Η ενέργεια εξισορρόπησης αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που φουσκώνουν το κόστος της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της ευρωπαϊκής έκθεσης. Η ΕΒΙΚΕΝ βλέπει χρόνιες στρεβλώσεις, υψηλές αποζημιώσεις και καθυστερήσεις σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που τελικά πληρώνουν βιομηχανία και καταναλωτές.
Η ενέργεια εξισορρόπησης βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας ανάλυσης για το κόστος της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού, με τα στοιχεία να δείχνουν επιβάρυνση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση. Η έκθεση για την ευρωπαϊκή αγορά εξισορρόπησης, όπως την αξιολογεί η ΕΒΙΚΕΝ, φωτίζει μια αγορά όπου το κόστος ανά MWh κινείται πολλαπλάσια υψηλότερα από την αγορά επόμενης ημέρας.
Πόσο κοστίζει η ενέργεια εξισορρόπησης και ποιοι πληρώνουν;
Για το 2025, το συνολικό κόστος των λογαριασμών προσαύξησης ΛΠ2 και ΛΠ3, που αντικατοπτρίζουν την αγορά εξισορρόπησης, εκτιμάται περίπου στα 950 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 550 εκατ. ευρώ αφορούν την ενεργοποιημένη ενέργεια εξισορρόπησης, τοποθετώντας την Ελλάδα στην έκτη υψηλότερη θέση στην Ευρώπη.
Το υπόλοιπο ποσό, τάξης 400 εκατ. ευρώ, συνδέεται με το κόστος ανακατανομής συμβατικών μονάδων παραγωγής για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος. Η ΕΒΙΚΕΝ υπογραμμίζει ότι οι αμοιβές αυτές υπολογίζονται με βάση το μοντέλο «pay as bid», κάτι που, κατά την άποψή της, περιορίζει τη διαφάνεια και ενισχύει το οικονομικό βάρος της αγοράς εξισορρόπησης.
Πώς επηρεάζουν οι στρεβλώσεις την αγορά και τις επενδύσεις;
Η βιομηχανία αποδίδει το πρόβλημα στην απουσία προμήθειας εφεδρειών πριν από την αγορά επόμενης ημέρας, πρακτική που εφαρμόζεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές. Σημειώνει ότι σχετική πρόταση βρίσκεται στο τραπέζι από το 2021, αλλά δεν έχει υιοθετηθεί, με την Ένωση να κάνει λόγο για αντιδράσεις από συμφέροντα που ωφελούνται από τη σημερινή δομή.
Την ίδια ώρα, οι συμβατικές μονάδες φέρονται να έχουν εισπράξει το 2025 περίπου 3 δισ. ευρώ από την αγορά επόμενης ημέρας και επιπλέον σχεδόν 950 εκατ. ευρώ από υπηρεσίες εξισορρόπησης. Η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ότι η σύγκριση αυτή αναδεικνύει το αυξημένο οικονομικό βάρος της αγοράς εξισορρόπησης και τη σημασία των σχετικών ρυθμίσεων για τα συνολικά έσοδα των μονάδων.
Ποιο είναι το πραγματικό κόστος και οι όγκοι της αγοράς;
Η έκθεση καταγράφει συνολική ενεργοποιημένη ενέργεια περίπου 7,4 TWh το 2025, εκ των οποίων περίπου 3 TWh αφορούν ανοδική εξισορρόπηση, την ακριβότερη μορφή ενεργοποίησης. Με δεδομένη συνολική παραγωγή 54 TWh, η ΕΒΙΚΕΝ υπολογίζει ότι σχεδόν το 13,7% της παραγόμενης ενέργειας ενεργοποιείται για ανάγκες εξισορρόπησης, αυξάνοντας αισθητά το κόστος του συστήματος.
Με βάση τα οικονομικά μεγέθη, η Ένωση εκτιμά ότι, εφόσον σχεδόν το σύνολο των 950 εκατ. ευρώ κατευθύνεται ουσιαστικά στην αποζημίωση ανοδικής ενέργειας εξισορρόπησης, το πραγματικό κόστος της διαμορφώνεται μεταξύ 250 και 300 €/MWh. Αυτό συγκρίνεται με μέση αποζημίωση περίπου 100 €/MWh στην αγορά επόμενης ημέρας, δείχνοντας τριπλάσιο κόστος για την ίδια ενέργεια όταν παρέχεται ως υπηρεσία εξισορρόπησης.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η ΕΒΙΚΕΝ προειδοποιεί ότι το υψηλό κόστος της αγοράς εξισορρόπησης μετακυλίεται στους τελικούς καταναλωτές, με ιδιαίτερη επιβάρυνση για τη βιομηχανία μέσω των χρεώσεων προσαύξησης. Ενδεικτικά, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026 το πρόσθετο κόστος από καθημερινές ανακατανομές μονάδων μέσω περιορισμών έφθασε έως και το 50% των εσόδων των συμβατικών μονάδων από την αγορά επόμενης ημέρας, γεγονός που αντικατοπτρίζεται τελικά στους λογαριασμούς.
Η Ένωση συνδέει τη μείωση του κόστους με τρεις κατευθύνσεις: μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης, υιοθέτηση ευρωπαϊκών πρακτικών στην προμήθεια εφεδρειών και επιτάχυνση των επενδύσεων σε αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, που θα ενίσχυαν τον ανταγωνισμό. Παράλληλα εκφράζει ανησυχία για τις καθυστερήσεις στα έργα αποθήκευσης, επισημαίνοντας ότι κάθε έτος καθυστέρησης διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τις χρεώσεις που βλέπουν στους λογαριασμούς τους επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία που αναδεικνύει η ΕΒΙΚΕΝ δείχνουν ότι η αγορά εξισορρόπησης δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που διαμορφώνουν το τελικό κόστος ρεύματος στην Ελλάδα. Για επενδυτές και επιχειρήσεις, η πορεία των ρυθμιστικών παρεμβάσεων σε εφεδρείες και αποθήκευση θα καθορίσει τόσο τη βιωσιμότητα των ενεργοβόρων κλάδων όσο και τις αποδόσεις νέων έργων στο σύστημα, ενώ για τον απλό καταναλωτή θα κρίνει πόσο γρήγορα μπορεί να αποκλιμακωθεί ο λογαριασμός ηλεκτρικής ενέργειας.
#ΕΒΙΚΕΝ #ΑΔΜΗΕ #ηλεκτρικήενέργεια #αγοράεξισορρόπησης #βιομηχανία
