Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καταγγέλλουν «αδικαιολόγητες τρομοκρατικές επιθέσεις» από το Ιράν και διαμηνύουν ότι δεν ζητούν προστασία από τρίτους. Πίσω από τη σκληρή ρητορική, αναδεικνύεται ένα νέο πλέγμα άτυπων συμμαχιών με Ισραήλ και BRICS που αλλάζει τις ισορροπίες στον Κόλπο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επέλεξαν να ανεβάσουν θεαματικά τον τόνο απέναντι στο Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις πρόσφατες επιθέσεις της Τεχεράνης ως «επαναλαμβανόμενες και αδικαιολόγητες τρομοκρατικές επιθέσεις». Η δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών Χαλίφα Σαχίν αλ-Μαράρ, μετά τη σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί, σηματοδοτεί μια προσπάθεια των Εμιράτων να οριοθετήσουν δημόσια τον ρόλο τους στον πόλεμο Ιράν–Ισραήλ και να απορρίψουν τις ιρανικές κατηγορίες περί συνέργειας.
Τι καταγγέλλει το Αμπού Ντάμπι και τι απαντά στην Τεχεράνη
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, από τον Φεβρουάριο τα ΗΑΕ έχουν δεχθεί «επαναλαμβανόμενες» επιθέσεις που αποδίδουν ευθέως στο Ιράν, κάνοντας λόγο για τρομοκρατική δράση. Το Αμπού Ντάμπι απορρίπτει ως «αβάσιμους ισχυρισμούς» τις κατηγορίες της Τεχεράνης ότι τα Εμιράτα «στήριξαν και διευκόλυναν» στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν.
Ο αλ-Μαράρ υπογράμμισε ότι τα ΗΑΕ «δεν ζητούν προστασία από κανέναν» και ότι «διαθέτουν την ικανότητα να αποτρέψουν επιθετικότητα», επιμένοντας στο «νόμιμο δικαίωμα» τους να υπερασπιστούν την κυριαρχία και την εδαφική τους ακεραιότητα. Η φρασεολογία δεν είναι τυχαία: τα Εμιράτα επιχειρούν να απαντήσουν στην ιρανική αφήγηση ότι αποτελούν προέκταση της ισραηλινής ισχύος στον Κόλπο, χωρίς όμως να εμφανιστούν ως προτεκτοράτο δυτικής ή ισραηλινής ασφάλειας.
Μυστική επίσκεψη Νετανιάχου και άτυπη αμυντική διασύνδεση
Η κλιμάκωση της ρητορικής έρχεται μετά τις πληροφορίες ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε μυστικά τα ΗΑΕ εν μέσω του πολέμου με το Ιράν, με το Ισραήλ να αποστέλλει και αμυντικό υλικό. Αν και δεν υπάρχουν επίσημες επιβεβαιώσεις για το εύρος αυτής της συνεργασίας, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ενός πλέγματος ασφαλείας που συνδέει Ισραήλ, ΗΑΕ και άλλους εταίρους στον Κόλπο.
Για την Τεχεράνη, αυτή η σχέση συνιστά απόδειξη ότι τα Εμιράτα λειτουργούν ως «επιτιθέμενο μέρος» στη σύγκρουση, παρέχοντας υποδομές και πολιτική κάλυψη. Για το Αμπού Ντάμπι, αντίθετα, η σχέση με το Ισραήλ εντάσσεται σε μια στρατηγική ανάσχεσης της ιρανικής επιρροής και προστασίας της δικής του εδαφικής ασφάλειας, χωρίς να παραδέχεται εμπλοκή σε επιθετικές επιχειρήσεις.
Ο ρόλος των BRICS και η διπλή γλώσσα της ισχύος
Η επιλογή των ΗΑΕ να εκδώσουν τη σκληρή ανακοίνωση στο περιθώριο συνάντησης των BRICS στο Νέο Δελχί έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Τα Εμιράτα, ως νέο μέλος του σχήματος, επιδιώκουν να εμφανιστούν ως ανεξάρτητος πόλος ισχύος, όχι απλώς ως σύμμαχος της Ουάσινγκτον ή της Ιερουσαλήμ. Η επίκληση του «νόμιμου δικαιώματος αυτοάμυνας» απευθύνεται τόσο σε δυτικά ακροατήρια όσο και σε εταίρους του Παγκόσμιου Νότου.
Η διπλή αυτή γλώσσα –από τη μία, συμμετοχή σε δυτικά συστήματα ασφαλείας· από την άλλη, ένταξη σε ένα μπλοκ που εμφανίζεται ως αντίβαρο στη Δύση– είναι χαρακτηριστική της νέας «πολυκεντρικής» διπλωματίας στον Κόλπο. Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση με το Ιράν δεν είναι μόνο θέμα ασφάλειας, αλλά και διαπραγμάτευσης ρόλου σε μια αναδιαμορφούμενη διεθνή τάξη.
Μακροπρόθεσμο ρίσκο: ενεργειακή ασφάλεια και θαλάσσιες οδοί
Η μετατροπή των επιθέσεων σε επίσημα καταγγελλόμενες «τρομοκρατικές» ενέργειες επιβαρύνει το ήδη εύφλεκτο περιβάλλον στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο. Κάθε περαιτέρω κλιμάκωση αυξάνει τον κίνδυνο για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, τις ασφαλίσεις πλοίων και το κόστος μεταφοράς ενέργειας.
Για τα ΗΑΕ, η γραμμή είναι λεπτή: πρέπει να δείξουν αποφασιστικότητα απέναντι στο Ιράν, χωρίς να εκθέσουν τις δικές τους υποδομές (λιμάνια, τερματικούς σταθμούς, ενεργειακές εγκαταστάσεις) σε ανοιχτό κίνδυνο. Η επιλογή να δηλωθεί ότι «δεν ζητούν προστασία από κανέναν» είναι πολιτικά χρήσιμη, αλλά δεν αναιρεί την πραγματική εξάρτηση από περιφερειακές και υπερεθνικές αρχιτεκτονικές ασφαλείας.
Σχόλιο
: Για την ελληνική οικονομία, κάθε όξυνση ανάμεσα σε ΗΑΕ και Ιράν μεταφράζεται σε αυξημένο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στον Περσικό Κόλπο: υψηλότερο κόστος ναύλων, ασφάλισης και δυνητικά μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας. Αυτό επηρεάζει άμεσα τη ναυτιλία, τα ελληνικά δεξαμενόπλοια και το ενεργειακό ισοζύγιο, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως εναλλακτικού κόμβου μεταφοράς και αποθήκευσης ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε ναυτιλία, logistics και ενεργειακές υποδομές οφείλουν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η μακροχρόνια ανασφάλεια στον Κόλπο μπορεί να επιταχύνει επενδύσεις σε υποδομές LNG, αγωγούς και λιμάνια στη χώρα.






