Ο κλάδος πληροφορικής και επικοινωνιών υπερδιπλασίασε τη συμβολή του στην ελληνική οικονομία, αλλά η απόσταση από την Ευρώπη παραμένει μεγάλη. Νέα μελέτη της Εθνικής Τράπεζας χαρτογραφεί τα αίτια της υστέρησης και τα σενάρια σύγκλισης έως το 2035.
Η ελληνική ψηφιακή οικονομία τρέχει, αλλά δεν αρκεί για να καλύψει το χαμένο έδαφος. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, ο κλάδος Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT) έχει υπερδιπλασιάσει τη συνεισφορά του στο ΑΕΠ την τελευταία 25ετία, από 2,9% το 2001 σε 6,5% της προστιθέμενης αξίας το 2025. Ωστόσο, η απόσταση από τον μέσο όρο της ΕΕ παραμένει περίπου στο 30%.
Πού εντοπίζεται το ψηφιακό έλλειμμα
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η υστέρηση στον ICT δεν είναι «τεχνικό» ζήτημα, αλλά βαραίνει το σύνολο της παραγωγικής δομής, καθώς ο κλάδος λειτουργεί ως τεχνολογικός και επενδυτικός πολλαπλασιαστής. Παρά τη δυναμική επάνοδο του δεύτερου εξαμήνου 2025, όταν ο ICT αναδείχθηκε σε δεύτερο ισχυρότερο πυλώνα στήριξης του επιχειρηματικού τομέα, η σύγκλιση με την Ευρώπη παραμένει ημιτελής.
Η εικόνα είναι σύνθετη:
- Οι τηλεπικοινωνίες ακολουθούν σχετικά κοντά την ευρωπαϊκή τροχιά, καλύπτοντας 3,6% της επιχειρηματικής προστιθέμενης αξίας (έναντι 4,3% στην ΕΕ).
- Αντίθετα, οι υπηρεσίες πληροφορικής αποτελούν τον «μεγάλο ασθενή»: συμβάλλουν μόλις 2,8% στην επιχειρηματική προστιθέμενη αξία, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 6,2%.
Το πρόβλημα, όπως αναδεικνύει η μελέτη, δεν αφορά την πρόσβαση σε υποδομές. Σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και εξοπλισμό πληροφορικής, η Ελλάδα εμφανίζει παρόμοια ποσοστά παγίων με την ΕΕ (περίπου 0,8% του συνόλου). Η υστέρηση καταγράφεται στο λογισμικό: οι σχετικές επενδύσεις αντιστοιχούν σε 0,7% των παγίων, έναντι 1,5% στην Ευρώπη. Δηλαδή, το έλλειμμα είναι στη χρήση, στην ενσωμάτωση της τεχνολογίας στις επιχειρησιακές διαδικασίες (CRM, business intelligence κ.λπ.), κυρίως από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σενάρια έως το 2035 και το διακύβευμα των 23 δισ. ευρώ
Κοιτώντας μπροστά, η Εθνική Τράπεζα εξετάζει δύο βασικά σενάρια για τις ψηφιακές επενδύσεις μέχρι το 2035. Στο συντηρητικό σενάριο, όπου οι επενδύσεις ICT συνεχίζουν με τον ρυθμό της τελευταίας πενταετίας, η απόκλιση στο απόθεμα ICT από την ΕΕ παραμένει γύρω στο 30% (1,9% των παγίων στην Ελλάδα έναντι 2,7% στην ΕΕ). Ακόμη κι έτσι, η σωρευτική αύξηση της παραγωγικότητας εργασίας εκτιμάται στο 30% μέχρι το 2035, περιορίζοντας το χάσμα παραγωγικότητας με την Ευρώπη από 55% σε 47% και προσθέτοντας περίπου 12 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ σε σχέση με τη σημερινή τάση ψηφιοποίησης.
Στο φιλόδοξο σενάριο, οι επενδύσεις σε πάγια ICT αυξάνονται από 17% σε 27% των συνολικών επενδύσεων, με στόχο πλήρη σύγκλιση του αποθέματος ICT με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε αυτή την περίπτωση, η παραγωγικότητα εργασίας θα μπορούσε να αυξηθεί σωρευτικά κατά 50% έως το 2035, μειώνοντας περαιτέρω το κενό παραγωγικότητας με την ΕΕ στο 41%. Το επιπλέον όφελος για την ελληνική οικονομία αποτιμάται σε περίπου 23 δισ. ευρώ.
Καθώς όμως η ίδια η Ευρώπη υστερεί τεχνολογικά σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ασία, η μελέτη τονίζει ότι η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν είναι πια φιλόδοξος στόχος, αλλά ελάχιστη προϋπόθεση. Η Ελλάδα έχει ήδη κάνει βήματα με πρωτοβουλίες όπως το myDATA και το σχέδιο Greece 2.0. Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι ένα συνεκτικό και δεσμευτικό πλαίσιο κινήτρων και υποχρεώσεων, που θα καταστήσει την ψηφιοποίηση την ευκολότερη και οικονομικά πιο συμφέρουσα επιλογή για τις ΜμΕ.
Σχόλιο 
: Η μελέτη της Εθνικής Τράπεζας επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα έχει βγει από τη φάση του «ψηφιακού αναλφαβητισμού», αλλά κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε ένα μοντέλο όπου επενδύει κυρίως σε υποδομές και λιγότερο σε λογισμικό, δεξιότητες και επιχειρησιακό μετασχηματισμό. Το πολιτικό και επιχειρηματικό ζητούμενο της επόμενης δεκαετίας δεν είναι απλώς περισσότερα κονδύλια ICT, αλλά η ανακατεύθυνσή τους σε λύσεις που αυξάνουν μετρήσιμα την παραγωγικότητα των ΜμΕ. Χωρίς υποχρεωτικά πρότυπα, φορολογικά κίνητρα και σαφείς στόχους ανά κλάδο, ο κίνδυνος είναι να χαθεί και η ευκαιρία των 23 δισ. ευρώ, αφήνοντας τη χώρα σε μια μόνιμη δεύτερη ταχύτητα.
#ψηφιακή_οικονομία #ICT #επενδύσεις #παραγωγικότητα #τεχνολογία
