Η Βέρνη παγώνει πληρωμές για το αντιαεροπορικό σύστημα Patriot και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ακύρωσης της σύμβασης. Στο τραπέζι και εναλλακτικό ευρωπαϊκό σύστημα μεγάλης εμβέλειας.
Σε ανοιχτή σύγκρουση χαμηλής έντασης με την Ουάσινγκτον φαίνεται να εισέρχεται η Ελβετία, καθώς η κυβέρνηση της χώρας αφήνει πλέον ρητά ανοιχτό το ενδεχόμενο εγκατάλειψης της αγοράς του αμερικανικού αντιαεροπορικού συστήματος Patriot, λόγω σημαντικών καθυστερήσεων στην παράδοση.
Πάγωμα πληρωμών και απειλή ακύρωσης της σύμβασης
Ο υπουργός Άμυνας της Ελβετίας Μάρτιν Πφίστερ δήλωσε ότι «η εγκατάλειψη (του σχεδίου) είναι μια επιλογή, σε περίπτωση καθυστέρησης», επιβεβαιώνοντας ότι οι πληρωμές έχουν παγώσει έως ότου οι ΗΠΑ παρουσιάσουν σαφές, αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα παραδόσεων και πληρωμών. Η απόφαση για αναστολή είχε ληφθεί ήδη από το φθινόπωρο, όταν η Ουάσινγκτον ενημέρωσε ότι οι παραδόσεις Patriot θα καθυστερήσουν κατά περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια, λόγω της προτεραιότητας που δίνεται στην υποστήριξη της Ουκρανίας.
Παράλληλα, η ελβετική κυβέρνηση αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ παρακάμπτουν το πάγωμα των πληρωμών, ανακατευθύνοντας κονδύλια που καταβάλλει η Βέρνη για την αγορά μαχητικών F-35 προς τον λογαριασμό του προγράμματος Patriot. Ο αρμόδιος για τα εξοπλιστικά Ουρς Λόχερ υποστήριξε ότι η πρακτική αυτή είναι νομικά επιτρεπτή, ωστόσο εγείρει πολιτικά ερωτήματα για τον βαθμό ελέγχου που διατηρεί η Ελβετία επί των δαπανών της.
Αναζήτηση ευρωπαϊκής λύσης και περιορισμός στα F-35
Στις αρχές Μαρτίου, η κυβέρνηση της Ελβετίας εξέφρασε τη βούληση να εξετάσει την απόκτηση ενός ακόμη συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς, κατά προτίμηση ευρωπαϊκής προέλευσης, το οποίο θα λειτουργούσε συμπληρωματικά προς το Patriot. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια διαφοροποίησης προμηθευτών και μείωσης της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας στην Ευρώπη.
Ταυτόχρονα, η Βέρνη αναγκάστηκε να περιορίσει την αρχική της παραγγελία μαχητικών F-35A από 36 σε 30 αεροσκάφη, λόγω αυξημένου κόστους που συνδέεται με τον πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές πρώτων υλών. Ο συνδυασμός καθυστερήσεων, υπερβάσεων κόστους και περίπλοκων χρηματοδοτικών ρυθμίσεων αναδεικνύει τις πιέσεις που δέχονται ακόμη και παραδοσιακά ισχυροί προϋπολογισμοί άμυνας στην Ευρώπη.
Η Ουάσινγκτον έχει δεσμευθεί ότι θα ενημερώσει την Ελβετία μέσα στις επόμενες εβδομάδες για τη συνέχιση των προγραμμάτων, τις νέες καθυστερήσεις, το τελικό κόστος και τις συνέπειες μιας πιθανής ακύρωσης. Μέχρι τότε, η Βέρνη κρατά ανοικτές όλες τις επιλογές, χρησιμοποιώντας την απειλή αποχώρησης ως διαπραγματευτικό εργαλείο.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Patriot δείχνει τα όρια της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας σε καθεστώς πολέμου φθοράς στην Ουκρανία και, ταυτόχρονα, επιταχύνει την ευρωπαϊκή συζήτηση για μεγαλύτερη αυτάρκεια στα συστήματα αεράμυνας, ακόμη και σε παραδοσιακά ουδέτερες χώρες όπως η Ελβετία.






