Οι γεωφράξεις εντάλματα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας ιστορικής απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τα ψηφιακά δικαιώματα. Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι τα δεδομένα τοποθεσίας κινητών τηλεφώνων καλύπτονται από συνταγματική προστασία ιδιωτικότητας.
Οι γεωφράξεις εντάλματα τίθενται πλέον σε αυστηρότερο πλαίσιο μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που έκρινε ότι οι πολίτες έχουν «εύλογη προσδοκία ιδιωτικότητας» στα δεδομένα τοποθεσίας των κινητών τους. Η απόφαση επιβάλλει στην αστυνομία την υποχρέωση λήψης εντάλματος έρευνας με επίκληση πιθανής ενοχής πριν ζητήσει ιστορικά δεδομένα γεωεντοπισμού από τεχνολογικές εταιρείες.
Πώς αλλάζει η απόφαση τη χρήση που έχουν οι γεωφράξεις εντάλματα;
Το Ανώτατο Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι η απλή χρήση υπηρεσιών όπως εκείνων της Google δεν συνιστά «εκούσια κοινολόγηση» τοποθεσίας προς τρίτους. Άρα, δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτομάτως το λεγόμενο «δόγμα τρίτου μέρους», που μέχρι σήμερα επέτρεπε στις αρχές να ζητούν δεδομένα χωρίς ένταλμα όταν ο χρήστης τα μοιραζόταν με κάποιον πάροχο.
Οι γεωφράξεις εντάλματα, όπου η αστυνομία «ζωγραφίζει» μια περιοχή στον χάρτη και ζητά από εταιρείες να της πουν ποιοι χρήστες βρέθηκαν εκεί σε συγκεκριμένο χρόνο, κρίθηκαν εξαιρετικά ευρείες και δυνητικά αντισυνταγματικές. Το δικαστήριο όμως δεν τις απαγόρευσε συνολικά, ζητώντας αντ’ αυτού αυστηρότερη στόχευση και τεκμηριωμένη επίκληση εύλογης υπόνοιας σε κάθε αίτημα.
Γιατί η υπόθεση Chatrie έγινε ορόσημο για τα ψηφιακά δικαιώματα;
Η υπόθεση αφορά τον Okello Chatrie, ο οποίος καταδικάστηκε για ληστεία τράπεζας με χρήση στοιχείων που αντλήθηκαν μέσω γεωφράξης από την Google. Οι συνήγοροί του υποστήριξαν ότι οι αρχές «έψαξαν πρώτα και υποψιάστηκαν μετά», παρακάμπτοντας την κλασική αρχή ότι πρώτα πρέπει να συνδεθεί συγκεκριμένο πρόσωπο με έγκλημα για να ζητηθεί ένταλμα.
Το Ανώτατο Δικαστήριο παρενέβη μετά από αντικρουόμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων σε ανάλογες υποθέσεις σε όλη τη χώρα. Αν και η ίδια η ποινή του Chatrie δεν αναμένεται να αλλάξει, καθώς τα στοιχεία θεωρήθηκαν ότι συλλέχθηκαν «καλόπιστα» με βάση το τότε ισχύον πλαίσιο, το Ανώτατο Δικαστήριο έστειλε την υπόθεση πίσω στο Εφετείο για να κριθεί αν υπήρχε πράγματι επαρκής πιθανή ενοχή στο συγκεκριμένο ένταλμα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα και τον κλάδο
Η απόφαση δημιουργεί ένα ισχυρό διεθνές προηγούμενο για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται τα δεδομένα τοποθεσίας, σε μια περίοδο που και η Ευρώπη σκληραίνει τη στάση της στην ψηφιακή επιτήρηση. Για την Ελλάδα, όπου η χρήση εφαρμογών γεωεντοπισμού είναι μαζική και οι συζητήσεις για τις παρακολουθήσεις βρίσκονται στο προσκήνιο, η αμερικανική νομολογία θα αποτελέσει αναπόφευκτο σημείο αναφοράς για δικαστές, ρυθμιστικές αρχές και τον δημόσιο διάλογο.
Για τις ελληνικές τεχνολογικές εταιρείες, πλατφόρμες και startups που επεξεργάζονται δεδομένα τοποθεσίας, η τάση αυτή ενισχύει την ανάγκη για αρχιτεκτονικές «privacy by design», όπως η αποθήκευση δεδομένων στη συσκευή και όχι στον κεντρικό διακομιστή. Κινήσεις όπως εκείνες της Google, που μεταφέρει μέρος των δεδομένων τοποθεσίας στις συσκευές για να περιορίσει την έκθεσή της σε εντάλματα, δείχνουν τον δρόμο για όλο το οικοσύστημα, από εφαρμογές διανομής μέχρι υπηρεσίες έξυπνης πόλης.
Σχόλιο 
: Η απόφαση δεν είναι μια απόλυτη νίκη των υπερασπιστών της ιδιωτικότητας, αλλά ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η εποχή των «μαζικών ψηφιακών ερευνών» χωρίς αυστηρό έλεγχο τελειώνει. Για τις ελληνικές αρχές και επιχειρήσεις που επενδύουν σε big data και γεωεντοπισμό, το μήνυμα είναι διπλό: περισσότερη νομική τεκμηρίωση για τις κρατικές έρευνες και πολύ πιο προσεκτικός σχεδιασμός προϊόντων ώστε η εμπορική αξιοποίηση των δεδομένων να συμβαδίζει με στέρεες εγγυήσεις δικαιωμάτων.
Διαβάστε επίσης:
Ψηφιακό ευρώ: οι όροι, τα οφέλη και τα κρυφά ρίσκα για όλους
#ιδιωτικότητα #δεδομένατοποθεσίας #ΑνώτατοΔικαστήριοΗΠΑ #κυβερνοασφάλεια #γεωεντοπισμός
