Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει ρητορικά την αντιπαράθεση με το Ιράν, απειλώντας με άμεση στρατιωτική δράση στα Στενά του Ορμούζ. Ο ναυτικός αποκλεισμός που επέβαλαν οι ΗΠΑ σε έναν από τους σημαντικότερους διαύλους του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου ανεβάζει την ένταση και τις τιμές του μαύρου χρυσού.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ανοιχτά με νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, λίγες μόλις ώρες μετά την έναρξη αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στην κρίσιμη θαλάσσια δίοδο. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ διακήρυξε ότι το σύνολο σχεδόν του ιρανικού πολεμικού ναυτικού έχει «εξοντωθεί», κάνοντας λόγο για 158 πλοία που βρίσκονται «στο βυθό της θάλασσας».
Ο ίδιος ξεχώρισε ένα μικρό αριθμό ιρανικών «ταχέων σκαφών επίθεσης», τα οποία –όπως είπε– δεν θεωρούνται επί του παρόντος απειλή, αλλά προειδοποίησε ότι θα καταστραφούν αν επιχειρηθεί να χρησιμοποιηθούν εναντίον του αμερικανικού αποκλεισμού.
Ο αποκλεισμός, οι προειδοποιήσεις και η διεθνής διάσταση
Ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ ανακοινώθηκε από τον Τραμπ την Κυριακή, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στην Ισλαμαμπάντ ανάμεσα στον Αμερικανό αντιπρόεδρο JD Vance και Ιρανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, ο αποκλεισμός θα εφαρμόζεται «αμερόληπτα» σε πλοία όλων των κρατών που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, εξαιρώντας ωστόσο τα σκάφη που διέρχονται από τα Στενά προς ή από μη ιρανικά λιμάνια.
Ο Τραμπ απηύθυνε σκληρή προειδοποίηση: «Αν οποιοδήποτε από αυτά τα σκάφη πλησιάσει τον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ μας, θα εξαλειφθεί αμέσως, με το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε κατά των εμπόρων ναρκωτικών στη θάλασσα. Είναι γρήγορο και βίαιο». Παράλληλα ανέφερε ότι άλλες χώρες έχουν προσφερθεί να συμμετάσχουν στην επιχείρηση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να ανακοινωθεί πολυεθνική εμπλοκή.
Τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν είχε ουσιαστικά περιορίσει μετά την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ, έχουν αναδειχθεί σε κεντρικό σημείο τριβής. Η Τεχεράνη φέρεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να εξετάζει επιβολή διέλευσης ύψους 1 δολαρίου ανά βαρέλι πετρελαίου για ασφαλή διέλευση, κάτι που Ιρανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν. Ο Τραμπ αρχικά έδειξε να μην αποκλείει ένα τέτοιο σχήμα, αλλά στη συνέχεια το απέρριψε, ζητώντας πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας και απειλώντας με αναχαίτιση κάθε πλοίου που θα κατέβαλε τέλη απευθείας στην Τεχεράνη.
Ενεργειακές αγορές υπό πίεση και κίνδυνος γενικευμένης κρίσης
Καθώς δεν είναι σαφές πόσο θα διαρκέσει ο αποκλεισμός, οι αγορές πετρελαίου αντιδρούν νευρικά. Η τιμή του αργού ξεπέρασε τα 90 δολάρια ανά βαρέλι, αντανακλώντας τον φόβο για διαταραχή των ροών από μια περιοχή που διακινεί σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Για εισαγωγικές οικονομίες, όπως η ελληνική, μια παρατεταμένη ένταση στα Στενά του Ορμούζ μεταφράζεται σε αυξημένο ενεργειακό κόστος, πληθωριστικές πιέσεις και επιβάρυνση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η ρητορική κλιμάκωση της Ουάσιγκτον, με αναφορές σε «εξόντωση» πλοίων και επίδειξη ισχύος, αυξάνει τον κίνδυνο ενός απρόβλεπτου θερμού επεισοδίου. Ένα τυχαίο ή λανθασμένα ερμηνευμένο περιστατικό σε μια στενή θαλάσσια δίοδο με πυκνή στρατιωτική παρουσία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες.
Σχόλιο 
: Ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ συνδυάζει στρατιωτικό ρίσκο και ενεργειακό σοκ. Η επιθετική ρητορική Τραμπ ενισχύει την αποτρεπτική εικόνα των ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων και βασικών πετρελαιοπαραγωγών. Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, η προτεραιότητα είναι η διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας και η θωράκιση απέναντι σε παρατεταμένα υψηλές τιμές ενέργειας, μέσω διαφοροποίησης πηγών και ενίσχυσης στρατηγικών αποθεμάτων.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #Πετρέλαιο #Γεωπολιτική
