Η Κομισιόν ανοίγει δημοσιονομικό χώρο έως 1,5 δισ. ευρώ για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε στοχευμένη στήριξη καταναλωτών και τήρηση των ευρωπαϊκών ορίων δαπανών.
Έναν νέο, στοχευμένο «κουμπαρά» για την ενεργειακή κρίση αποκτά η Ελλάδα, καθώς η Κομισιόν ενεργοποιεί ειδική ρήτρα διαφυγής για δαπάνες ενεργειακής ασφάλειας. Για την περίοδο 2026-2028 προβλέπεται ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ, περίπου 745 εκατ. €, και σωρευτικά έως 0,6% του ΑΕΠ ή περίπου 1,5 δισ. € για επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, οι ενεργειακές επενδύσεις θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν εντός αυτής της ευελιξίας, απελευθερώνοντας χώρο για άλλα μέτρα στήριξης χωρίς να διαταράσσεται η συμφωνημένη πορεία καθαρών δαπανών με την Ευρώπη.
Πώς συνδέονται άμυνα, ενέργεια και δημοσιονομικά όρια
Η Ελλάδα ήδη αξιοποιεί την εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φθάσουν το 2,6% του ΑΕΠ το 2026, αυξημένες κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Η νέα πρόβλεψη της Κομισιόν ουσιαστικά επεκτείνει το ίδιο πλαίσιο ευελιξίας και στην ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, τόνισε στο πλαίσιο της υπουργικής διάσκεψης του ΟΟΣΑ ότι η ρήτρα διαφυγής δημιουργεί χώρο για «στρατηγικές επενδύσεις στην Ευρώπη», υπογραμμίζοντας την ανάγκη «χειρουργικής ακρίβειας» στην κατανομή πόρων, όπως έγινε στην άμυνα.
Πίεση από μέτρα στήριξης και πληθωρισμό ενέργειας
Τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή –όπως η επιδότηση ντίζελ, το fuel pass και η έκτακτη ενίσχυση σε οικογένειες με παιδιά– εκτιμάται ότι θα κοστίσουν 0,2% του ΑΕΠ το 2026. Αν παραταθούν έως το τέλος του 2026, το κόστος ανεβαίνει στο 0,6% του ΑΕΠ.
Με αυτά τα δεδομένα, οι καθαρές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν 7,3% το 2026 και 10,4% σωρευτικά την τριετία 2024-2026, υπερβαίνοντας την πορεία που έχει συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες. Η απόκλιση, 1,5% του ΑΕΠ ετησίως για το 2026 και 0,2% για την τριετία, παραμένει πάντως εντός του περιθωρίου ευελιξίας της εθνικής ρήτρας διαφυγής για άμυνα.
Στοχευμένη στήριξη και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης
Η Κομισιόν, στις συστάσεις της προς την Ελλάδα, ζητεί αυστηρή τήρηση του ανώτατου ρυθμού αύξησης των καθαρών δαπανών και αποφυγή οριζόντιων μέτρων στήριξης στο νέο ενεργειακό ράλι. Προκρίνει προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για ευάλωτα νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις.
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι, μόλις υποχωρήσουν οι πιέσεις στις τιμές, τα μέτρα αυτά πρέπει να αποσυρθούν χωρίς καθυστέρηση. Παράλληλα, ζητεί επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, με απλοποίηση αδειοδοτήσεων για επενδύσεις σε ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί η υψηλή εξάρτηση της Ελλάδας από ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα στις μεταφορές και στα νοικοκυριά.
Σχόλιο 
: Ο ειδικός δημοσιονομικός χώρος έως 1,5 δισ. € δεν σημαίνει αυτόματα νέες οριζόντιες επιδοτήσεις λογαριασμών ρεύματος ή καυσίμων, αλλά κυρίως επενδύσεις σε ενεργειακή ασφάλεια και ΑΠΕ. Για τον Έλληνα καταναλωτή, η πίεση βραχυπρόθεσμα παραμένει, καθώς οι Βρυξέλλες ζητούν στοχευμένη και όχι γενικευμένη στήριξη. Ωστόσο, αν ο πόρος κατευθυνθεί σε δίκτυα, αποθήκευση και καθαρή παραγωγή, μπορεί να περιορίσει τη μεταβλητότητα τιμών και την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, άρα και τον κίνδυνο νέων «εκρήξεων» σε λογαριασμούς και αντλία καυσίμων μεσοπρόθεσμα. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις ενεργοβόρες, η έμφαση σε στοχευμένα μέτρα και επενδύσεις υποδομής δημιουργεί προοπτική πιο σταθερού ενεργειακού κόστους, αλλά και αυστηρότερο έλεγχο στις κρατικές ενισχύσεις.
#Ενέργεια #Οικονομία #Κομισιόν #ΑΠΕ #Ελλάδα
