Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Άντριου Πάζντερ υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν σχεδίαζε εισβολή στη Γροιλανδία. Η παρέμβαση επιχειρεί να αναδιατυπώσει τη συζήτηση από τις δηλώσεις σε μια ευρύτερη στρατηγική για την Αρκτική.
Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να επαναπλαισιώσει τη συζήτηση γύρω από τη Γροιλανδία, μετά τις επανειλημμένες αναφορές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην απόκτηση του νησιού. Ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση Άντριου Πάζντερ δήλωσε ότι οι αναφορές σε εισβολή αποτελούν παρερμηνεία και ότι ο Λευκός Οίκος επιδίωκε κυρίως να αναδείξει τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής.
Τι είπε ο Πάζντερ για τη «μη εισβολή»
Μιλώντας στο Brussels Economic Security Forum, ο Πάζντερ ανέφερε ότι οι δηλώσεις Τραμπ «παρερμηνεύθηκαν ως απειλή για την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας». Υπογράμμισε ότι «ο πρόεδρος δεν είπε ποτέ ότι επρόκειτο να εισβάλουμε», αποδίδοντας τον θόρυβο σε υπερβολική προσήλωση στη ρητορική και όχι στην ουσία. Με μια χαρακτηριστική παρομοίωση, εξήγησε ότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε στον «αφρό» και όχι στον «καφέ» του ζητήματος, υπονοώντας ότι χάθηκε από το επίκεντρο η πραγματική πολιτική στόχευση.
Η στρατηγική διάσταση της Γροιλανδίας
Οι δηλώσεις έρχονται λίγες ημέρες μετά την τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος τόνισε ότι η Γροιλανδία παραμένει «προς το παρόν» τμήμα της Δανίας. Η φράση αυτή, σε συνδυασμό με το ιστορικό ενδιαφέρον Τραμπ για την απόκτηση του νησιού, τροφοδότησε εκ νέου ερωτήματα για τις πραγματικές προθέσεις της Ουάσινγκτον. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επαναφέρει το ζήτημα μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, αποφεύγοντας κατά καιρούς να αποκλείσει ρητά τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Η Γροιλανδία, ως τμήμα του Βασιλείου της Δανίας, αποτελεί κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο στην Αρκτική, με σημασία για τις θαλάσσιες οδούς, την άμυνα και τους φυσικούς πόρους. Η αμερικανική ρητορική, ακόμη και όταν παρουσιάζεται ως «μη κυριολεκτική», επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι σκανδιναβικές κυβερνήσεις αντιλαμβάνονται τη δέσμευση των ΗΠΑ στο διεθνές δίκαιο και στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας συμμάχων.
Πώς επηρεάζονται οι ευρωατλαντικές ισορροπίες;
Η προσπάθεια του Πάζντερ να υποβαθμίσει τις αναφορές σε εισβολή δείχνει την ανάγκη της αμερικανικής διπλωματίας να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους εταίρους. Η συζήτηση για τη Γροιλανδία δεν αφορά μόνο ένα νησί, αλλά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται την παρουσία τους στο ΝΑΤΟ και στην Αρκτική. Οι δηλώσεις Ρούμπιο ότι η Γροιλανδία είναι μέρος της Δανίας «προς το παρόν» αφήνουν ανοιχτό ένα πολιτικό ερώτημα που η διπλωματική γλώσσα προσπαθεί να κλείσει χωρίς να το επιλύσει.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η υπόθεση Γροιλανδίας υπενθυμίζει ότι οι αμερικανικές τοποθετήσεις για εδάφη συμμάχων έχουν άμεση σημασία για χώρες με ανοιχτά ζητήματα θαλάσσιων ζωνών και ασφάλειας. Η Αθήνα παρακολουθεί πώς η Ουάσινγκτον ισορροπεί ανάμεσα σε αιχμηρή ρητορική και θεσμικό σεβασμό, καθώς αυτό επηρεάζει και τις προσδοκίες για τη στάση των ΗΠΑ σε Ανατολική Μεσόγειο και Αιγαίο.





