Η βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας μπαίνει στο μικροσκόπιο της UniCredit, που αναγνωρίζει την ισχυρή ανάκαμψη αλλά «βλέπει» όρια στο σημερινό μοντέλο. Η ιταλική τράπεζα μιλά για ανάπτυξη χωρίς ουσιαστική σύγκλιση εισοδημάτων και προειδοποιεί ότι χωρίς βαθύτερες μεταρρυθμίσεις η δυναμική θα εξαντληθεί.
Η βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας μπαίνει στο επίκεντρο της ανάλυσης της UniCredit, η οποία αναγνωρίζει μεν την εντυπωσιακή ανάκαμψη μετά τα μνημόνια, αλλά επισημαίνει ότι η σύγκλιση εισοδημάτων με την Ευρωζώνη παραμένει περιορισμένη. Η τράπεζα μιλά για «ανάπτυξη χωρίς σύγκλιση», υπογραμμίζοντας ότι η μέχρι σήμερα πρόοδος έχει σαφή όρια.
Βιώσιμη ανάπτυξη ή ανάπτυξη χωρίς σύγκλιση;
Η UniCredit σημειώνει ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ υπερβαίνουν σταθερά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με σημαντική ώθηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ανακάμπτουν προς το 17,4% το 2025, σε υψηλό από το 2009, με υγιή άνοδο σε μηχανολογικό εξοπλισμό και πνευματική ιδιοκτησία.
Ωστόσο, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραμένει 25% χαμηλότερα από την κορυφή του 2009, ενώ η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο χαρακτηρίζεται «περιορισμένη». Οι αναλυτές τονίζουν ότι οι επενδύσεις, αν και αυξημένες, δεν επαρκούν για να ενισχύσουν ουσιαστικά το κεφαλαιακό απόθεμα και την παραγωγικότητα, που είναι η βασική προϋπόθεση για μεσοπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η ισχυρή ανάκαμψη και τα κρυφά της όρια
Η ιδιωτική κατανάλωση, με μέση ετήσια αύξηση 2,5% από το 2018, και η ενίσχυση της απασχόλησης στήριξαν την ανάπτυξη. Οι εξαγωγές υπηρεσιών (τουρισμός, μεταφορές) και αγαθών δείχνουν σταδιακή αναδιάρθρωση προς πιο εξωστρεφή και διαφοροποιημένη παραγωγική δομή, παρότι οι ισχυρές εισαγωγές κρατούν αρνητική τη συμβολή των καθαρών εξαγωγών.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023, με στήριξη από συνετή δημοσιονομική διαχείριση και μεταρρυθμίσεις, βελτίωσε την εμπιστοσύνη και τις αποτιμήσεις, συμπιέζοντας τα spreads. Παρά ταύτα, η UniCredit επισημαίνει ότι η ανάπτυξη μετά το 2019 βασίστηκε κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και όχι στην άνοδο της παραγωγικότητας, η οποία παραμένει στάσιμη λόγω ανεπαρκούς εμβάθυνσης κεφαλαίου ανά εργαζόμενο.
Διαρθρωτικές αδυναμίες και προβληματική ανακατανομή κεφαλαίου
Κεντρική κριτική της UniCredit είναι η ποιότητα και κατεύθυνση των επενδύσεων. Το βάρος συνεχίζει να πέφτει σε κλάδους όπως τα ακίνητα και ο τουρισμός, που δημιουργούν θέσεις εργασίας αλλά δεν ενισχύουν την παραγωγικότητα όσο η μεταποίηση ή οι κλάδοι υψηλής τεχνολογίας. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις επενδύουν κυρίως σε αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού και λιγότερο σε επέκταση δυναμικότητας.
Ενδεικτικά, το 2025 περίπου 50% των επιχειρήσεων δηλώνουν ότι επενδύουν για αντικατάσταση εξοπλισμού, έναντι 24% που στοχεύουν σε επέκταση. Αν και αυτά τα ποσοστά ευθυγραμμίζονται με την Ευρωζώνη, θεωρούνται ανεπαρκή για μια οικονομία με από τα χαμηλότερα κεφαλαιακά αποθέματα στην περιοχή. Το μικρό μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων και οι περιορισμένες εξασφαλίσεις συνεχίζουν να δυσκολεύουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, περιορίζοντας την κλιμάκωση επενδύσεων.
Όταν οι «ζόμπι» επιχειρήσεις φρενάρουν την παραγωγικότητα
Η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών βελτίωσε τη σταθερότητα, αλλά, σύμφωνα με την UniCredit, δεν μετέφρασε αυτόματα την πρόοδο σε αποτελεσματική ανακατανομή κεφαλαίου. Επιχειρήσεις χαμηλής παραγωγικότητας συνεχίζουν να λειτουργούν μέσω αναδιαρθρώσεων και παρατάσεων δανείων, απορροφώντας πόρους που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε πιο δυναμικές εταιρείες.
Αυτή η «παράταση ζωής» σε προβληματικές επιχειρήσεις περιορίζει τον ανταγωνισμό και αποθαρρύνει την καινοτομία, με αποτέλεσμα τα κέρδη αποδοτικότητας να παραμένουν μέτρια παρά την ανάκαμψη επενδύσεων και απασχόλησης. Η τράπεζα προειδοποιεί ότι χωρίς βαθύτερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, με έμφαση στην ποιότητα των επενδύσεων, στην καινοτομία και στη στροφή σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας, η μετάβαση σε πραγματικά βιώσιμο, παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης θα παραμείνει ημιτελής.
SBC Red Line
Η UniCredit ουσιαστικά λέει ότι το ελληνικό growth story έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: χωρίς παραγωγικότητα και αναβάθμιση κεφαλαίου, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης δεν θα διαρκέσουν. Η «ανάπτυξη χωρίς σύγκλιση» είναι πολιτικά και κοινωνικά δύσκολο να συντηρηθεί για μεγάλο διάστημα.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ότι η εύκολη φάση της ανάκαμψης τελειώνει και αρχίζει η περίοδος όπου κερδισμένοι θα είναι όσοι επενδύσουν σε τεχνολογία, κλίμακα και εξωστρέφεια. Για τις μικρομεσαίες, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση θα παραμένει πρόκληση, όσο δεν αλλάζει το μείγμα κινδύνου που βλέπουν οι τράπεζες.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η επενδυτική βαθμίδα και τα χαμηλά spreads είναι αναγκαία αλλά όχι ικανά για βιώσιμη ανάπτυξη. Το επόμενο στοίχημα είναι αν το κεφάλαιο θα μετακινηθεί από τους κλάδους χαμηλής παραγωγικότητας σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας πριν εξαντληθεί η δυναμική των ευρωπαϊκών πόρων.
Διαβάστε επίσης:
REVOIL επενδύει σε βιωσιμότητα και καθαρή ενέργεια έως 2025
Interamerican συνδέει κλιματική ουδετερότητα με ESG και κοινωνία
#βιώσιμηανάπτυξη #ελληνικήοικονομία #UniCredit #ΑΕΠ #παραγωγικότητα #επενδύσεις #RRF #μικρομεσαίεςεπιχειρήσεις #τραπεζικόσύστημα #εξαγωγές #ιδιωτικήκατανάλωση #τουρισμός #ακίνητα #κεφαλαιακόαπόθεμα #διαρθρωτικέςμεταρρυθμίσεις
