Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται, αλλά παραμένει εγκλωβισμένη σε μοντέλο χαμηλής παραγωγικότητας και εξάρτησης από κατανάλωση και υπηρεσίες. Το 7ο OT Forum φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη στροφής σε επενδύσεις, εξαγωγές και βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η συζήτηση για το ποιο θα είναι το επόμενο παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας περνά στο προσκήνιο, καθώς η χώρα αναπτύσσεται μεν ταχύτερα από την Ευρωζώνη, αλλά με δομή οικονομίας που παραμένει ευάλωτη. Το 7ο OT Forum στις 11 και 12 Ιουνίου στο Παλαιό Καπνεργοστάσιο επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις προϋποθέσεις μετάβασης από την κατανάλωση και τις υπηρεσίες σε μια πιο εξωστρεφή, βιομηχανική και τεχνολογική βάση.
Ποιο είναι το κεντρικό πρόβλημα του σημερινού μοντέλου;
Παρά την πρόοδο μετά την κρίση χρέους, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από περιορισμένη παραγωγικότητα και ισχυρή εξάρτηση από την εσωτερική ζήτηση. Η συμμετοχή της βιομηχανίας στο ΑΕΠ παραμένει κοντά στο 10%, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται περίπου στο 16%-17%, γεγονός που σημαίνει ότι η χώρα παράγει λίγα διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα και βασίζεται στις εισαγωγές.
Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που τα τελευταία χρόνια κινείται μεταξύ 6% και 10% του ΑΕΠ, αποτυπώνει αυτή την ανισορροπία. Χωρίς ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, η ανάπτυξη παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ, όπως ενεργειακές κρίσεις ή διαταραχές στο διεθνές εμπόριο, και περιορίζεται η δυνατότητα βιώσιμης σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Πού βρισκόμαστε σήμερα και ποιες είναι οι νέες προοπτικές;
Τα τελευταία χρόνια η εικόνα των εξαγωγών και των επενδύσεων έχει βελτιωθεί αισθητά, με τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να φθάνουν περίπου στο 50% του ΑΕΠ, από λιγότερο από 25% πριν από την κρίση. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις ξεπέρασαν τα 8 δισ. € ετησίως, ενώ οι συνολικές επενδύσεις φθάνουν περίπου στο 16% του ΑΕΠ, αν και παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπερβαίνει το 21%.
Η προσοχή στρέφεται σε κλάδους με δυνατότητα δημιουργίας υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η αγροδιατροφή, η φαρμακοβιομηχανία, τα κέντρα δεδομένων, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αμυντική βιομηχανία και η τεχνολογία. Σημαντικοί πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται σε ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό, ενώ πολυεθνικοί όμιλοι επιλέγουν την Ελλάδα για επενδύσεις σε υποδομές δεδομένων και τεχνολογίας, ενισχύοντας σταδιακά το νέο παραγωγικό μίγμα.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο η προσέλκυση κεφαλαίων, αλλά η ουσιαστική αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία σήμερα βρίσκεται περίπου στο 60%-65% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χωρίς άνοδο της παραγωγικότητας, η φορολογική βάση θα παραμένει περιορισμένη, η πίεση για υψηλούς συντελεστές θα συνεχιστεί και η σύγκλιση των εισοδημάτων με την Ευρώπη θα παραμένει αργή, με άμεσο αντίκτυπο στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Για τις επιχειρήσεις, η μετάβαση σε νέο μοντέλο σημαίνει ανάγκη για επενδύσεις σε τεχνολογία, δεξιότητες και εξωστρέφεια, αλλά και ευκαιρία για είσοδο σε αλυσίδες αξίας με μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Για την απασχόληση, η ενίσχυση κλάδων όπως η βιομηχανία, η φαρμακοβιομηχανία και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει πιο σταθερές, καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, μειώνοντας την εξάρτηση από εποχικούς και χαμηλής ειδίκευσης κλάδους.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα που αναδεικνύεται είναι σαφές: η ανάπτυξη χωρίς βαθιά αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου δεν αρκεί για να βελτιωθεί ουσιαστικά το βιοτικό επίπεδο. Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της βιομηχανικής βάσης είναι προϋπόθεση για σταθερότερες τιμές, υψηλότερους μισθούς και μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα. Για τις επιχειρήσεις, το νέο περιβάλλον δημιουργεί πίεση για αναδιάρθρωση, αλλά και παράθυρο ευκαιρίας σε κλάδους με διεθνή προοπτική, όπου η έγκαιρη επένδυση σε τεχνολογία και ανθρώπινο κεφάλαιο μπορεί να καθορίσει τους κερδισμένους της επόμενης δεκαετίας.
#OTForum #παραγωγικόμοντέλο #ελληνικήοικονομία #επενδύσεις #εξαγωγές
