Η Τεχεράνη κατέθεσε επίσημη απάντηση στην τελευταία αμερικανική πρόταση για τερματισμό του πολέμου, μέσω πακιστανικής διαμεσολάβησης. Η κίνηση ανοίγει νέο γύρο διπλωματικού παζαριού σε μια εύφλεκτη Μέση Ανατολή.
Η ιρανική κυβέρνηση υπέβαλε επισήμως την απάντησή της στην τελευταία πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για κατάπαυση του πυρός και τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Η Τεχεράνη δεν δημοσιοποίησε το περιεχόμενο της απάντησης, ωστόσο το γεγονός και μόνο της επίσημης ανταπόκρισης συνιστά σημαντικό βήμα στη διπλωματική διελκυστίνδα μεταξύ Ουάσινγκτον και Ιράν.
Διαπραγματεύσεις υπό πακιστανική διαμεσολάβηση
Σύμφωνα με το IRNA, η ιρανική απάντηση διαβιβάστηκε στις ΗΠΑ μέσω Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο βασικού μεσολαβητή μετά την εκεχειρία που διαπραγματεύθηκε στις 8 Απριλίου. Παρά την επίσημη ισχύ της εκεχειρίας, οι δύο πλευρές έχουν έκτοτε ανταλλάξει πυρά, αναδεικνύοντας το εύθραυστο της συμφωνίας και την ανάγκη για πιο σταθερό πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπακαΐ δήλωσε σε τοπικά μέσα ότι «η τρέχουσα φάση των διαπραγματεύσεων εστιάζει αποκλειστικά στον τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή». Τόνισε επίσης πως, προς το παρόν, η Τεχεράνη επιλέγει να επικεντρωθεί στο τέλος του πολέμου, καθώς το ζήτημα «αφορά ολόκληρη την περιοχή, το ιρανικό έθνος και τη διεθνή κοινότητα».
Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι προσδοκίες για «σοβαρές» συνομιλίες
Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν ανταλλάξει πολλαπλές προτάσεις ειρήνης μετά την πακιστανική μεσολάβηση για την εκεχειρία. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει στις 8 Μαΐου ότι η Ουάσινγκτον ανέμενε την ιρανική απάντηση εντός του Σαββατοκύριακου, εκφράζοντας την ελπίδα πως θα αποτελέσει βάση για «σοβαρή διαδικασία διαπραγμάτευσης».
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία σε πιο δομημένο μηχανισμό αποκλιμάκωσης, που θα μειώσει τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών πληγμάτων σε ιρανικούς στόχους, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη και καθιστούν το διπλωματικό έργο εξαιρετικά περίπλοκο.
Κίνδυνος περιφερειακής ανάφλεξης και επιπτώσεις
Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν δεν εξελίσσεται σε κενό. Η ένταση στα σύνορα Λιβάνου – Ισραήλ, οι επιθέσεις σε υποδομές και η εμπλοκή πληρεξουσίων δυνάμεων της Τεχεράνης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μωσαϊκό. Κάθε αποτυχία των συνομιλιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση με άμεσες συνέπειες για την ασφάλεια ναυσιπλοΐας, την ενεργειακή αγορά και την ευρύτερη γεωπολιτική ισορροπία.
Για την Ευρώπη, και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή συνδέεται άμεσα με τις τιμές ενέργειας, τις ροές προσφύγων και τη συνολική γεωστρατηγική ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. Μια βιώσιμη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν θα μείωνε τον κίνδυνο νέων σοκ στις αγορές πετρελαίου και θα περιόριζε τον κίνδυνο εμπλοκής τρίτων χωρών σε μια ευρύτερη σύρραξη.
Σχόλιο 
: Η επίσημη ιρανική απάντηση δεν σημαίνει ακόμη πρόοδο, αλλά δείχνει ότι καμία πλευρά δεν θέλει να εμφανιστεί ως αυτή που κλείνει την πόρτα στη διπλωματία. Το αν η διαδικασία θα οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση θα κριθεί από δύο παράγοντες: την ικανότητα Πακιστάν και άλλων διαμεσολαβητών να γεφυρώσουν το χάσμα ασφαλείας και εγγυήσεων, και την πολιτική βούληση Ουάσινγκτον και Τεχεράνης να αποδεχθούν αμοιβαίους περιορισμούς. Μέχρι τότε, η αγορά ενέργειας και οι περιφερειακοί παίκτες θα κινούνται σε καθεστώς υψηλής αβεβαιότητας.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία #Πόλεμος
