Ο Ντόναλντ Τραμπ συνδέει την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας με τη λήξη της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν. Οι δηλώσεις του έρχονται σε περιβάλλον γεωπολιτικής έντασης και ιστορικά υψηλών τιμών πετρελαίου.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εκτίμησε ότι οι διεθνείς τιμές ενέργειας θα υποχωρήσουν αισθητά μόλις ολοκληρωθεί η στρατιωτική επιχείρηση της Ουάσινγκτον κατά του Ιράν. Όπως ανέφερε, η αποκλιμάκωση θα είναι «πολύ γρήγορη, σε επίπεδα που δεν έχετε ξαναδεί».
Μιλώντας σε εκδήλωση για τις μικρές επιχειρήσεις στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ υποστήριξε ότι, παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του πετρελαίου δεν εκτοξεύθηκαν όσο φοβούνταν οι αγορές. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξαν εκτιμήσεις για άνοδο έως τα 300 δολάρια το βαρέλι, ενώ η αγορά κινήθηκε κοντά στα 100 δολάρια.
Τι υποστηρίζει ο Τραμπ για το Ιράν και τα χρηματιστήρια
Ο Αμερικανός πρόεδρος επεσήμανε ότι τα χρηματιστήρια σημείωσαν νέα ιστορικά υψηλά, παρά την ένταση με την Τεχεράνη. Σύνδεσε την ανθεκτικότητα των αγορών με την αντίληψη των επενδυτών ότι οι ΗΠΑ διατηρούν τον έλεγχο της κατάστασης στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν «εξουδετερώσει» το ιρανικό ναυτικό, την πολεμική αεροπορία, τα αντιαεροπορικά συστήματα και την ηγεσία της χώρας. Κατά τον ίδιο, η Τεχεράνη «δεν μπορεί να κάνει πολλά» με το πετρέλαιό της λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ.
Γεωπολιτικός κίνδυνος και προσδοκίες για τις τιμές πετρελαίου
Η ρητορική Τραμπ υποδηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος θεωρεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο βασικό παράγοντα για τη διαμόρφωση των τιμών ενέργειας. Η υπόσχεση για πτώση τιμών μετά το τέλος της επιχείρησης στο Ιράν στοχεύει στη σταθεροποίηση των προσδοκιών αγορών και καταναλωτών.
Ωστόσο, η πραγματική πορεία των τιμών εξαρτάται από ένα πλέγμα παραγόντων: την ικανότητα άλλων παραγωγών να καλύψουν ενδεχόμενα κενά προσφοράς, τη στάση του ΟΠΕΚ και των συμμάχων του, την παγκόσμια ζήτηση και τη διατήρηση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Οποιαδήποτε παράταση ή κλιμάκωση της κρίσης μπορεί να ανατρέψει τα σενάρια αποκλιμάκωσης.
Οι επιπτώσεις του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο ναυτικός αποκλεισμός που περιέγραψε ο Τραμπ περιορίζει πρακτικά την ικανότητα του Ιράν να εξάγει υδρογονάνθρακες, ενισχύοντας ταυτόχρονα την επιρροή άλλων προμηθευτών.
Για τις διεθνείς αγορές, η παραμικρή αμφιβολία για τη ροή φορτίων μέσω Ορμούζ μεταφράζεται σε ασφάλιστρα κινδύνου στις τιμές. Εάν η ένταση αποκλιμακωθεί και αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στη θαλάσσια ασφάλεια, τα ασφάλιστρα αυτά μπορούν να υποχωρήσουν, στηρίζοντας την πτώση των τιμών που προβλέπει ο Τραμπ.
Πιθανά σενάρια για την ενεργειακή αγορά
Σε βασικό σενάριο, η σταδιακή λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και η επιστροφή σε ένα προβλέψιμο καθεστώς κυρώσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μερική αποκλιμάκωση των τιμών. Αυτό προϋποθέτει ότι δεν θα υπάρξουν νέες διαταραχές σε άλλες περιοχές παραγωγής ή μεταφοράς.
Σε δυσμενές σενάριο, παρατεταμένη αστάθεια ή στοχευμένες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές θα μπορούσαν να επαναφέρουν την έντονη μεταβλητότητα. Η ρητορική περί «επιπέδων που δεν έχετε ξαναδεί» ενδέχεται να αποδειχθεί περισσότερο πολιτική υπόσχεση παρά ρεαλιστική πρόβλεψη, εάν οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμείνουν αυξημένοι.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και αγορά ενέργειας, κάθε αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφράζεται σε μείωση κόστους για μεταφορές, βιομηχανία και ηλεκτροπαραγωγή. Ωστόσο, η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική εγγύτητα στη Μέση Ανατολή και τον ρόλο της ελληνόκτητης ναυτιλίας στη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, σημαίνει ότι η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη στη μεταβλητότητα της περιοχής. Οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν να αξιοποιήσουν τυχόν περίοδο χαμηλότερων τιμών για ενεργειακή θωράκιση (μακροπρόθεσμες συμβάσεις, διαφοροποίηση προμηθευτών, επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές), καθώς η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή δύσκολα θα αποτελέσει παρελθόν στο ορατό μέλλον.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ιράν #Πετρέλαιο #Ενέργεια
