Η ακρίβεια σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα αποτυπώνεται ωμά όταν συγκρίνεις ίδιους κωδικούς προϊόντων με τις τιμές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Από το βρεφικό γάλα έως τον καφέ σε κάψουλες, η χώρα εμφανίζεται συστηματικά ακριβότερη, παρότι το εισόδημα και η αγοραστική δύναμη υπολείπονται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Η ακρίβεια σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα αποκαλύπτεται πλέον με χειρουργική ακρίβεια μέσα από τις διασυνοριακές συγκρίσεις τιμών σε ίδιους κωδικούς προϊόντων. Τα στοιχεία δείχνουν μια σταθερή εικόνα: η ελληνική αγορά πληρώνει περισσότερο για βασικά αγαθά, παρά το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και την ασθενέστερη αγοραστική δύναμη.
Ακρίβεια σούπερ μάρκετ: τι δείχνουν οι συγκρίσεις προϊόν προς προϊόν;
Το βρεφικό γάλα πρώτης ηλικίας, από μεγάλη πολυεθνική, πωλείται στην Ελλάδα 28,63 €/κιλό, όταν στο Βέλγιο η τιμή είναι 16,86 €/κιλό και στη Ρουμανία 24,34 €/κιλό. Δηλαδή, 70% ακριβότερο από το Βέλγιο και 17% ακριβότερο από τη Ρουμανία, παρότι στις δύο αυτές χώρες το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και η αγοραστική δύναμη είναι υψηλότερα.
Η εικόνα επαναλαμβάνεται σε σειρά προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης. Δημοφιλές αναψυκτικό κορυφαίας εταιρείας κοστίζει 1,81 €/λίτρο στην Ελλάδα, έναντι 1,78 €/λίτρο στο Βέλγιο, 1,64 €/λίτρο στην Ιταλία, 1,59 €/λίτρο στην Κύπρο και 1,24 €/λίτρο στη Ρουμανία. Ακόμη και χωρίς ΦΠΑ, η Ελλάδα παραμένει στις πιο ακριβές χώρες, με 1,60 €/λίτρο και το Βέλγιο να προηγείται οριακά.
Φόροι, περιθώρια και γεωγραφικοί περιορισμοί: τι πραγματικά φουσκώνει τις τιμές;
Στα μπισκότα παγκόσμιας μάρκας, η Ελλάδα εμφανίζει τιμή 8,02 €/κιλό, όταν η Ιταλία βρίσκεται στα 6,30 €/κιλό και το Βέλγιο στα 8,43 €/κιλό. Χωρίς ΦΠΑ, η Ελλάδα πέφτει στα 7,08 €/κιλό, αλλά η Ιταλία στα 5,71 €/κιλό και το Βέλγιο στα 6,04 €/κιλό, με τη διαφορά Ελλάδας–Ιταλίας να φτάνει περίπου το 24%.
Στα δημητριακά γνωστής μάρκας, η Ελλάδα τιμολογεί 10,24 €/κιλό (9,06 €/κιλό χωρίς ΦΠΑ), όταν στο Βέλγιο η τιμή είναι 6,64 €/κιλό (6,27 €/κιλό χωρίς ΦΠΑ) – απόκλιση περίπου 45%. Αντίστοιχα, ο καφές σε κάψουλες κοστίζει 0,56 € ανά τεμάχιο στην Ελλάδα, έναντι 0,40 € σε Πορτογαλία και Κύπρο, 0,39 € στην Ιταλία και 0,45 € στη Γερμανία, με την Ελλάδα να επιβαρύνεται επιπλέον από Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Όταν τα «ελληνικά» είναι ακριβότερα στην Ελλάδα
Η υψηλή τιμή δεν περιορίζεται στα προϊόντα πολυεθνικών. Γνωστή μάρκα μαργαρίνης που παράγεται στην Ελλάδα πωλείται χωρίς ΦΠΑ 7,10 €/κιλό στην εγχώρια αγορά και 5,75 €/κιλό στην Κύπρο, παρότι η κυπριακή αγορά είναι μικρότερη και πιο απομακρυσμένη, με υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα. Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται σε πολλούς κωδικούς που διακινούνται και στις δύο αγορές.
Ακόμη και προϊόντα αμιγώς ελληνικών εταιρειών πωλούνται ακριβότερα «εντός έδρας». Πελτές ντομάτας ιστορικής μάρκας κοστίζει 4,86 €/κιλό χωρίς ΦΠΑ στην Ελλάδα και 4,02 €/κιλό στην Κύπρο. Ανάλογες αποκλίσεις εντοπίζονται σε γάλα, κρασί, αλλά και σε κατηγορίες όπως σνακ, παγωτά και τροφές για κατοικίδια.
