Κεφαλιές στο ποδόσφαιρο: τι δείχνει νέα μελέτη για άνοια

Οι κεφαλιές στο ποδόσφαιρο συνδέονται με άμεσες, έστω προσωρινές, αλλαγές σε βιοδείκτες εγκεφαλικής βλάβης στο αίμα ακόμη και σε ερασιτέχνες παίκτες. Νέα μελέτη σε 302 ποδοσφαιριστές δείχνει ότι όσο περισσότερες και πιο δυνατές οι κεφαλιές, τόσο μεγαλύτερη η επιβάρυνση.

Οι κεφαλιές στο ποδόσφαιρο συνδέονται με άμεσες, έστω προσωρινές, αλλαγές σε βιοδείκτες εγκεφαλικής βλάβης στο αίμα ακόμη και σε ερασιτέχνες παίκτες. Νέα μελέτη σε 302 ποδοσφαιριστές δείχνει ότι όσο περισσότερες και πιο δυνατές οι κεφαλιές, τόσο μεγαλύτερη η επιβάρυνση για τον εγκέφαλο.

Διαφήμιση

Πόσο επικίνδυνες είναι οι κεφαλιές στο ποδόσφαιρο;

Εδώ και χρόνια γνωρίζουμε ότι πρώην επαγγελματίες ποδοσφαιριστές εμφανίζουν 2 έως 3 φορές υψηλότερο κίνδυνο για νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως άνοια και νόσο Αλτσχάιμερ. Η νέα ολλανδική μελέτη έρχεται να φωτίσει τι συμβαίνει άμεσα στον εγκέφαλο, αμέσως μετά τις κεφαλιές, σε επίπεδο ερασιτεχνών.

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ παρακολούθησε 302 ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές, μέσης ηλικίας 24,6 ετών. Πήραν δείγματα αίματος αμέσως μετά τον αγώνα και ξανά 24–48 ώρες αργότερα, αναλύοντας έξι βιοδείκτες εγκεφαλικής βλάβης, δηλαδή ουσίες που αυξάνονται όταν τα νευρικά κύτταρα πιέζονται ή τραυματίζονται.

Μεταξύ αυτών ήταν η πρωτεΐνη p-tau217, που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, η νευροϊνιδιακή ελαφριά αλυσίδα (NfL), το ένζυμο ενολάση και η πρωτεΐνη S100B, η οποία συνδέεται με βλάβες στα νευρικά κύτταρα και τον εγκεφαλικό ιστό.

Τι έδειξε η μελέτη για τις κεφαλιές και τον εγκέφαλο

Από τους 302 παίκτες, οι 216 έκαναν κεφαλιές κατά τη διάρκεια του αγώνα. Σε αυτούς, αμέσως μετά το παιχνίδι, βρέθηκαν υψηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης S100B και τάση αύξησης της p-tau217 σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν καθόλου κεφαλιές. Δηλαδή, ο εγκέφαλος έδειχνε σημάδια άμεσης πίεσης ή μικροτραυματισμού.

Όσο περισσότερες κεφαλιές έκανε ένας παίκτης, τόσο μεγαλύτερη ήταν η αύξηση των βιοδεικτών. Επιπλέον, οι πιο δυνατές κεφαλιές –από μακρινές σέντρες ή πολύ δυνατά σουτ– συνδέθηκαν με ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις. Αυτό που ανησυχεί τους επιστήμονες είναι η «δοσοεξαρτώμενη» σχέση: περισσότερα χτυπήματα, μεγαλύτερη βιολογική αντίδραση.

Το καθησυχαστικό στοιχείο είναι ότι οι τιμές των βιοδεικτών επανήλθαν στα φυσιολογικά επίπεδα μέσα σε 24–48 ώρες. Όμως οι ερευνητές προειδοποιούν ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη αν οι επαναλαμβανόμενες, έστω προσωρινές, αυτές μεταβολές μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσουν σε μόνιμες βλάβες ή να αυξήσουν τον κίνδυνο άνοιας.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι, ειδικά στους επαγγελματίες αθλητές, η αθροιστική επίδραση χιλιάδων κεφαλιών σε βάθος ετών πιθανόν να εξηγεί τον αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών νοσημάτων που έχει ήδη καταγραφεί σε μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες.

Τι σημαίνει αυτό για εσάς

Αν παίζετε ποδόσφαιρο σε ερασιτεχνικό επίπεδο ή αν το παιδί σας είναι σε ακαδημία, το μήνυμα δεν είναι «σταματήστε το ποδόσφαιρο», αλλά «προστατέψτε τον εγκέφαλο». Περιορίστε τις άσκοπες κεφαλιές στην προπόνηση, ειδικά τις επαναλαμβανόμενες ασκήσεις με πολλές σέντρες και δυνατές μπαλιές στο κεφάλι.

Για παιδιά και εφήβους, των οποίων ο εγκέφαλος ακόμη αναπτύσσεται, χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή: συζήτηση με τον προπονητή, τήρηση κανόνων για χτυπήματα στο κεφάλι και άμεση αποχή από το παιχνίδι αν υπάρξει ζάλη, πονοκέφαλος ή σύγχυση μετά από σύγκρουση ή κεφαλιά.

Αν είστε προπονητής, σκεφτείτε να προσαρμόσετε το πρόγραμμα: περισσότερη δουλειά στο έδαφος, λιγότερες δυνατές κεφαλιές, ιδιαίτερα σε μικρές ηλικίες. Και αν είστε παράγοντας σε σωματείο, η επένδυση σε ενημέρωση για τις εγκεφαλικές κακώσεις είναι πλέον θέμα ασφάλειας, όχι «πολυτέλεια».

Για τους ενήλικες ερασιτέχνες, ειδικά όσους παίζουν συχνά και για πολλά χρόνια, καλό είναι να μιλήσουν με νευρολόγο αν έχουν συχνούς πονοκεφάλους, προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης. Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι πάντα πιο ασφαλής από την αδιαφορία.

Σχόλιο : Στην Ελλάδα το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο και οι παιδικές ακαδημίες λειτουργούν σχεδόν χωρίς πρωτόκολλα για χτυπήματα στο κεφάλι και χωρίς υποχρεωτική εκπαίδευση προπονητών σε θέματα εγκεφαλικών κακώσεων. Τα νέα δεδομένα κάνουν επιτακτική μια εθνική οδηγία για τις κεφαλιές, ειδικά σε παιδιά και εφήβους, πριν δούμε σε λίγα χρόνια αύξηση περιστατικών άνοιας σε πρώην αθλητές.

Πηγή: iatronet.gr

#ποδόσφαιρο #εγκέφαλος #άνοια #νευρολογικέςπαθήσεις #αθλητικήιατρική