Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι ο Ιρανός πρόεδρος ζήτησε κατάπαυση πυρός, την ώρα που η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά. Παράλληλα, η κλιμάκωση σε Ισραήλ, Λίβανο και Στενό του Ορμούζ απειλεί τη σταθερότητα και το παγκόσμιο εμπόριο.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται σε ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με ένα εκρηκτικό μείγμα στρατιωτικής κλιμάκωσης, αντιφατικών πολιτικών μηνυμάτων και βαθιάς γεωοικονομικής αβεβαιότητας. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πρόεδρος του Ιράν ζήτησε κατάπαυση του πυρός, όμως η Τεχεράνη απορρίπτει τον ισχυρισμό ως «ψευδή και αβάσιμο».
Αντιφατικά μηνύματα για κατάπαυση πυρός και ο ρόλος του Στενού του Ορμούζ
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Ιρανός πρόεδρος «ζήτησε κατάπαυση πυρός» και ότι η Ουάσιγκτον θα εξετάσει το αίτημα μόνο όταν το Στενό του Ορμούζ είναι «ανοιχτό, ελεύθερο και καθαρό». Προειδοποίησε μάλιστα ότι μέχρι τότε οι ΗΠΑ «βομβαρδίζουν το Ιράν στην αφάνεια».
Η απάντηση από την Τεχεράνη ήταν άμεση. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ χαρακτήρισε τις δηλώσεις Τραμπ «ψευδείς και αβάσιμες», ενώ το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) διακήρυξε ότι το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται «σταθερά και αποφασιστικά» υπό τον έλεγχό του. Η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν θα ανοίξει τον ζωτικό θαλάσσιο δίαυλο «στους εχθρούς του έθνους».
Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επανέλαβε ότι «δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ, παρά την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω περιφερειακών μεσολαβητών όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος. Η Τεχεράνη δηλώνει ότι δεν έχει απαντήσει σε φερόμενο αμερικανικό 15σέλιδο σχέδιο κατάπαυσης πυρός, ούτε έχει καταθέσει επίσημη αντιπρόταση.
Κλιμάκωση σε Ισραήλ, Λίβανο και στον Περσικό Κόλπο
Στο πεδίο, η βία κλιμακώνεται. Ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν περιοχές κοντά στο Τελ Αβίβ, τραυματίζοντας 14 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων ένα 11χρονο κορίτσι σε σοβαρή κατάσταση. Ισραηλινά μέσα αναφέρουν χρήση βομβών διασποράς, ενώ τόσο το Ιράν όσο και το Ισραήλ έχουν αλληλοκατηγορηθεί στο παρελθόν για χρήση τέτοιων όπλων, τα οποία απαγορεύονται από τη Σύμβαση του 2008, στην οποία όμως καμία από τις δύο χώρες δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Στον Λίβανο, ισραηλινές επιδρομές στη Βηρυτό σκότωσαν τουλάχιστον επτά ανθρώπους, με το Ισραήλ να ανακοινώνει ότι μεταξύ των θυμάτων βρίσκεται ο διοικητής του «νότιου μετώπου» της Χεζμπολάχ, Χατζ Γιουσέφ Ισμαήλ Χάσεμ. Η οργάνωση, υποστηριζόμενη από το Ιράν, επιβεβαίωσε τον θάνατό του, χαρακτηρίζοντάς τον «φάρο της Ισλαμικής Αντίστασης».
Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν με πυραύλους το δεξαμενόπλοιο «Aqua 1» στον Περσικό Κόλπο, το οποίο, σύμφωνα με την Τεχεράνη, ανήκει σε ισραηλινά συμφέροντα. Το Κατάρ επιβεβαίωσε ότι πύραυλος έπληξε δεξαμενόπλοιο ναυλωμένο από την QatarEnergy στα χωρικά του ύδατα, χωρίς θύματα, αλλά με σοβαρή πυρκαγιά στο πλοίο.
Διεθνείς πρωτοβουλίες και κίνδυνος περιφερειακής αποσταθεροποίησης
Η στρατιωτική κλιμάκωση συνοδεύεται από έντονη διπλωματική κινητικότητα για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Η Ιαπωνία και η Γαλλία συμφώνησαν να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για λήξη του πολέμου και αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε πολυεθνική διάσκεψη με περίπου 35 χώρες με αντικείμενο την επαναλειτουργία του Στενού.
Ο ΟΗΕ, μέσω του ύπατου αρμοστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τερκ, καταγγέλλει παράλληλα μια γενικευμένη καταστολή δικαιωμάτων σε όλη τη Μέση Ανατολή, με αυθαίρετες συλλήψεις, περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης και εκτελέσεις στο Ιράν, αλλά και περιορισμούς στην ενημέρωση σε Ισραήλ και ΗΠΑ.
Η παράταση της σύγκρουσης, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, ήδη προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις τιμές ενέργειας και στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με χώρες όπως η Αυστραλία να καταφεύγουν σε έκτακτα μέτρα περιορισμού κατανάλωσης καυσίμων.
Σχόλιο 
: Η αντιφατική ρητορική Τραμπ και η σκληρή διάψευση της Τεχεράνης δείχνουν ότι βρισκόμαστε μακριά από μια αξιόπιστη διαδικασία ειρήνευσης. Το Στενό του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε μοχλό στρατηγικής πίεσης με τεράστιο οικονομικό κόστος για τον πλανήτη. Όσο η Ουάσιγκτον επενδύει στη στρατιωτική ισχύ και η Τεχεράνη στην εργαλειοποίηση της ενέργειας και των περιφερειακών συμμάχων της, ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης και δομικής ζημιάς στο παγκόσμιο εμπόριο παραμένει εξαιρετικά υψηλός.
#Ιράν #ΗΠΑ #Ισραήλ #ΣτενόΟρμούζ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
