Η κρίση στο Στενό του Ορμούζ μπαίνει σε φάση κορύφωσης, με τις ΗΠΑ και το Ιράν να έχουν φτάσει σε ένα προκαταρκτικό πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο όμως παραμένει μετέωρο μέχρι την τελική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται ήδη σε σύσκεψη στο Situation Room του Λευκού Οίκου, προκειμένου να λάβει την «τελική απόφαση» για το αν θα προχωρήσει το deal.
Το πλαίσιο της συμφωνίας είναι σαφές και ιδιαίτερα απαιτητικό. Το Ιράν καλείται να δεσμευτεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, να ανοίξει άμεσα το Στενό του Ορμούζ χωρίς τέλη ή περιορισμούς και να απομακρύνει τις νάρκες που έχουν τοποθετηθεί στη θαλάσσια οδό. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, επιτρέποντας την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας και την αποδέσμευση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή.
Παρά την πρόοδο, η συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει τελικό memorandum of understanding, ενώ παραμένει ασαφές αν έχει δοθεί έγκριση από την ανώτατη ηγεσία της χώρας. Οι επαφές συνεχίζονται, αλλά η απόσταση από μια πλήρη συμφωνία παραμένει.
Την ίδια στιγμή, η ένταση στο πεδίο δεν έχει υποχωρήσει. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν προειδοποιητικά πυρά κατά πλοίων κοντά στο Ορμούζ, τα οποία — σύμφωνα με την ιρανική πλευρά — κινούνταν χωρίς συντονισμό ή άδεια. Το περιστατικό επιβεβαιώνει ότι ακόμη και σε φάση διαπραγμάτευσης, το ρίσκο παραμένει ενεργό.
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαπραγμάτευσης αφορά τον έλεγχο του ίδιου του Στενού. Η ιρανική πλευρά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινής διαχείρισης με το Ομάν, υποστηρίζοντας ότι τα παράκτια κράτη έχουν δικαίωμα να διασφαλίζουν τόσο τα εθνικά τους συμφέροντα όσο και την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Αυτό δημιουργεί μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα, όπου το Ορμούζ δεν είναι απλώς διεθνής θαλάσσια οδός, αλλά πεδίο διαπραγμάτευσης ισχύος.
Παράλληλα, οι συνομιλίες φαίνεται να επικεντρώνονται πρωτίστως στον τερματισμό της σύγκρουσης, με το πυρηνικό πρόγραμμα να παραμένει προς το παρόν εκτός της άμεσης διαπραγμάτευσης. Αυτό δείχνει ότι η πιθανή συμφωνία δεν θα είναι συνολική, αλλά περισσότερο μια ενδιάμεση λύση διαχείρισης κρίσης.
Η εμπλοκή τρίτων παικτών ενισχύει τη σημασία της στιγμής. Το Πακιστάν αναδεικνύεται σε βασικό διαμεσολαβητή, επιβεβαιώνοντας ότι η σύγκρουση έχει πλέον διεθνείς διαστάσεις και ότι η λύση δεν μπορεί να προκύψει μόνο από διμερείς διαπραγματεύσεις.
Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη: η συμφωνία υπάρχει στο τραπέζι, αλλά δεν έχει ακόμη πολιτική βούληση να υλοποιηθεί. Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σημείο.
SBC Σχόλιο: Δεν είναι θέμα αν υπάρχει deal. Υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν θα το υπογράψει. Και στις αγορές, μία υπογραφή μπορεί να αλλάξει τα πάντα — ή να τινάξει τα πάντα στον αέρα.
