Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι κάθε «εχθρική ενέργεια» των ΗΠΑ θα απαντηθεί άμεσα και αποφασιστικά. Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων και η διαμάχη για τα πλοία στο Στενό του Ορμούζ εντείνουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης στον Κόλπο.
Η Τεχεράνη ανεβάζει εκ νέου τους τόνους απέναντι στην Ουάσιγκτον, με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί να προειδοποιεί δημόσια ότι κάθε «εχθρική ενέργεια» από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα προκαλέσει «άμεση» και «αποφασιστική» απάντηση. Η δήλωση έρχεται αμέσως μετά από νέα νυχτερινή ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, επιβεβαιώνοντας ότι η αντιπαράθεση έχει πλέον σταθεροποιηθεί σε ένα μοτίβο περιοδικής αλλά επίμονης στρατιωτικής έντασης.
Τι αμφισβητεί το Ιράν για τα πλοία στο Στενό του Ορμούζ;
Ο Αραγτσί απέρριψε τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι επιτίθεται σε πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό, η χώρα του δεν στοχοποιεί την εμπορική ναυτιλία, αλλά πραγματοποιεί «αμυντικά πλήγματα» σε εγκαταστάσεις που, όπως υποστηρίζει, οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν για να επιτίθενται σε πολιτικά πλοία και να παραβιάζουν την εκεχειρία.
Η ιρανική τοποθέτηση μεταφέρει τη συζήτηση από το αν η Τεχεράνη επιτίθεται σε πλοία, στο ποιος θεωρείται υπεύθυνος για την υπονόμευση της ασφάλειας στη ναυσιπλοΐα της περιοχής. Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη «αυτοάμυνας» απέναντι σε αμερικανική στρατιωτική παρουσία, μετατρέποντας τις κατηγορίες για επιθετικότητα σε αφήγημα περί αποτροπής.
Η προειδοποίηση Αραγτσί και το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον
Στην ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αραγτσί υπογράμμισε ότι «ό,τι δεν πέτυχαν οι κυρώσεις και ο πόλεμος, δεν θα κερδηθεί με περισσότερο πόλεμο». Η φράση αυτή λειτουργεί ταυτόχρονα ως κριτική στην αμερικανική στρατηγική πίεσης μέσω κυρώσεων και στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά και ως προειδοποίηση ότι η συνέχιση της ίδιας γραμμής δεν θα οδηγήσει σε πολιτική υποχώρηση της Τεχεράνης.
Η αναφορά σε «άμεση» και «αποφασιστική» απάντηση σηματοδοτεί ότι το Ιράν θέλει να αποτρέψει προληπτικά περαιτέρω αμερικανικά πλήγματα, προβάλλοντας το κόστος μιας κλιμάκωσης. Την ίδια στιγμή, η δημόσια διατύπωση της προειδοποίησης ενισχύει το εσωτερικό μήνυμα προς την ιρανική κοινή γνώμη ότι η κυβέρνηση δεν αφήνει αναπάντητες τις αμερικανικές κινήσεις.
Πώς διαμορφώνεται η ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο;
Η ανταλλαγή πληγμάτων και η ρητορική αντιπαράθεση δείχνουν ότι οι δύο πλευρές κινούνται σε μια εύθραυστη ισορροπία: επιδιώκουν να επιβάλουν «κόκκινες γραμμές» χωρίς να οδηγηθούν σε γενικευμένο πόλεμο. Οι ΗΠΑ επιμένουν στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και στη διατήρηση της στρατιωτικής τους παρουσίας, ενώ το Ιράν επιχειρεί να περιορίσει αυτή την παρουσία, εμφανίζοντας την ως απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε επεισόδιο στο Στενό του Ορμούζ αποκτά βαρύνουσα σημασία, καθώς η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός είναι κρίσιμη για τη διεθνή ενεργειακή τροφοδοσία. Η ιρανική θέση περί «αμυντικών πληγμάτων» σε αμερικανικές εγκαταστάσεις που «επιτρέπεται» να χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε πλοία, επιχειρεί να νομιμοποιήσει στρατιωτικές ενέργειες που, από την οπτική της Ουάσιγκτον, συνιστούν αποσταθεροποίηση.
Θεσμική κριτική: τι δείχνει η αντιπαράθεση για τις διεθνείς διαδικασίες;
Η δημόσια ανταλλαγή κατηγοριών και πληγμάτων αναδεικνύει το κενό αποτελεσματικών θεσμικών μηχανισμών αποκλιμάκωσης στην περιοχή. Αντί για αξιοποίηση πολυμερών πλαισίων και διαύλων διαμεσολάβησης, ΗΠΑ και Ιράν επιλέγουν να επικοινωνούν κυρίως μέσω στρατιωτικών κινήσεων και αναρτήσεων σε κοινωνικά δίκτυα.
Η απουσία διαφανούς, διεθνώς αποδεκτής διαδικασίας διερεύνησης των επεισοδίων στη ναυσιπλοΐα αφήνει χώρο σε αμοιβαίες κατηγορίες χωρίς ανεξάρτητη τεκμηρίωση. Αυτό ενισχύει την αβεβαιότητα για τις αγορές και δυσχεραίνει τη χάραξη σταθερής πολιτικής από τρίτες χώρες που εξαρτώνται από τις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η ένταση ΗΠΑ–Ιράν στον Περσικό Κόλπο έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία. Η χώρα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τα λειτουργικά κόστη, τους ασφαλιστικούς κινδύνους και τη στρατηγική των ελληνικών ναυτιλιακών. Διπλωματικά, η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ και στην ανάγκη σταθερότητας σε μια θαλάσσια ζώνη κρίσιμη για την παγκόσμια ενέργεια, αποφεύγοντας κινήσεις που θα την εμπλέξουν σε διμερείς αντιπαραθέσεις πέραν του διεθνούς δικαίου.
#Ιράν #ΗΠΑ #Αραγτσί #Ορμούζ #Ναυσιπλοΐα
