Στην Ολομέλεια της Βουλής εισήχθη ο νέος Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας, που φέρει πλέον το όνομα «Νικόλαος Ταγαράς». Η κυβέρνηση τον παρουσιάζει ως θεσμική τομή κατά της πολυνομίας, με άμεση ψηφιακή πρόσβαση για κάθε πολίτη.
Με πολιτική πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη και νομοτεχνική βελτίωση που κατέθεσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο νέος Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας μετονομάζεται σε «Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας “Νικόλαος Ταγαράς”». Η κίνηση αυτή συνδέει μια τεχνικά σύνθετη μεταρρύθμιση με το πρόσωπο που θεωρείται πρωτεργάτης του σύγχρονου πολεοδομικού σχεδιασμού στη χώρα.
Η ονομασία λειτουργεί ως συμβολική γέφυρα ανάμεσα στη μνήμη ενός πολιτικού με διακομματική αποδοχή και στην ανάγκη για σταθερούς κανόνες στον χώρο, όπου επί δεκαετίες κυριαρχούσαν αποσπασματικές ρυθμίσεις.
Τι αλλάζει θεσμικά με τον νέο Κώδικα;
Ο Κώδικας συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενοποιεί σε ένα ενιαίο κείμενο 477 άρθρων τη γενική χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία, αντλώντας από περισσότερα από 180 νομοθετήματα που ξεκινούν από το 1923. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, δεν εισάγει νέους κανόνες δικαίου, αλλά κωδικοποιεί ό,τι ήδη ισχύει, αφαιρώντας καταργημένες ή ατελέσφορες διατάξεις και επαναδιατυπώνοντας πολλά σημεία σε απλή, δημοτική γλώσσα.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έτσι περιορίζεται η πολυνομία και ο κατακερματισμός που δημιουργούσαν ανασφάλεια δικαίου, γραφειοκρατία και άνιση πρόσβαση στην πληροφορία. Ο Κώδικας παρουσιάζεται ως «πολυδιάστατο και συνεκτικό εργαλείο» για διοίκηση, μηχανικούς, νομικούς και πολίτες, με στόχο να μειωθούν οι αντιφατικές ερμηνείες και οι καθυστερήσεις σε αδειοδοτήσεις και χωρικό σχεδιασμό.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη ο νέος μηχανισμός;
Κρίσιμο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η νέα ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ, όπου θα φιλοξενείται ο Κώδικας. Η πρόσβαση θα είναι άμεση και δωρεάν για όλους, με διαρκή επικαιροποίηση κάθε νέας τροποποίησης, συμπλήρωσης ή κατάργησης άρθρων. Έτσι, ο Κώδικας φιλοδοξεί να παραμένει επίκαιρος, σε αντίθεση με τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999 που σταδιακά ξεπεράστηκε.
Το έργο καταρτίστηκε από ειδική επιτροπή με τη συμμετοχή ανώτατων δικαστικών, μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πανεπιστημιακών και στελεχών του ΥΠΕΝ, σε μια διαδικασία που διήρκεσε πάνω από έξι χρόνια. Η συζήτηση στη Βουλή διεξάγεται με τη διαδικασία του άρθρου 111 του Κανονισμού, υπογραμμίζοντας τον κωδικοποιητικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.
Ποιο είναι το πολιτικό και θεσμικό μήνυμα;
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Σταύρος Παπασταύρου περιέγραψε τον Νίκο Ταγαρά ως «σημείο αναφοράς πέρα από κόμματα και παρατάξεις» και συνέδεσε ρητά τον Κώδικα με τη μετάβαση «από τη φθορά της πολυνομίας στην τάξη». Η επιλογή να δοθεί το όνομά του σε μια κωδικοποίηση που προβάλλεται ως «ιστορική μεταρρύθμιση» επιχειρεί να προσδώσει διακομματική νομιμοποίηση σε μια τεχνική αλλά βαθιά πολιτική τομή: την απλούστευση των κανόνων που ρυθμίζουν τον χώρο.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη, η επιτυχία ή η αποτυχία του Κώδικα θα κριθεί στο αν θα μειωθούν στην πράξη οι καθυστερήσεις σε άδειες, οι αντιφατικές γνωμοδοτήσεις και η ανάγκη «ειδικών γνώσεων» για να βρεθεί τι ισχύει σε κάθε οικόπεδο ή χρήση γης. Η δωρεάν ψηφιακή πρόσβαση περιορίζει το προνόμιο των λίγων που γνωρίζουν πώς να πλοηγηθούν στον λαβύρινθο της πολεοδομικής νομοθεσίας και ενισχύει τη διαφάνεια στις σχέσεις πολίτη – διοίκησης. Θεσμικά, η κωδικοποίηση δημιουργεί ένα σταθερό σημείο αναφοράς για κάθε μελλοντική μεταρρύθμιση στον χώρο, αλλά και ένα μέτρο σύγκρισης: αν οι επόμενες παρεμβάσεις υπηρετήσουν την απλούστευση ή αν, αντίθετα, ξανανοίξουν τον δρόμο στην πολυνομία που ο ίδιος ο Κώδικας δηλώνει ότι θέλει να ξεπεράσει.
#ΚώδικαςΧωροταξίας #Πολεοδομία #ΝικόλαοςΤαγαράς #ΥΠΕΝ #Βουλή
