Με περισσότερες από 85.000 κενές θέσεις, ο ελληνικός τουρισμός εισέρχεται σε ακόμη μία σεζόν με οξύ έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού. Το πρόβλημα παύει να είναι συγκυριακό και αποκτά διαρθρωτικά χαρακτηριστικά για τον κλάδο.
Η φετινή τουριστική σεζόν ξεκινά με πάνω από 85.000 κενές θέσεις εργασίας σε ξενοδοχεία, εστίαση και ψυχαγωγία, καταγράφοντας αύξηση άνω του 40% σε σχέση με τις περίπου 60.000 θέσεις του 2025. Παρά την προσφυγή σε μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες, που καλύπτουν μόλις ένα μικρό μέρος των αναγκών, η αγορά εργασίας στον τουρισμό δείχνει να έχει εισέλθει σε φάση μόνιμης ανεπάρκειας προσφοράς. Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο την αιχμή της θερινής περιόδου, αλλά επανακαθορίζει τη βιωσιμότητα του ελληνικού τουριστικού μοντέλου.
Η στενότητα ανθρώπινου δυναμικού ως διαρθρωτικό ρίσκο
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μία στις δύο ξενοδοχειακές επιχειρήσεις δηλώνει αδυναμία εύρεσης προσωπικού, με το 55% να αξιολογεί τη δυσκολία στελέχωσης ως πολύ ή πάρα πολύ υψηλή. Οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται σε ειδικότητες πρώτης γραμμής: καθαριότητα και δωμάτια (73% των επιχειρήσεων), κουζίνα και σέρβις (64%), τεχνική υποστήριξη (41%) και υποδοχή/ρεσεψιόν (30%). Σε μικρότερο αλλά υπαρκτό βαθμό, κενά εμφανίζονται και σε θέσεις marketing, πωλήσεων, διοίκησης και πληροφορικής.
Η αποχώρηση εργαζομένων κατά την πανδημία προς κλάδους με πιο σταθερή απασχόληση, η απορρόφηση προσωπικού από τη βραχυχρόνια μίσθωση και η έντονη εποχικότητα περιορίζουν δραστικά τη «δεξαμενή» διαθέσιμων εργαζομένων. Παρά τις αυξήσεις μισθών και τις αμοιβές που συχνά υπερβαίνουν τις συλλογικές συμβάσεις, ο τουρισμός δυσκολεύεται να πείσει τους νέους ότι προσφέρει μακροπρόθεσμη επαγγελματική προοπτική. Η έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών επιχειρείται να καλυφθεί με νέα προγράμματα μεταπτυχιακής εκπαίδευσης στη διοίκηση ξενοδοχειακών μονάδων.
Πίεση στην ποιότητα υπηρεσιών και στην ανταγωνιστικότητα
Η μόνιμη υποστελέχωση αυξάνει το λειτουργικό ρίσκο των επιχειρήσεων: μεγαλύτερη καταπόνηση του υπάρχοντος προσωπικού, πιθανές περικοπές υπηρεσιών και δυσκολία διατήρησης της ποιότητας σε περιβάλλον αυξημένης ζήτησης. Σε μια αγορά όπου ο ανταγωνισμός από άλλους μεσογειακούς προορισμούς εντείνεται, η αδυναμία εξασφάλισης επαρκούς και εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού μπορεί να περιορίσει την ικανότητα της Ελλάδας να κεφαλαιοποιήσει πλήρως τα έσοδα από τον τουρισμό τα επόμενα χρόνια.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, το πρόβλημα στελέχωσης στον τουρισμό μετατρέπεται σε στρατηγικό ζήτημα παραγωγικού μοντέλου. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από έναν κλάδο που δυσκολεύεται να προσελκύσει και να συγκρατήσει εργαζομένους, παρά τα υψηλά έσοδα. Η απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μετακλήσεις από τρίτες χώρες, αλλά απαιτεί συνδυασμό πολιτικών: σταθερότερες μορφές απασχόλησης, επένδυση σε εκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων, καλύτερες συνθήκες εργασίας και σαφές επαγγελματικό μονοπάτι για τα στελέχη φιλοξενίας. Χωρίς αυτά, το τουριστικό πλεονέκτημα της Ελλάδας κινδυνεύει να μετατραπεί σε σημείο ευαλωτότητας.
#τουρισμός #αγοράεργασίας #ξενοδοχεία #εστίαση #ελληνικήοικονομία
