Η «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» μπαίνει στο επίκεντρο της συζήτησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με αιχμή τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για φορολογία και προϋπολογισμό. Η κυβερνητική πλειοψηφία επιδιώκει να κλειδώσει κανόνες σταθερότητας και διαφάνειας στο ανώτατο κανονιστικό επίπεδο.
Η «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» αναδεικνύεται σε κεντρική έννοια της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση των άρθρων 78 και 79 του Συντάγματος, με στόχο νέα θεσμικά όρια σε φορολογία και προϋπολογισμό. Η κυβερνητική πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών με την ασφάλεια δικαίου για φορολογουμένους και επενδυτές.
Πώς αλλάζει η φορολογία με τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία;
Στο πεδίο της φορολογίας, η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για το άρθρο 78 παρ. 2,6 εισάγει απόλυτη απαγόρευση αναδρομικής επιβολής φόρων ή άλλων οικονομικών βαρών με νόμο. Η συνταγματική αυτή θωράκιση στοχεύει να κλείσει οριστικά τον δρόμο σε πρακτικές αιφνιδιασμού πολιτών και επιχειρήσεων, που στο παρελθόν δημιούργησαν έντονη ανασφάλεια δικαίου.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό, «κλειδωμένο» φορολογικό καθεστώς σε ιδιωτικές επενδύσεις στρατηγικού χαρακτήρα για την εθνική οικονομία. Η συνταγματική κατοχύρωση τέτοιων ρυθμίσεων θα δέσμευε όχι μόνο την παρούσα αλλά και τις επόμενες κυβερνήσεις, περιορίζοντας τη διακύμανση της φορολογικής πολιτικής για κρίσιμες επενδύσεις.
Ποιοι νέοι κανόνες τίθενται για προϋπολογισμό και διαφάνεια;
Με την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 79, ο κρατικός προϋπολογισμός θα φέρει ρητή συνταγματική υποχρέωση να διασφαλίζει τη «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία». Αυτό μετατρέπει τη δημοσιονομική πειθαρχία από πολιτική επιλογή σε θεσμικό κανόνα, ο οποίος θα δεσμεύει κάθε μελλοντική κυβέρνηση στη χάραξη οικονομικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η πρόβλεψη για υποχρέωση κατάθεσης και δημοσιότητας ετήσιου απολογισμού από όλους τους φορείς που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η ρύθμιση αυτή επεκτείνει το πεδίο λογοδοσίας πέρα από τον στενό κρατικό κορμό, αγγίζοντας οργανισμούς και δομές που συχνά λειτουργούν με περιορισμένο δημόσιο έλεγχο.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον φορολογούμενο πολίτη, η συνταγματική απαγόρευση της αναδρομικής φορολογίας σημαίνει ότι δεν θα μπορεί να αλλάζει εκ των υστέρων το φορολογικό πλαίσιο μιας χρήσης, μειώνοντας τον κίνδυνο απρόβλεπτων επιβαρύνσεων. Για τις επιχειρήσεις, ιδίως όσες σχεδιάζουν στρατηγικές επενδύσεις, ένα σταθερό φορολογικό καθεστώς που κατοχυρώνεται θεσμικά μπορεί να επηρεάσει αποφάσεις για θέσεις εργασίας, μισθούς και τοπική ανάπτυξη.
Στο επίπεδο της διακυβέρνησης, η «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» ως συνταγματικός κανόνας ενδέχεται να περιορίσει την ευχέρεια για επεκτατικές δαπάνες χωρίς σαφή χρηματοδότηση, επηρεάζοντας μελλοντικές πολιτικές παροχών ή φοροελαφρύνσεων. Η υποχρέωση ετήσιου απολογισμού όλων των φορέων που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στη χρήση δημόσιου χρήματος, δίνοντας στους πολίτες περισσότερα στοιχεία για το πού κατευθύνονται οι φόροι τους.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να ανέβουν οι κανόνες φορολογίας και προϋπολογισμού στο επίπεδο του Συντάγματος δείχνει μια τάση «συνταγματοποίησης» της οικονομικής πολιτικής, που περιορίζει τα περιθώρια μελλοντικών πολιτικών εναλλαγών. Η συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης θα κρίνει αν η θεσμική σταθερότητα θα λειτουργήσει ως ανάχωμα σε αιφνιδιασμούς ή ως στενός κορσές για επόμενες κυβερνήσεις και κοινωνικές διεκδικήσεις.
Διαβάστε επίσης:
Σδούκου δηλώνει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική ασκείται με αυτοπεποίθηση
Ξανθόπουλος ζητά σεβασμό του Συντάγματος πριν την αναθεώρηση
#ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #φορολογία #δημοσιονομικήπολιτική #επενδύσεις
