Η «ακρίβεια πληθωρισμός» δεν είναι πια στατιστικός δείκτης αλλά καθημερινό σοκ για τα ελληνικά νοικοκυριά, την ώρα που οι επιχειρήσεις εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Η απόκλιση αυτή τροφοδοτεί μια σιωπηλή αναδιανομή πλούτου, ενώ η δημόσια πολιτική επιμένει σε ψηφιακά ημίμετρα αντί για στοχευμένες φορολογικές παρεμβάσεις.
Η «ακρίβεια πληθωρισμός» μετατρέπει την ελληνική καθημερινότητα σε διαρκή άσκηση επιβίωσης, με τα νοικοκυριά να βλέπουν το πραγματικό τους εισόδημα να διαβρώνεται παρά τη διεθνή αποκλιμάκωση της ενέργειας. Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις διατηρούν την κερδοφορία τους, αξιοποιώντας την ένταση των ανατιμήσεων για να μετακυλίουν το κόστος στην τελική τιμή.
Πώς η ακρίβεια πληθωρισμός χτυπά νοικοκυριά και ευνοεί τις επιχειρήσεις;
Η Ελλάδα εμφανίζει πληθωρισμό 4,9%, το υψηλότερο επίπεδο 38 μηνών και σαφώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο 3,2%, με ενέργεια, τρόφιμα, στέγαση και εστίαση να «ρουφούν» το διαθέσιμο εισόδημα. Το φαινόμενο «rockets and feathers» κυριαρχεί, με τις τιμές να ανεβαίνουν άμεσα σε κάθε διεθνή κρίση και να υποχωρούν αργά, συντηρώντας τον ενεργειακό πληθωρισμό.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης καταγράφει την τρίτη χειρότερη επίδοση 40 μηνών, καθώς η ανεργία στο 9,5% δεν αντισταθμίζει την απώλεια αγοραστικής δύναμης. Αντίθετα, ο δείκτης οικονομικού κλίματος παραμένει πάνω από τις 100 μονάδες, δείχνοντας ότι πολλές επιχειρήσεις προσαρμόζονται μετακυλίοντας σχεδόν πλήρως το αυξημένο κόστος στους πελάτες.
Ποιο ρόλο παίζουν ο ΦΠΑ, τα ολιγοπώλια και τα ψηφιακά εργαλεία;
Η απόκλιση μεταξύ καταναλωτών και επιχειρήσεων συνιστά μια σιωπηρή αναδιανομή πλούτου, με τα νοικοκυριά να υφίστανται πλήρη διάβρωση εισοδήματος και τον λεγόμενο «πληθωρισμό της απληστίας» να κερδίζει έδαφος. Επιχειρήσεις αξιοποιούν την κρίση για δυσανάλογες αυξήσεις τιμών σε σχέση με το πραγματικό κόστος, διευρύνοντας τα περιθώρια κέρδους, ιδιαίτερα σε αγορές με ολιγοπωλιακά χαρακτηριστικά.
Τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα ανατρέπουν το επιχείρημα ότι η μείωση ΦΠΑ «χάνεται» στην αλυσίδα, δείχνοντας βαθμό μετακύλισης άνω του 90% στις τελικές τιμές από το 2021 και μετά. Σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού, οι στοχευμένες μειώσεις έμμεσων φόρων περνούν σχεδόν πλήρως στον καταναλωτή, ενώ όταν οι φόροι αυξάνονται, οι επιχειρήσεις απορροφούν μέρος του κόστους (περίπου 74%) για να μη χάσουν πελατεία.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Αντί για συνδυασμό μείωσης έμμεσων φόρων και αυστηρής ρύθμισης κατά των καρτέλ, η κρατική απάντηση περιορίζεται σε ψηφιακά εργαλεία με περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Η νέα πλατφόρμα σύγκρισης τιμών, που διαδέχθηκε το «e-katanalotis», εμφανίζει ετεροχρονισμένες και ανακριβείς τιμές, δημιουργώντας «ψηφιακό αλαλούμ» αντί για πραγματική ενίσχυση της διαφάνειας τιμών.
Δεκαέξι χρόνια μετά το πρώτο παρατηρητήριο τιμών, ο «ταξικός τιμάριθμος» παραμένει, με τον πληθωρισμό να επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα που δαπανούν σχεδόν όλα τα χρήματά τους σε βασικά αγαθά. Χωρίς μείωση έμμεσων φόρων σε είδη πρώτης ανάγκης και ουσιαστικό έλεγχο των ολιγοπωλίων, ο κύκλος των ανατιμήσεων θα συνεχίσει να ανατροφοδοτείται και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών θα συρρικνώνεται.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η σημερινή εξίσωση σημαίνει πιο ακριβό καλάθι, μεγαλύτερη πίεση από λογαριασμούς ενέργειας και στέγασης και περιορισμό κατανάλωσης σε μη βασικά αγαθά. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρές, το περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού και άνισου ανταγωνισμού με ισχυρούς παίκτες αυξάνει τον κίνδυνο περιθωριοποίησης, ενώ για την εθνική οικονομία η απόκλιση μεταξύ «ευημερίας δεικτών» και πραγματικού εισοδήματος συνιστά σοβαρό εμπόδιο για βιώσιμη ανάπτυξη και σταθερή φορολογική βάση.
Διαβάστε επίσης:
Χατζηδάκης δηλώνει: Δεν θα μπούμε σε διαγωνισμό παροχολογίας
Δημήτρης Κουτσούμπας ζητά πιο δυνατό ΚΚΕ για κέρδη του λαού
#ακρίβεια #πληθωρισμός #ΦΠΑ #νοικοκυριά #επιχειρήσεις
