Ο αποκλεισμός πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν συμπληρώνει 80 ημέρες, με αυξημένο κρατικό έλεγχο και ψηφιακή προπαγάνδα.
Στο 80ό συνεχόμενο 24ωρο εισέρχεται ο αυστηρός αποκλεισμός του διαδικτύου στο Ιράν, σύμφωνα με τα στοιχεία της οργάνωσης NetBlocks, που παρακολουθεί την πρόσβαση στο διαδίκτυο παγκοσμίως. Πάνω από 1.896 ώρες περιορισμών συνθέτουν μια από τις πιο παρατεταμένες ψηφιακές διακοπές σε εθνικό επίπεδο, με σοβαρές πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Ψηφιακός αποκλεισμός και κρατικά ελεγχόμενη πληροφόρηση
Η NetBlocks καταγγέλλει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύζονται από περιεχόμενο υπέρ του καθεστώτος, την ώρα που οι Ιρανοί πολίτες που επιδιώκουν «λευκή λίστα» ή προνομιακή πρόσβαση στο διαδίκτυο, φέρονται να καλούνται να καλύψουν ημερήσιο «στόχο» αναρτήσεων προπαγανδιστικού χαρακτήρα. Η διαδικασία αυτή, όπως σημειώνεται, επιτηρείται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία ελέγχουν τη συμμόρφωση των χρηστών.
Η στρατηγική του καθεστώτος φαίνεται να συνδυάζει δύο άξονες: την τεχνική φίμωση της ανεξάρτητης πληροφόρησης μέσω διακοπών ή επιβράδυνσης της πρόσβασης, και την ταυτόχρονη ενίσχυση ενός ελεγχόμενου, μονομερούς αφηγήματος στο ψηφιακό περιβάλλον. Σε ένα πλαίσιο όπου οι κλασικές μορφές λογοκρισίας συνυπάρχουν με προηγμένα εργαλεία επιτήρησης, το διαδίκτυο μετατρέπεται από χώρο ελευθερίας έκφρασης σε πεδίο πειθαρχίας και ελέγχου.
Πολιτικό πλαίσιο και νέα αρχιτεκτονική κυβερνοελέγχου
Η κλιμάκωση των ψηφιακών περιορισμών διαδραματίζεται σε ένα ήδη τεταμένο περιβάλλον μετά τον πρόσφατο πόλεμο που εμπλέκει το Ιράν και εν μέσω σκληρής ρητορικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τις απειλές του προς την Τεχεράνη, καλώντας την να «κάνει συμφωνία» σύντομα, διαφορετικά «δεν θα έχει απομείνει τίποτα από αυτήν». Η ρητορική αυτή ενισχύει την αίσθηση περικύκλωσης που επικαλείται το ιρανικό καθεστώς για να δικαιολογήσει περαιτέρω εσωτερικό έλεγχο.
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επιχειρεί να θεσμοθετήσει μια ακόμη πιο συγκεντρωτική διαχείριση του ψηφιακού χώρου. Ο διορισμός του πρώτου αντιπροέδρου Μοχάμαντ Ρεζά Αρέφ ως επικεφαλής νέας «έδρας κυβερνοχώρου» σηματοδοτεί προσπάθεια ενοποίησης όλων των εμπλεκόμενων φορέων κάτω από ένα ενιαίο κέντρο λήψης αποφάσεων. Ο Πεζεσκιάν έχει μιλήσει για ανάγκη «ολοκληρωμένης διακυβέρνησης» στο διαδίκτυο, με στόχο να τερματιστούν οι «συγκρουόμενες φωνές» μεταξύ υπηρεσιών, κάτι που στην πράξη μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο ομογενοποιημένο –και άρα πιο αυστηρό– καθεστώς ελέγχου.
Οι παρατεταμένοι αποκλεισμοί διαδικτύου δεν έχουν μόνο πολιτικές συνέπειες, αλλά και σημαντικό οικονομικό κόστος: πλήττουν το ηλεκτρονικό εμπόριο, αποθαρρύνουν επενδύσεις στην τεχνολογία και απομονώνουν περαιτέρω τη χώρα από τις διεθνείς αγορές και την καινοτομία. Παράλληλα, εντείνουν τη δυσπιστία της κοινωνίας απέναντι στους θεσμούς, καθώς η πρόσβαση στην πληροφορία ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με προνόμιο και όχι με θεμελιώδες δικαίωμα.
Σχόλιο 
: Το ιρανικό μπλακάουτ διαδικτύου αναδεικνύει το νέο μοντέλο αυταρχισμού της ψηφιακής εποχής: όχι απλώς φίμωση, αλλά ενεργή αναδιαμόρφωση της δημόσιας σφαίρας μέσω αλγορίθμων, ποσοστώσεων προπαγάνδας και κεντρικά ελεγχόμενης τεχνολογικής υποδομής. Για τις αγορές και τη διεθνή κοινότητα, το μήνυμα είναι σαφές: όσο το Ιράν επιλέγει την ψηφιακή απομόνωση ως εργαλείο εσωτερικού ελέγχου, η απόστασή του από την παγκόσμια οικονομία και τις επενδύσεις θα διευρύνεται.
#Ιράν #Διαδίκτυο #Λογοκρισία #ΤεχνητήΝοημοσύνη #Κυβερνοασφάλεια
