λιγότερο από επενδυτικές ευκαιρίες και περισσότερο από κοινωνικές εντάσεις γύρω από την προσιτή στέγη.
#ακίνητα #ΤράπεζαΤηςΕλλάδος #στέγαση #περιφέρεια