Η ευρωπαϊκή κόντρα προμηθευτών–λιανεμπόρων και η ελληνική ιδιαιτερότητα
Το ερώτημα «φταίνε οι προμηθευτές ή οι λιανέμποροι;» δεν είναι μόνο ελληνικό. Σε επίπεδο Ε.Ε., οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, μέσω της Eurocommerce, πιέζουν για άρση των γεωγραφικών περιορισμών εφοδιασμού, καταγγέλλοντας ότι οι πολυεθνικές τιμολογούν διαφορετικά ανά χώρα, αξιοποιώντας την ασύμμετρη διαπραγματευτική τους ισχύ.
Απέναντι, η AIM, που εκπροσωπεί τις βιομηχανίες επώνυμων προϊόντων, κατηγορεί τις αλυσίδες για αθέμιτες πρακτικές και αποδίδει τις διαφορές τιμών στα διαφορετικά περιθώρια κέρδους του λιανεμπορίου ανά χώρα. Επισημαίνει μάλιστα ότι η Aldi αγοράζει κεντρικά σε ίδιες τιμές για όλη την Ευρώπη, αλλά διαφοροποιεί τις λιανικές τιμές ανά αγορά, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες.
Τι αλλάζει με την εφαρμογή «PosoKanei» και τα πολιτικά μηνύματα
Η νέα εφαρμογή «PosoKanei», που αναπτύχθηκε για το υπουργείο Ανάπτυξης και την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς, κάνει για πρώτη φορά ορατές στο ευρύ κοινό τις διαφορές τιμών ανάμεσα στις χώρες για ίδιους κωδικούς προϊόντων. Παρά τις τεχνικές βελτιώσεις που ακόμη απαιτούνται, η εργαλειοθήκη για την τεκμηρίωση της ακρίβειας διευρύνεται.
Στην παρουσίαση της εφαρμογής, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «αδικαιολόγητες, υψηλές τιμές στην Ελλάδα σε σχέση με αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να γίνουν εύκολα ανεκτές εάν δεν εξηγηθούν με απόλυτη σαφήνεια». Ωστόσο, παρά τα πλαφόν κέρδους στο βρεφικό γάλα, τα πρόστιμα σε πολυεθνικές και τις παρεμβάσεις προς τις Βρυξέλλες για τους γεωγραφικούς περιορισμούς, η εικόνα των ραφιών δείχνει ότι η απόσταση με την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει.
SBC Red Line
Η δημόσια συζήτηση «δαιμονοποιεί» συχνά τις πολυεθνικές, αλλά τα παραδείγματα ελληνικών προϊόντων που είναι ακριβότερα στην Ελλάδα δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο: αφορά ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από το εργοστάσιο μέχρι το ράφι. Η ακρίβεια δεν είναι μόνο εισαγόμενη, είναι και εγχώρια κατασκευασμένη.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων και τα σούπερ μάρκετ, η περίοδος της «σιωπηλής» τιμολόγησης τελειώνει, καθώς οι καταναλωτές αποκτούν πρόσβαση σε συγκρίσιμα στοιχεία ανά χώρα. Όσο πιο ορατές γίνονται οι αποκλίσεις, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για στοχευμένους ελέγχους, πολιτική πίεση και φθορά φήμης.
Το επόμενο στοίχημα είναι αν η Ελλάδα θα καταφέρει να αξιοποιήσει τα δεδομένα για να πιέσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για αλλαγές στους γεωγραφικούς περιορισμούς, ενώ ταυτόχρονα θα αγγίξει τα δικά της διαρθρωτικά κόστη. Διαφορετικά, η «ακρίβεια σούπερ μάρκετ» θα παραμείνει μόνιμο ανταγωνιστικό μειονέκτημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Διαβάστε επίσης:
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καταγγέλλει ότι η ανάπτυξη δεν φτάνει στους μισθούς
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καταγγέλλει ότι η ανάπτυξη δεν φτάνει στους μισθούς
#ακρίβεια #σούπερμάρκετ #τιμέςτροφίμων #βρεφικόγάλα #καλάθινοικοκυριού #ΕυρωπαϊκήΈνωση #πολυεθνικές #λιανεμπόριο #φορολογία #ΕιδικόςΦόροςΚατανάλωσης #ελληνικήοικονομία #καταναλωτής #εφαρμογήPosoKanei #γεωγραφικοίπεριορισμοί #ανταγωνισμός
