Σερβία: Παραίτηση Βούτσιτς υπό πίεση φοιτητικών διαδηλώσεων

Οι φοιτητικές διαδηλώσεις Σερβία κρατούν τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς υπό συνεχή πολιτική πίεση, ακόμη και μετά την εξαγγελία παραίτησης σε λίγες εβδομάδες. Η κίνηση αυτή ανοίγει νέο κύκλο θεσμικής ρευστότητας σε μια χώρα-κλειδί για τα Δυτικά Βαλκάνια και τις σχέσεις ΕΕ–Βελιγραδίου.

Οι φοιτητικές διαδηλώσεις Σερβία, που ξεκίνησαν μετά το πολύνεκρο δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, εξελίσσονται σε έναν από τους πιο ανθεκτικούς κοινωνικούς κύκλους πίεσης στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. Παρά την ανακοίνωση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς ότι θα παραιτηθεί από την προεδρία σε «λίγες εβδομάδες», χιλιάδες πολίτες συνεχίζουν να διαδηλώνουν ζητώντας βαθύτερες θεσμικές αλλαγές και λογοδοσία.

Διαφήμιση

Μπορούν οι φοιτητικές διαδηλώσεις Σερβία να ανατρέψουν το πολιτικό μοντέλο Βούτσιτς;

Ο επίσημα τυπικός ρόλος της προεδρίας στη Σερβία έρχεται σε αντίθεση με την πραγματική συγκέντρωση εξουσίας γύρω από τον Βούτσιτς, ο οποίος έχει οικοδομήσει ένα ημι-προεδρικό σύστημα de facto μέσω του ελέγχου του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος. Η εξαγγελία παραίτησης, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα εκλογών, μοιάζει περισσότερο με τακτικό ανασχηματισμό ισχύος παρά με αποχώρηση από το προσκήνιο.

Παρά το συνταγματικό όριο που του απαγορεύει τρίτη θητεία στην προεδρία, η επιστροφή του στην πρωθυπουργία θεωρείται σχεδόν βεβαία από το πολιτικό σύστημα του Βελιγραδίου. Έτσι, το κεντρικό ερώτημα δεν είναι αν ο Βούτσιτς θα διατηρήσει την επιρροή του, αλλά αν το φοιτητικό κίνημα μπορεί να επιβάλει θεσμικές εγγυήσεις διαφάνειας, ελέγχου των δημοσίων έργων και ουσιαστική ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.

Πώς συνδέονται οι διαδηλώσεις με τη διαφθορά και την πορεία προς την ΕΕ;

Η κατάρρευση του στεγάστρου στον σταθμό του Νόβι Σαντ, με 16 νεκρούς, λειτούργησε ως καταλύτης, φέρνοντας στο προσκήνιο καταγγελίες για συστηματική διαφθορά σε δημόσια έργα, αδιαφάνεια στις αναθέσεις και χαλαρή εποπτεία. Οι φοιτητές αξιοποίησαν το σοκ της τραγωδίας για να μετατρέψουν την οργή σε οργανωμένο, μακράς διάρκειας κίνημα, με αιτήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της θεσμικής λειτουργίας του κράτους.

Για τις Βρυξέλλες, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί δίλημμα: η Σερβία παραμένει κρίσιμος εταίρος για την ενεργειακή ασφάλεια, το μεταναστευτικό και τη σταθερότητα στα Βαλκάνια, αλλά η δημοκρατική οπισθοδρόμηση δυσκολεύει την ενταξιακή διαδικασία. Η ικανότητα ή η αδυναμία των θεσμών να διερευνήσουν με διαφάνεια το δυστύχημα και να αντιμετωπίσουν τις καταγγελίες διαφθοράς θα αποτελέσει τεστ αξιοπιστίας για την πορεία της χώρας προς την ΕΕ.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η πολιτική ρευστότητα στη Σερβία επηρεάζει άμεσα το περιβάλλον στα Βαλκάνια, όπου ελληνικές τράπεζες, ενεργειακές και εμπορικές επιχειρήσεις έχουν σημαντική παρουσία. Ένα παρατεταμένο κλίμα αβεβαιότητας ή σύγκρουσης μεταξύ εκτελεστικής εξουσίας και κοινωνίας μπορεί να καθυστερήσει επενδυτικά σχέδια, ιδίως σε υποδομές μεταφορών, ενέργειας και logistics που συνδέουν τη Θεσσαλονίκη με την Κεντρική Ευρώπη.

Σχόλιο : Η Αθήνα έχει συμφέρον μια Σερβία θεσμικά σταθερή και προσανατολισμένη στην ΕΕ, καθώς αυτό μειώνει τον γεωπολιτικό ρόλο τρίτων δυνάμεων στην περιοχή και ενισχύει την ασφάλεια των ελληνικών επενδύσεων. Αν οι φοιτητικές διαδηλώσεις οδηγήσουν σε βελτίωση της διαφάνειας και της διοικητικής επάρκειας, το μεσοπρόθεσμο όφελος για τις ελληνικές επιχειρήσεις μπορεί να είναι μεγαλύτερο από το βραχυπρόθεσμο κόστος της πολιτικής αβεβαιότητας.

#Σερβία #ΑλεξάνταρΒούτσιτς #διαδηλώσεις #Βαλκάνια #ΕυρωπαϊκήΈνωση