ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Μείωση ΦΠΑ σχεδόν εξ ολοκλήρου περνά στις τιμές

Η μείωση ΦΠΑ, όταν εφαρμόζεται σε ανταγωνιστικές αγορές, φαίνεται να περνά σχεδόν πλήρως στις τιμές καταναλωτή την περίοδο 2022-2023. Νέα ανάλυση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αναδεικνύει κρίσιμες διαφορές σε σχέση με το παρελθόν και ειδικές επιπτώσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Η μείωση ΦΠΑ, όπως δείχνουν τα πρόσφατα ευρωπαϊκά δεδομένα της περιόδου 2022-2023, μετακυλίεται πλέον στις τελικές τιμές σε ποσοστό που φτάνει από 90% έως και 100%. Το ενημερωτικό σημείωμα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ συνδέει τον βαθμό αυτής της μετακύλισης με το επίπεδο ανταγωνισμού σε κάθε αγορά, φωτίζοντας κρίσιμες παραμέτρους για τη φορολογική πολιτική.

Διαφήμιση

Πώς αλλάζει η αποτελεσματικότητα που έχει η μείωση ΦΠΑ στις τιμές;

Μέχρι το 2020, ο μέσος βαθμός μετακύλισης των μειώσεων ΦΠΑ στις τιμές δεν ξεπερνούσε το 50%, αφήνοντας σημαντικό μέρος του οφέλους εκτός καλαθιού της νοικοκυράς. Αντίθετα, οι μελέτες για το 2022-2023 καταγράφουν σχεδόν πλήρη μετακύλιση, καθώς οι επιχειρήσεις μετέφεραν κατά 90%-100% τη μείωση του φόρου στις τελικές τιμές.

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ συνδέει την αλλαγή αυτή με τις συνθήκες της ενεργειακής κρίσης και των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, που οδήγησαν τα κράτη σε προσωρινές παρεμβάσεις στον ΦΠΑ. Η ανάλυση 32 εμπειρικών μελετών και 69 επεισοδίων μεταβολής ΦΠΑ δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα της μείωσης εξαρτάται πλέον πολύ περισσότερο από τη δομή και τον ανταγωνισμό σε κάθε κλάδο.

Ποιο ρόλο παίζει η δομή της αγοράς και οι μικρές επιχειρήσεις;

Σύμφωνα με το σημείωμα, οι πιο ανταγωνιστικές αγορές εμφανίζουν υψηλότερο βαθμό μετακύλισης της μείωσης ΦΠΑ σε σχέση με αγορές με ολιγοπωλιακά χαρακτηριστικά. Όπου λίγοι μεγάλοι παίκτες ελέγχουν την αγορά, ένα μέρος της μείωσης μπορεί να συγκρατείται στα περιθώρια κέρδους και να μην φτάνει εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις πολύ μικρές και ατομικές επιχειρήσεις, όπου το κέρδος της επιχείρησης ταυτίζεται με το εισόδημα του νοικοκυριού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και όταν η μείωση ΦΠΑ δεν μετακυλίεται πλήρως στις τιμές, το όφελος δεν χάνεται, αλλά επιστρέφει στα νοικοκυριά μέσω της αυτοαπασχόλησης και της απασχόλησης.

Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία

Η Ελλάδα ανήκει στην ομάδα χωρών με τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με κύριο συντελεστή από 24% και άνω, μαζί με Ουγγαρία, Φινλανδία, Δανία, Κροατία, Σουηδία και Εσθονία. Αυτό σημαίνει ότι κάθε απόφαση για μείωση ΦΠΑ έχει βαρύνουσα σημασία για την αγοραστική δύναμη, ειδικά σε περιβάλλον υψηλών τιμών και πιεσμένων εισοδημάτων.

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει ότι σε οικονομίες με ισχυρή παρουσία πολύ μικρών επιχειρήσεων, όπως η ελληνική, η τελική ωφέλεια προς τα νοικοκυριά από μια μείωση ΦΠΑ είναι συστηματικά μεγαλύτερη από ό,τι δείχνει μόνο η άμεση πτώση των τιμών. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι οριζόντιες μειώσεις ΦΠΑ έχουν μεν συνολικά θετική αναδιανεμητική επίδραση, αλλά υστερούν σε στόχευση σε σχέση με απευθείας εισοδηματικές ενισχύσεις.

Σχόλιο : Για τον Έλληνα καταναλωτή, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι μια καλοσχεδιασμένη μείωση ΦΠΑ, σε συνδυασμό με ενισχυμένο ανταγωνισμό και ισχυρή δημοσιότητα, μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε ορατή αποκλιμάκωση τιμών. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρές, η πολιτική ΦΠΑ δεν είναι μόνο θέμα κόστους, αλλά και εισοδήματος του ίδιου του νοικοκυριού, γεγονός που πρέπει να συνυπολογίζεται σε κάθε μελλοντική φορολογική μεταρρύθμιση.

#ΙΜΕΓΣΕΒΕΕ #ΦΠΑ #νοικοκυριά #μικρέςεπιχειρήσεις #φορολογικήπολιτική