Ο Κάθετος Διάδρομος μπαίνει στο πρώτο ουσιαστικό τεστ αγοράς με τη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου και τον ΔΕΣΦΑ να εκτιμά δέσμευση τουλάχιστον 30% της προσφερόμενης δυναμικότητας στο Σιδηρόκαστρο. Το νέο καθεστώς χαμηλότερων ταριφών, οι μακρύτερης διάρκειας συμβάσεις και η αμερικανική στήριξη μέσω Atlantic SEE διαμορφώνουν ένα διαφορετικό τοπίο για τις ροές φυσικού αερίου στην περιοχή.
Ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται σε φάση «ώρας αλήθειας» με την πρώτη ετήσια δημοπρασία της 6ης Ιουλίου, υπό νέο καθεστώς μειωμένων ταριφών και μακράς διάρκειας προϊόντων που έχει συμφωνηθεί με την Κομισιόν. Πηγές του ΔΕΣΦΑ εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξες ότι θα δεσμευτεί τουλάχιστον το 30% της προσφερόμενης δυναμικότητας μέσω Σιδηροκάστρου, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη απομακρύνεται οριστικά από το ρωσικό αέριο.
Πώς αλλάζει η αγορά φυσικού αερίου με τον Κάθετο Διάδρομο;
Το νέο σχήμα μειωμένων ταριφών και προϊόντων διάρκειας από 3 μήνες έως 1 έτος μειώνει το κόστος διαμετακόμισης στον άξονα Ελλάδας – Ουκρανίας και αυξάνει την προβλεψιμότητα για τους προμηθευτές. Η δυνατότητα δέσμευσης δυναμικότητας σε όλα τα διασυνοριακά σημεία μέχρι την Ουκρανία επιτρέπει στους traders να κατευθύνουν φορτία προς Βουλγαρία, Ρουμανία ή Ουγγαρία, χωρίς να δεσμεύονται υποχρεωτικά για την ουκρανική αγορά.
Στη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου θα διατεθεί μέσω Σιδηροκάστρου ποσότητα λίγο κάτω από 100 Γιγαβατώρες, με τον ΔΕΣΦΑ να εκτιμά ότι περίπου 30 Γιγαβατώρες θα δεσμευτούν στο πρώτο αυτό «crash test». Η αύξηση της μεταφορικής ικανότητας στο ελληνοβουλγαρικό σκέλος από 1ης Ιουλίου ενισχύει τη δυνατότητα ροών προς Βαλκάνια και Κεντρική Ευρώπη, την ώρα που η αγορά αναζητά σταθερές μη ρωσικές πηγές τροφοδοσίας.
Ποιο είναι το γεωπολιτικό και επενδυτικό μήνυμα της επανεκκίνησης;
Η σημερινή εκδήλωση της Atlantic SEE LNG Trade στο κέντρο της Αθήνας, με τη συμμετοχή του ΥΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου και της πρέσβειρας των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ, επιχειρεί να σηματοδοτήσει μια ουσιαστική «επανεκκίνηση» του έργου. Η παρουσία της ηγεσίας της Atlantic SEE, του Αλέξανδρου Εξάρχου και του Κώστα Ξιφαρά, συνδέει άμεσα τον Κάθετο Διάδρομο με την ελληνοαμερικανική ενεργειακή συνεργασία και τη στρατηγική για ενίσχυση των ροών LNG προς την Ευρώπη.
Η πρόσφατη συμφωνία Venture Global – Atlantic SEE για διπλασιασμό των ποσοτήτων αμερικανικού LNG από το 2030 και μετά δημιουργεί υπόβαθρο για μακροχρόνιες ροές μέσω του δικτύου. Πηγές του ομίλου Aktor δεν αποκλείουν η κίνηση αυτή να συνοδευτεί από βραχυχρόνια συμβόλαια με αγοραστές της περιοχής, συνδέοντας απευθείας τη δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο με εμπορικές συμφωνίες φυσικού αερίου πριν την έναρξη των 20ετών συμβολαίων.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου και η σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, μετά και τη διακοπή από 17 Ιουνίου των βραχυπρόθεσμων εισαγωγών μέσω αγωγών, δημιουργούν προϋποθέσεις για πιο ανταγωνιστικές τιμές χονδρικής στην περιοχή. Περισσότερες διαδρομές, αυξημένη δυναμικότητα και πρόσβαση σε φορτία LNG από ΗΠΑ ενισχύουν τον ανταγωνισμό μεταξύ προμηθευτών, κάτι που μεσοπρόθεσμα μπορεί να συγκρατήσει τις διακυμάνσεις στους λογαριασμούς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Η τρέχουσα περίοδος χαρακτηρίζεται προπαρασκευαστική ενόψει της χρονιάς αερίου 2027-2028, με τη βουλγαρική πλευρά να κρατά πιο επιφυλακτική στάση ως προς τα άμεσα συμπεράσματα. Ωστόσο, η επέκταση του Διαδρόμου προς Ουγγαρία, Σλοβακία και Δυτικά Βαλκάνια και η κινητοποίηση των Βρυξελλών για άρση ρυθμιστικών εμποδίων δείχνουν ότι η περιφερειακή αγορά αερίου οδεύει σε μεγαλύτερη ενοποίηση, με πιθανό όφελος σε σταθερότητα εφοδιασμού και κόστος για τον τελικό καταναλωτή.
Σχόλιο 
: Η δημοπρασία της 6ης Ιουλίου λειτουργεί ως βαρόμετρο για το κατά πόσο η αγορά εμπιστεύεται το νέο μοντέλο τιμολόγησης και τη στρατηγική στροφής σε LNG και εναλλακτικές πηγές. Αν η πρόβλεψη του ΔΕΣΦΑ για δέσμευση τουλάχιστον 30% επιβεβαιωθεί και συνδυαστεί με βραχυχρόνια συμβόλαια Atlantic SEE σε τοπικούς αγοραστές, θα ενισχυθεί η ρευστότητα και ο ανταγωνισμός, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για πιο προβλέψιμους λογαριασμούς ενέργειας τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
Κάθετος Διάδρομος επεκτείνει προϊόντα σε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία
#ΚάθετοςΔιάδρομος #ΔΕΣΦΑ #AtlanticSEE #φυσικόαέριο #LNG
